स कदाचित् सभासंस्थẖ कथाप्रस्तावतः क्वचित् । नरमृत्युकथामध्ये गुरुं पप्रच्छ वाक्पतिम्
भस्मीभूतस्य शान्तस्य पुनर् आगमनं कुतः । परलोकोपलम्भश् च शरीरेण विना कुतः
मृगतृष्णाम्बुवद् देहो जीवस्य प्रतिभासते । असत्यात्मा स्वसंवित्तेḫ पयसीव तरङ्गकः
न तत्त्वतो दह्यते ऽसौ जायते न च तत्त्वतः । न तत्त्वतश् च म्रियते दुẖखं चानुभवत्य् अति
यादृग्भावो भवत्य् एष जीवस् तत् फलम् अश्नुते । नासत्यत्वं न सत्यत्वं किञ्चिद् अस्योपयुज्यते
यया कयाचिद् युक्त्यैव राजन् भावनभावने । विनिवृत्ते क्व जीवत्वं बन्धमोक्षदृशौ क्व च
सदेहो ऽहं हि जीवामि चिरम् अप्य् उपलभ्य ह । चेतत्य् अहं मृतो ऽस्मीति जीवस् स्वप्न इवावपुः
पिण्डदानादिना भूयो भावितेनाशु पश्यति । जातो ऽस्मीति ततẖ कर्मभोक्तास्मीति च चेतति
इयं मृतिर् अयं व्याधिर् इदं मरणम् आगतम् । इदं जीवितम् एता मे योनयस् सुखदुẖखदाः
इत्य् अन्तश् चेतति पुमाञ् जलद्रवविवृत्तिवत् । अभावितं भावितं च स्वचमत्कारजं च तत्
जीवितप्रतिभासो ऽथ मरणप्रतिभासनम् । अन्यताप्रतिभासाश् च जीवस्यैव व्यवस्थिताः
न देहḫ परमार्थेन विद्यते न च भूतता । असद् एवेदम् आभाति सद् इव भ्रममात्रकम्
वेदनं विद्धि संसारम् अवेदनम् असंसृतिम् । जीवो यादृक्संसृतिस् स्यात् तादृग् एव च चेतति
एतावन्मात्रकैवेयं युक्तिर् उक्ता मनीषिभिः । अनुभूयत एवैतत् किम् एतावति विभ्रमः
जीवे ऽन्तर् अस्ति संसारस् तिले तैलम् इवाबिलम् । न संसारान्तरे जीवस् स्वप्नादाव् इति दृश्यते
कटकत्वं सुवर्णे ऽस्ति कटकत्वे न हेमता । अविचारणयास्त्य् एतत् प्रेक्षया नेह विद्यते
अधिकप्रेक्षया कैश्चिन् न हेमाप्य् अनुभूयते । अतो न हेम नो जीवẖ कटकत्वं च नाङ्ग सत्
यद् अन्तर् अस्ति तद् राजन्न् अन्तर् एवानुभूयते । मनाग् अप्य् अत्र नो बाह्यसाधनाद्य् उपयुज्यते
मृगतृष्णाम्बु जीवादि तत्समाश् चानुभूतयः । वेदनावेदनाद्यास् तद् यच् छिष्टं तद् अवाग्गति
भ्रम एवोदितो मिथ्या भ्रमो मिथ्या विलीयते । शेषं शान्तम् अवाग्योग्यं यत् तद् अस्ति न चास्ति वा
अयं मृतो ऽहम् अस्मीति जीवो भावितभावनः । अजातो म्रियते ऽन्यत्र जातो ऽस्मीत्य् अवगच्छति
देशकालक्रियाद्रव्यराशीन् स्वमननात्मकान् । जीवको ऽनुभवत्य् अन्तर् जलं द्रवरयान् इव
प्रमाणातीतचिद्रूपरूपत्वाज् जीवको ऽप्य् असन् । तेनानुभाव्यानुभवौ न सन्तौ नानुभावकः
असत्यम् एव सत्याभं जीवस् स्वप्रतिभात्मकम् । सभूम्यम्बरशैलार्कं वपुḫ पश्यति वा न वा
जीवḫ पश्यति चेद् एतत् तद् अनर्थविजृम्भणा । न चेत् पश्यति चात्मैव तत् परोपशमश् शिवः
निरस्तशास्त्रार्थविचारचापलं विलीननानाकुलकार्यगौरवम् । असम्भवत्सानुभवोद्भवभ्रमं प्रशान्तनिर्वाणम् अशेषम् ईश्वरः
सतासता वा जीवेन केनाप्य् अन्येन वा गुरो । तथा न केनचिद् वापि देहेनैवाथ वापि च
भावितं पिण्डदानादेḫ फलं यद्य् अनुभूयते । तदाकर्तुर् न दोषेण सम्बन्ध इति मे मतिः
अकर्तुḫ पिण्डदानादेẖ क्रियापीठस्य सन्मते । विरोधभावनं चित्तात् क्व गच्छति वदाशु मे
परस्परानपेक्षित्वात् क्रियात्यागात् प्रजाहितम् । भवेत् तेनेह संयोगो जायते महतैनसा