यस्मै वा सर्गवेतालसमुत्थानं विरोचते । आत्मनाशाय सङ्कल्पाद् उत्थापयतु सो ऽङ्ग तम्
दृश्यं निर्माय द्रष्टृत्वम् एत्यात्मानं निबध्य च । य इच्छति सुखं स स्वं विदधातु यथेप्सितम्
यथाभूतार्थकथने वयं नाम समुद्यताः । श्रुत्वा सत्यम् असत्यं तु गृह्णातु स्वेच्छया जनः
सर्गार्थी सर्गयुक्तीहो मोक्षार्थी मोक्षयुक्तिमान् । भवत्व् अत्र महाबाहो न नẖ कश्चिद् अपि ग्रहः
सर्गाद् व्यावृत्तसंविद् यस् सबाह्याभ्यन्तरात्मनः । सर्गासत्तावबोधात्मा सो ऽमृतत्वाय कल्पते
सर्गासत्ताप्रत्ययेन सर्गसंविन् निवर्तते । साहन्ता समनस्कारा शिष्यते यद् अनाम तत्
सुविचारितम् अन्विष्टं यावत् सर्गो न विद्यते । साहन्तादिमनस्कारẖ किम् अन्यद् भ्रमकारणम्
पातालम् आविशसि यासि नभो विलङ्घ्य दिङ्मण्डलं भ्रमसि चेत् तद् अनात्मतात्मा । भ्रान्तीतरो ऽहम् इति नास्ति न सर्गवर्गस् स्पन्देतरो ऽनिल इवाम्ब्वितरेव धारा
कलनामात्रकार्यत्वाद् इमे मेर्वादयो ऽद्रयः । मृदवो लघवस् साक्षात् कौशेयनिकराद् अपि
निस्स्पन्दपवनाकारशरीरा भूतजातयः । ब्रह्माद्या अपि विद्यन्ते पिशाचपटलादिवत्
अहोरात्रात्मनी तुच्छे प्रकाशतमसी तते । जन्तोḫ पवनदेहस्य च्छायाविहसने इव
अन्विष्यमाणम् अप्राप्यं जगत् स्फुरति खे परे । केशपिञ्छलवभ्रान्तिर् इवानिर्मलचक्षुषः
सुरासुरास् स्फुरन्तीमे छिन्नवृक्षपिशाचवत् । परिपश्यन्ति संसारं दग्धदेहकजीववत्
निश्श्वसन्ति च भस्त्रावद् विवर्तन्ते खधूमवत् । चिन्वन्त्य् अर्धप्रसुप्ताभं पश्यन्त्य् उद्भ्रान्तम् आबिलम्
जडास् स्फुरन्ति जनता नदीरयतरङ्गवत् । बुध्यन्ते ऽन्यात्मकाश् चान्यत् कोकिलाẖ काकताम् इव
उद्यन्ति स्थावरा भूमौ रयरेखा इवाम्भसि । भावाḫ परिणमन्त्य् अन्तर् जलानीव रयाज् जले
अनुभूतय आत्मस्था इक्षोर् मधुरता इव । क्षोभ्यन्ते विक्रियन्ते च पवनस्पर्शपीडनैः
कलनैकात्मिका लघ्वी सकुलाद्रीन्द्रमण्डला । तुलाम् आरोपिता भूमिर् न भवत्य् अर्धरक्तिका
भविष्यद्भूतकोशस्थं द्यौḫ पातालतलं गता । अग्नेश् चित्रकृतस्येव शैत्यम् एवानुभूयते
अधूमात्म निराधारम् अवातादिसमीरितम् । खम् ऊर्ध्वम् अम्बु यात्य् अभ्रैर् बान्धवैर् इव शिक्षितम्
समुद्रा दिवि तिष्ठन्ति तारका उदिता भुवः । नृत्यन्ति सभुजाश् शैलाश् सैकतं तैलम् उज्झति
यथा सङ्कल्प्यते यद् यत् तत् तथा न तद् अन्यथा । सङ्कल्पकलनाकल्पं किं सत् किं वाप्य् असद् भवेत्
न स्थिरं नास्थिरं किञ्चिन् न जडं न च चेतनम् । नाहं न त्वं न सन् नासन् न स्थूलं नाणुताततम्
सर्वं च सर्वथा सर्वं सर्वदा सार्वसार्विकम् । कल्पनाविश्वरूपात्म न तद् अस्ति न यद् वपुः
बालेनैरावणो बद्धो दग्धाश् चन्द्रत्विषाद्रयः । सरित्प्रवाहलगुडैर् युध्यन्ते चित्रमानवाः
सुफालकृष्टे वितते व्योम्नि व्युप्तास् सुशालयः । पक्वाश् च सङ्गृहीताश् च भाण्डेषु च नियोजिताः
हरिणा हारि गायन्ति नृत्यन्ति वनराजयः । पद्मा दृषदि जायन्ते प्रसूताẖ कलभं शिलाः
उड्डीयन्ते पुराण्य् उच्चैर् भिक्षन्ति भुवि भानवः । सानवो नगरायन्ते गायन्ति मृदु मद्गवः
इत्यादिकापि सङ्कल्पकला सत्येव राजते । अन्या सत्याप्य् असत्येव न संवित्तिर् विराजते
एषा च सङ्कल्पकला तीव्रसङ्कल्पकल्पिता । पूर्वसङ्कल्पसन्त्यागात् सत्यरूपानुमीयते