यद् यद् आलोक्यते तोये तत् तत् सर्वं यथा द्रवः । यद् यद् आमृश्यते शान्ते तत् तत् सर्वं चितिस् तथा
चिदीहनं विदुस् चित्तं निर्वाणं चिदनीहनम् । न चिदालिहनीयो ऽतḫ पदार्थो ऽविदितात्मनः
चित्तसत्ता परं दुẖखं चित्तासत्ता परं सुखम् । अतश् चित्तं विदीहात्म नेयं शमम् अवेदनात्
दृष्ट्वा रम्यम् अरम्यं वा स्थेयं पाषाणवत् समम् । एतावतात्मयत्नेन जिता भवति संसृतिः
स्वेनैव पुरुषार्थेन पदार्थामज्जनात्मना । तीर्यते गोष्पदम् इव न तु दैवाद् भवार्णवः
वस्तुप्राप्तौ चिदीहायाम् उदिते चित्तराक्षसे । सङ्ख्यातुं केन शक्यन्ते शून्यास् संसृतिविभ्रमाः
अतश् चितम् अधावन्तीं धारयन्न् अविदन्न् इव । काष्ठलोष्टसमस् तिष्ठ कार्यं कुर्वन् यथागतम्
संवेदनीयं न सुखं नासुखं नैव मध्यमम् । एतावता तु यत्नेन दुẖखान्तो ऽनन्त आप्यते
वस्त्वसन्मृगतृष्णाम्बु जीवो वस्तुतया लिहन् । चित्तयक्षोदये भीमाम् इमां प्राप्नोति संसृतिम्
सबाह्याभ्यन्तरं पश्यंश् चिता चैत्तं दृषद्दृढः । भूमिकाक्रमयोगेन मुक्तो भव भवार्णवात्
आपीनमण्डलशशाङ्कवद् अन्तर् एव श्रीमद्रसायनमयस् सुखम् एति तज्ज्ञः । विज्ञातसर्वभुवनत्रयवस्तुसारẖ कुर्वन् न नाम कुरुते परम् अभ्युपेतः
सप्तानां योगभूमीनाम् अभ्यासẖ क्रियते कथम् । कीदृशानि च चिह्नानि भूमिकां प्रति योगिनः
यतẖ कुतश्चित् सम्पन्नम् अविद्याव्याधिवेदनम् । सत्यं भवत्व् असत्यं वा चिकित्सां त्व् अस्य मे शृणु
पराद् अनन्ताद् यद्य् एषा तत् तद् एवेयम् अक्षतम् । न जातेयं न चाविद्या बोधमात्राद् भवेद् अतः
पक्षम् एतम् अनादृत्य स्वसङ्कल्पविलासिनः । सत्याम् अपीहाविद्यायां शृणु निर्नाशने क्रमम्
जन्तुḫ प्रथमजातस् तु सुषुप्तावस्थचेतनः । भाविभावनदुẖखात्मा क्रिमिसंविद् भवत्य् अधीः
भवेच् चेन् नवजातस्य न भावी भावनोदयः । सुखादिसंविदा सद्यस् तत् स एव परं पदम्
एतावतैव सौषुप्ती स्थितिर् भिन्ना परात् पदात् । यद् भाविवासनौघासौ जडा चोपलधर्मिणी
तुर्यावस्थासमा स्वस्था सद्रूपा शान्तवासना । जीवन्मुक्तेस् स्थितिर् अतो न सुषुप्तोपमा भवेत्
अग्रस्थवस्तुसम्बोधसन्तताभ्यासयोगतः । बालस् सुषुप्तावस्थायाẖ क्रमान् निर्याति राघव
किञ्चिज्जातधियो जन्तोर् देशभाषार्थवेदिनः । गृह्णामीदं त्यजामीदम् इति सञ्जायते स्थितिः
एतावन्मात्रबुद्धिर् यस् स्ववृद्धजनगोचरः । भवेत् स्वकर्मशास्त्राणां विषयो ऽसाव् अलं विधेः
कुलवृद्धप्रयुक्तेन स्वनिश्चयवतैव वा । भाव्यं पदपदार्थानां तेन तज्ज्ञेन वै ततः
जन्तुḫ पदपदार्थज्ञो हेयं त्यजति तज्ज्ञधीः । उपादेयम् उपादत्ते नालोकयति मध्यमम्
विवेकाद् वृद्धभीत्या वा शास्त्रार्थव्यवहारिणः । विचारपूर्वं यस्येहा स पुमान् इति कथ्यते
प्रवृत्तश् च निवृत्तश् च भवति द्विविधḫ पुमान् । स्वर्गापवर्गोन्मुखयोश् शृणु लक्षणम् एतयोः
किम् एतन् नाम निर्वाणं वरं संसृतिर् एव नः । इति कर्तव्यकर्ता यस् स प्रवृत्त इति स्मृतः
चलार्णवयुगच्छिद्रकूर्मग्रीवार्पणोपमा । अनेकजन्मान्तरतो भाविनी तस्य मोक्षधीः
असारा बत संसारव्यवस्थालं ममैतया । किं कर्मभिḫ पर्युषितैर् दिनं तैर् एव नीयते
क्षयातिशयनिर्मुक्तं किं स्याद् विश्रमणं परम् । इति निश्चयवान् यो ऽन्तस् स निवृत्त इति स्मृतः