एष एवाङ्ग सिद्धान्तो यत् कालगगनाद्य् अपि । चिन्मात्रांशाद् ऋते नान्यज् जगदाद्य् अस्ति किञ्चन
जनयत्य् अच्छम् आभासं भङ्गुरं स्फुरणात् स्वतः । जगद्रूपं निशाविद्युद् इव चित् कालखादि च
यत्र स्फुरति चिद्विद्युत् तज् जगत् कालखादि च । स्थितैव यन् न स्फुरति तच् छान्तं सर्वम् अक्रमम्
यावद् आलोक्यते ऽम्भोदस् तावत् सत्यैव खे तडित् । कारणं नात्र पृच्छामि चित्स्पन्दे कारणं वद
वैतण्डिकाज्ञदुर्बुद्धिविलासं दूरतस् त्यजन् । शृण्व् एतद् ईदृशस्यैव वक्तव्यं नापलापिनः
तिष्ठत्य् एव घने विद्युत् सा च स्फुरति भङ्गुरा । आबालम् एतत् संसिद्धं केन नामापलप्यते
नित्यं सत्त्वम् असत्त्वं वा विभो हेत्वनपेक्षणात् । चित्स्पन्दस्य कथं न स्यात् स्पन्दो हीह सहेतुकः
अवाताम्बुधिदीपादे रत्नानां कचनस्य वा । वायोर् वा शून्यसंस्थस्य स्पन्दे कस्येह हेतुता
रामासर्वात्मनो ऽप्य् एवं तत्तातत्तोपपद्यते । स्वतस् सर्वात्मनो नित्यम् अतẖ किं नोपपद्यते
चिद् अस्पन्दा स्पन्दिनीति शब्दे भेदो न वस्तुनि । ब्रह्मैकघनम् अद्वैतं विद्धि वारि यथा द्रवम्
यथा मुक्तावलीहंसदर्शनं खे स्वभावजम् । दृष्टेर् एवं चिदच्छायास् संवित्स्पन्दाज् जगद्भ्रमः
यथा निमीलिते नेत्रे स्वप्रभावेण दृक् चलम् । ताराकारं पश्यतीयं चिच् चेत्यं दृश्यवत् तथा
सङ्कल्पकलनास् त्यक्त्वा सर्वा एवात्मतां गतः । पश्य चिद्घन एवाच्छẖ कल्पान्तैकाब्धिवत् स्थितः
अस्मदादिर् जनस् साधो पारदृश्वा जगत्स्थितेः । तेनैवास्मद्वचो ग्राह्यम् ॐ इत्य् एवास्तसंशयम्
चोद्यचञ्चुतया किञ्चिद् वदामीति त्यजन् धियम् । यदि तिष्ठसि मद्वाचि तदा यास्य् एव तत् पदम्
नो चेत् तद् विविधानेकविकल्पकलनामलैः । शुद्धतार्किकताम् एत्य प्रयासि तृणगुल्मताम्
एवं चेत् तद् इयं ब्रह्मंस् त्वत्तामत्तामयात्मिका । तत्त्वतस् त्रिजगन्नाम्नी मन्ये न कलनास्त्य् अलम्
लवणैन्दवशुक्रादिवृत्तान्तवद् उपस्थितम् । भ्रान्तिमात्रं जगन् मन्ये सत्यं नास्तीह किञ्चन
एवं स्थिते मुनिश्रेष्ठ सर्वापह्नव एव वै । कृतो भवति तद् ब्रूहि युज्यते कथम् ईदृशम्
राम सम्यक्प्रबुद्धो ऽसि जानास्य् एव यथास्थितम् । शुद्धचिद्घन एवास्ति तं च त्वम् अवबुद्धवान्
सिद्धान्तो ऽध्यात्मशास्त्राणां सर्वापह्नव एव च । नाविद्यास्तीह नो माया शान्तं ब्रह्मेदम् अक्रमम्
शान्त एव चिदाभासे स्वच्छे समसमात्मनि । समग्रशक्तिकचिते ब्रह्मेति कलिताभिधे
निर्णीय केचिच् छून्यत्वं केचिद् विज्ञानमात्रताम् । केचिद् ईश्वररूपत्वं विवदन्ते परस्परम्
सङ्कल्प्य जगद् उच्छूनं नीत्वा च शतशाखताम् । चालयन्ति विचारेण केचित् साङ्ख्यमतादिकम्
केचित् सर्वम् इदं शान्तं ब्रह्मेति घननिश्चयाः । शुद्धचिद्व्योमताम् एत्य सन्तो ऽसन्त इव स्थिताः
न ब्रह्म न जगन् नान्यद् इति निश्चित्य केचन । आकाशविशदास् स्वच्छास् संस्थितास् सौगतादयः
केचिद् अप्य् अन्यथा कृत्वा नानासङ्कल्पकल्पनम् । स्थिताश् शाम्यन्ति जायन्ते संसरन्ति च वा न वा
समस्तकलनाहीनम् इति निर्णीय चिद्घनम् । समग्रशक्तिकचितं विवदन्ते हि वादिनः
एकत्र वस्तुनि समस्तकलाविमुक्ते सङ्कल्प्य सङ्कलनया विविधाभिधास् स्वाः । स्वं वासनाविलसितं समुदाहरन्तो विद्याविवादविभवैर् विवदन्ति वैद्याः
शरीरेन्द्रियबुद्ध्यादिचेतसां स्पन्दनस्य च । किं कस्मात् सारम् उदितं व्यापकं श्रेयसे भवेत्