हार्दान्धकारमार्ताण्ड संशयाब्दानिलप्रभो । जगतां भूतजातस्य जातस्याथ भविष्यतः
किं कथं कारणायातं किं कथं चाप्य् अकारणम् । जातं वा जायते वापि कथं वापि जनिष्यते
दिक्कालाद्यनवच्छिन्नं व्योम्न्य् अव्योम्नि च संस्थितम् । चिद्व्योमानुभवप्राप्यम् आमोदḫ पवने यथा
ख इवार्को ऽम्बुदव्याप्तो वटबीज इवाङ्कुरः । वायौ स्पन्द इवालक्ष्यं व्योम्न्य् अव्योम्नि च चेतनम्
तत् क्वचिन् नित्यम् अचलं शान्तं समसमस्थिति । ब्रह्माण्डपाराम्बरवद् अनन्तम् अविकारि च
क्वचित् स्वभावजात् स्पन्दात् स्फुरत्य् अग्निर् इव त्विषा । भूततन्मात्रभावेन जगत्तां समुपेयुषा
क्वचित् प्राक्स्पन्दसम्पन्नभूततन्मात्ररञ्जनात् । भूतत्वं समुपादत्ते हेमाङ्गददशाम् इव
यथा सत्त्वम् उपेक्ष्य स्वं शनैर् विप्रो दुरीहया । अङ्गीकरोति शूद्रत्वं तथा जाड्यं चिदीश्वरः
भूतानि द्विविधान्य् एवं प्रतिसर्गं स्फुरन्ति हि । अद्यचित्स्पन्दजातानि चिरचित्स्पन्दजानि च
तत्र ये चित्स्वभावोत्थस्पन्दजास् ते हि जीवकाः । निष्कारणं समुत्पन्ना रुचयस् सन्मणेर् इव
सकारणत्वम् अधुना गन्तव्यं तैस् स्वकर्मभिः । दशासु बन्धमोक्षासु नाशे जन्मनि कर्मणि
ईश्वरात् समुपागत्य भुक्तजन्मान्तरास् तु ये । जाता जन्मनि तेषां हि प्राक्तनं कर्मकारणम्
अधुनैव हि सम्पन्ना ये जीवा ब्रह्मणḫ पदात् । ते ह्य् अकारणजन्मानो भविष्यज्जन्मकारणम्
कार्यकारणभावो ऽयम् ईदृशो जीवकर्मणोः । जीवो ऽकारणजḫ पुण्यो धन्यẖ कारणजस् स्मृतः
केचित् पुण्याḫ प्रजायन्ते केचिद् धन्याश् च जीवकाः । पुण्या धन्यत्वम् आयान्ति न धन्या यान्ति पुण्यताम्
धन्याḫ पुण्यत्वम् अगता एव केचिद् विमोक्षणाः । धन्यत्वान् मोक्षिणẖ केचिद् धन्यत्वाद् अपि नेतरे
वीरुत्तृणलतागुल्मयौककीटखगादयः । सुरासुरनराहीन्द्रपिशाचाशीविषादयः
केचिद् धन्याẖ केचित् पुण्याẖ केचिद् धास्यन्ति पुण्यताम् । पुण्यत्वान् मोक्षिणẖ केचिद् धन्यत्वाद् वा ततो ऽपि नो
यथा रत्नस्य कचनं स्पन्दनं पवनस्य च । यथौष्ण्यम् अनलादेश् च चिन्मात्रस्य तथा जगत्
असम्यग्दर्शनोत्पन्नं पुंस्त्वं स्थाणौ यथोदितम् । क्षीयते सम्यगालोकाद् द्वित्वम् एव तथात्मनि
चिन्मात्रस्यातिशुद्धस्य निस्सङ्कल्पोदितात्मनः । अनन्तस्य प्रकाशस्य सर्वगत्वाद् रघूद्वह
खाद् एव जायते कश्चित् कश्चिद् व्योम्न्य् एव लीयते । जीवस् सङ्कल्पमात्रात्मा मधाव् इव जरद्घनः
आत्मानं सम्यग् आलोक्य यẖ ख एव विलीयते । न स सन्दृश्यते भूयो हिमं तापद्रुतं यथा
यस् त्व् अपश्यन् स्वम् आत्मानं सस्पन्दẖ कलनात्मभिः । कर्मभिस् स स्फुरत्य् उच्चैर् विलीनो जायते पुनः
यस् सङ्कल्पपरिस्पन्दैस् स्थौल्यम् एति जडात्मकः । प्रावृषीव पयोवाहẖ क्षीणक्षीणो ऽप्य् उदेत्य् असौ
आत्मत्वांशान्वितम् अपि चित्सङ्कल्पं रघूद्वह । दूरीकुरु महासिद्ध्यै विषसिक्तम् इवाशनम्
निर्विकल्पम् अनाद्यन्तम् उदासीनम् अवस्थितम् । सर्वात्मैकं समुदितं चिद्व्योम भव भूतये
अकारणम् उपायान्ति सर्वे जीवाḫ परात् पदात् । पश्चात् कारणतां यान्ति बन्धमोक्षदशास्व् इह
सङ्कल्पित्वं हि बन्धस्य कारनं तत् परित्यज । मोक्षस् तु निस्सङ्कल्पत्वं तदभ्यासं धिया कुरु
अकारणं त्व् अकरणात् सर्वकारणकारणात् । यावन् निमेषम् अव्यक्ताज् जीवस् सम्पद्यते शिवात्