वाचाम् अतीतविषयां विषयाशादशोज्झिताम् । काम् अप्य् उपगतश् शोभां शरदीव नभस्तलम्
गम्भीरश् च प्रसन्नश् च गिराव् इव महाह्रदः । परानन्दरसक्षीवो रमते स्वात्मनात्मनि
यथाभिमतविस्तारो यथाभिमतकर्मकृत् । परमां निर्वृतिं याति मुक्तशास्त्रार्थयन्त्रणः
सर्वकर्मफलत्यागी नित्यतृप्तो निराश्रयः । न पुण्येन न पापेन नेतरेणापि लिप्यते
स्फटिकḫ प्रतिबिम्बेन यथा नायाति रञ्जनाम् । तज्ज्ञẖ कर्मफलेनान्तस् तथा नायाति रञ्जनाम्
हसन् रुदन्न् अपि भृशं देहपूजाविकर्तनैः । दाहाह्लादौ न जानाति प्रतिबिम्बगताव् इव
निस्स्तोत्रो निर्वषट्कारḫ पूज्यपूजाविवर्जितः । संयुक्तश् च वियुक्तश् च सर्वाचारनयक्रमैः
तस्मान् नोद्विजते लोको लोकान् नोद्विजते च सः । हर्षामर्षभयक्रोधैर् मुक्तो युक्तश् च दृश्यते
रागद्वेषोदयारम्भैस् त्यज्यते ऽपि च युज्यते । ईहानीहाविलासेन नाप्यते ऽथ च भुज्यते
प्रमेये कस्यचिद् अपि नारोहति महाशयः । प्रमेयीक्रियते वापि बालेनाप्य् अदुराशयः
विधूयानन्तनानात्वं यẖ किलैकतयोदितः । तम् अनाद्यन्तसंवित्तिं को वा तुलयितुं क्षमः
तनुं त्यजति तीर्थे वा श्वपचस्य गृहे ऽपि वा । मा कदाचन वा राजन् वर्तमाने ऽपि वा क्षणे
ज्ञानसम्प्राप्तिसमये मुक्तो ऽसौ विगतामयः । वीतशोकजरायासो यत् करोति करोतु तत्
अहम्भ्रान्तिर् हि बन्धाय मोक्षो जाते हि तत्क्षये । यथा भवति देहो ऽयं तथा भवतु का क्षतिः
यत् करोति यद् आदत्ते यत्रोपविशति क्षणम् । यत् पश्यति स्पृशति यत् तस्मै स्पृहयति प्रजा
स पूजनीयस् स स्तुत्यो नमस्कार्यस् स यत्नतः । स महात्माभिवाद्यश् च विभूत्यै विभवैषिणा
न यज्ञतीर्थैर् न तपḫप्रदानैर् आसाद्यते तत् परमं पवित्रम् । आसाद्यते क्षीणभवामयानां भक्त्या सताम् आत्मविदां यद् अङ्ग
एवम् उक्त्वा स भगवान् मनुस् तूष्णीम् अवस्थितः । इक्ष्वाकुना नृपेन्द्रेण मुदितेनाभिपूजितः
जगामाकाशम् आविश्य श्रीमान् पैतामहं गृहम् । एतां दृष्टिम् अवष्टभ्य रामात्मारामतां व्रज
एवं स्थिते हे भगवञ् जीवन्मुक्तस्य सन्मतेः । अपूर्वो ऽतिशयẖ को ऽसौ भवत्य् आत्मविदां वर
ज्ञस्य कस्मिंश्चिद् एवाङ्ग भवत्य् अतिशये न धीः । नित्यतृप्तḫ प्रशान्तात्मा स आत्मन्य् एव तिष्ठति
अपूर्वो ऽतिशयẖ को वा साधोर् जगति विद्यते । सर्वे ह्य् अतिशया लोके शतशḫ पूर्वतां गताः
धूर्तैस् सिद्धैश् च तज्ज्ञैश् च तथान्यैर् मृगपक्षिभिः । कृतम् आकाशयानादि का तस्य स्याद् अपूर्वता
केवलं शान्तसंरम्भं प्रकृतव्यवहारवान् । तज्ज्ञस् सङ्क्षपयन् देहं स्वस्थ आत्मनि तिष्ठति
नोत्तमं न च सामान्यं नाश्रुतं न बहुश्रुतम् । न सुवृत्तं न दुर्वृत्तं ज्ञं विदन्ति जना इमे
लोकाचारगतस्यापि लोकवत् संस्थितस्य च । ब्रह्मन् विदितवेद्यस्य ब्रूहि चिह्नं मनाग् अपि
न किञ्चिद् अप्य् अपूर्वत्वं जनात् तस्याङ्ग लक्ष्यते । यच् च स्याद् अस्य वा चित्रं तद् अन्यत्रापि लक्ष्यते
तत्त्वज्ञस्येह हे राम न लोकालोकनक्षमम् । विद्यते लक्षणं साक्षाद् अणिमाद्य् अपदादि वा
व्यवहारी यथैवाज्ञस् तज्ज्ञो लोके तथैव हि । व्यवहारवशप्राप्ते सुखे दुẖखे च तिष्ठति
एक एव विशेषो ऽत्र स चादृश्यो जनस्थितौ । सति वासति वा देहे यद् अन्तẖक्षीणदुẖखता