कुर्वतो ऽपि न बन्धाय कर्म तत्त्वविदो भवेत् । भुञ्जानो ऽपि विषं तज्ज्ञो न विनश्यति कर्हिचित्
प्राक्शरीरकृतं कर्म मूलकाषेण दह्यते । वर्तमानावबोधेन शुष्कं तृणम् इवाग्निना
बद्धवासनम् अर्थो यस् सेव्यते सुखयत्य् असौ । ददाति च फलानीति स्वयम् एवानुभूयते
यत् सुखाय तद् एवाशु वस्तु दुẖखाय नाशतः । अविनाभाविनिष्ठत्वं प्रसिद्धं सुखदुẖखयोः
तनुवासनम् अर्थो यस् सेव्यते वा विवासनम् । नासौ सुखाय नैवातो नाशात् कालेन दुẖखदः
निर्वासनतया स्पन्दं कुर्वतो ऽसुप्तबालवत् । कर्मणो योगिनस् तेन ते न कर्मफलान्विताः
क्षीणवासनया बुद्ध्या कर्म यत् क्रियते ऽनघ । तद् भृष्टबीजवद् भूयो नाङ्कुरं प्रविमुञ्चति
देहेन्द्रियादिना कर्म करणौघेन कल्प्यते । एकẖ कर्तात्र भोक्ता वा क इवाङ्गोपपद्यते
अन्यḫ पश्यति भुङ्क्ते ऽन्यḫ परो ऽप्य् अनुभवत्य् अणुः । अन्यस्य सुखदुẖखादि कस्यैकस्यात्र कर्तृता
आत्मा कर्ताप्य् अकर्तायम् औदासीन्येन संस्थितः । प्रतिबिम्बेष्व् इवादर्शो मनष्षष्ठेन्द्रियातिगः
देहादयो जडास् सर्वे तस्माद् अङ्ग न किञ्चन । न कश्चिद् एव कुरुते सुकृतेष्व् अपि कर्मसु
कर्म कुर्वत्य् अपि प्राज्ञे तयासंसक्तया धिया । न कश्चित् कुरुते किञ्चिद् देहस् स्फुरति केवलम्
तूष्णीम् अपि स्थितो मूढश् चिन्तासंसक्तया धिया । करोति कर्म शैलाभं यद् युगैर् अपि न क्षयि
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् । इन्द्रियार्थान् विमूढात्मा तस्यानन्तेह कर्तृता
यस् त्व् इन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभते ऽनघ । कर्मेन्द्रियैẖ कर्मयोगम् अकर्तैव स मोक्षभाक्
निर्वासनं कृतं कर्म न कर्तारं स्पृशत्य् अजम् । पद्मपत्त्रं जलम् इव नभस्तलम् इवाम्बुदः
फलानि नानुधावन्ति यदा कर्माण्य् अवासनम् । तदा जीवं न स्पृशति कर्म जन्मैककारणम्
कर्मणो जन्मबीजस्य रसस् सर्वत्र वासना । सा यद्भवा च तस्यैव गर्भे पश्यति देहकम्
जायते तत एवाशु क्रमाद् भ्रमति संसृतौ । तस्माद् वासनयैवान्तर् वियोगस् ते ऽस्तु भूतये
भावनास् सर्वभावेभ्यस् समुत्सृज्य समुच्छ्रितः । शशाङ्कशीतलḫ पूर्णो भासि भासेव भास्करः
क्रियमाणा कृता कर्मतूलश्रीर् देहशल्मलेः । ज्ञानानिलसमुद्धूता विलयं क्वापि गच्छति
आत्मज्ञतां प्रयातस्य तीर्णस्य भवसागरात् । इच्छतो ऽपि समायाति पुनर् नाज्ञत्वम् आत्मनः
यथा दूरगतोत्पत्तिस्थानं रयवती सरित् । न यात्य् एवं मतिर् बुद्धा पुनर् मोहं न गच्छति
सर्वैव हि कला जन्तोर् अनभ्यासेन नश्यति । फलदापि मनोज्ञापि लतेवासेकवर्जिता
एषा ज्ञानकला त्व् अन्तस् सकृज्जाता दिने दिने । वृद्धिम् एति बलाद् एव सताम् अप्य् उप्तशालिवत्
यथा दध्युद्धृतं नैति पुनर् दध्नैकतां घृतम् । तथा ज्ञानोद्धृता ज्ञप्तिर् नायात्य् अज्ञानतां पुनः
यथा परभटव्यूहं विभिद्योदेति सद्भटः । तथाज्ञानं विदार्यान्ध्यम् उदेति ज्ञानभास्करः
चिद्घनं निर्मलं ब्रह्म शान्तं सर्वम् इदं ततम् । अद्वैतं द्वैतवद् भाति नित्यम् एकम् अनामयम्
एकस् स्फुरत्य् अखिलवस्तुषु चित्स्वरूप आत्मा परस् स्वजलधिष्व् इव तोयम् अच्छम् । संशान्तसङ्कलनभूरिकलापम् एकं सत्तांशमात्रम् अखिलं जगद् अङ्ग विद्धि
परस्मात् कारणाद् एको जीवḫ प्रथमम् उत्थितः । तस्माज् जीवकणा जाताẖ कणास् तप्तायसो यथा