शान्ताशेषविशेषवस्तुविषया सत्यात्मतासत्यतायुक्ताहम्प्रकृतिẖ क्रियेति गदिता नास्तीति निश्चित्य तत् । नास्तीत्य् एतद् अपीह वान्यद् अहम् इत्य् अर्थैर् युतं नास्त्य् अलं तस्माद् अस्तजडाजडाङ्कुरसमुत्सेधासनेनास्यताम्
इत्य् उक्तवत्य् अथ मुनौ दिवसो जगाम सायन्तनाय विधये ऽस्तम् इनो जगाम । स्नातुं सभा कृतनमस्करणा जगाम श्यामाक्षये रविकरैश् च सहाजगाम
संशान्तभवसम्बन्धम् अरागद्वेशवासनम् । ज्ञस्येन्द्रियाणि स्पन्दन्ते यन्त्रेहापटचित्रवत्
वेष्टितोन्मुक्ततृणवत् तरङ्गवद् अवासनम् । स्पन्दन्ते व्यवहारेषु खरूपा वेद्यवेदिनः
अरागद्वेषमननम् ऊर्मिणोर्मिर् अनूर्म्यते । यथा स्वं ज्ञेन युद्धादि कर्म निर्मीयते तथा
ऊर्मिणोर्माव् अनूर्मित्वं नीते तत्सारम् अक्षतम् । यथाम्ब्व् एवाम्बुसम्पन्नं युक्तं नष्टं न किञ्चन
जीवेनाजीवतां जीवे नीते तत्सारम् अक्षतम् । तथात्मात्मैव सम्पन्नो युक्तं नष्टं न किञ्चन
चिच् चिद् अस्तु पदांशे ऽपि सचेत्या तदधश् च्युता । कदर्थप्राप्यनिर्वाणा भवत्य् अभवनिं गता
चिन्मात्रात्मात्मनिष्ठत्वात् सुखदुẖखे चिनोति नो । असती एव सत्यात्मा मुक्तो व्यवहरन्न् अपि
जीवन्मुक्तत्वम् एतावद् यत् स्थिराभ्यासयोगतः । न सुखाय न दुẖखाय भवेच् चित् प्रतिबिम्बिता
स्वस्थḫ प्रत्याहृतिवशाच् चेत्यं चेन् न चिनोषि तत् । मुक्त एवास्य् असन्देहं महासमतयानया
यद् भोगसुखदुẖखांशैर् अनात्मीकृतपूर्णधीः । आत्मारामो मुनिस् तिष्ठेत् तन् मुक्तत्वम् उदाहृतम्
व्यवहार्य् उपशान्तो वा गृहस्थो वाथ भिक्षुकः । सशरीरो ऽशरीरो वा भवत्व् एवम्मतिḫ पुमान्
सुखदुẖखैर् अनालीढा संविद् भवति चेत् समा । असंविद् इव तद् देहो यत् करोति करोतु तत्
मृगतृष्णोपमे देहे ऽविद्यात्मनि तते क्षते । भावाभावभ्रमे ऽसत्ये सुखदुẖखक्रमẖ कुतः
चिन्मात्रम् अपनामेदम् अचिदाभम् अनन्तकम् । अतश् चासम्भवद्वेद्यम् आत्मानम् अमलं श्रयेत्
जाग्रतो जीवतश् चेत्यचयनाद् अस्खलच्चितेः । स्थितिर् योपलकोशाभा सा तुर्यं सा विमुक्तता
चिन्मूर्तिस् स्वान्तर् एवेदं स्वसत्तात्मोपकल्पितम् । जगन् मिथ्यानुभवति स्वप्ने छिन्नशिरा इव
यन् मिथ्या तत् क्व सत्यात्म क्व सत्या मरुवारिता । अतो ऽसंवेदनाद् एव भ्रमस्यास्य परिक्षयः
अहम् इत्य् एव चयनाज् जगत्संसृतिविभ्रमः । अस्यैवाचयनान् नाहं न जगन् न च विभ्रमः
द्रवं स्वम् इव शुद्धाम्बु स्वान्तर्लेखा इवोपलः । स्वम् इक्षुर् इव माधुर्यं चित् स्वं चेतयते जगत्
यथौष्ण्यम् अग्निस् तुहिनं च शैत्यं स्पन्दं नभस्वान् द्रवम् अब्धिर् एवम् । अनन्यद् अप्य् अन्यद् इवात्मतत्त्वं विद् वेत्त्य् अदस् तत् तु न वेत्त्य् अतज्ज्ञः
आत्मनैवात्मनो लेपẖ क इव स्यात् कथं किल । अतो निर्लेप एवात्मा द्वितीयस्यात्यसम्भवात्
वासनादिविकल्पो ऽस्ति व्यतिरिक्तश् च नात्मनः । आत्मैव वासनाशक्तिर् जलम् एव यथोर्मयः
आत्मा देहेन्द्रियतया स्फुरद्भावविकारिताम् । धत्ते ऽभावविकारो ऽपि तरङ्गत्वं यथा पयः
अविकारो ऽपि सङ्कल्प्य विकारकलनां मुधा । विकारीव भवत्य् उच्चैḫ पश्यत्य् उच्चैर् विजृम्भितम्
आत्मनो दृश्यते राजन् यद् विकारो ऽविकारिणः । सत्यं सत्यम् असत्यं तत् स्वयम् एतद् विचारय
कटकादि यथा हेम्नो विवर्तादि तथात्मनः । न विकारो ऽविकारस्य सम्भवत्य् अविनाशतः
न विकारो यथोर्मित्वं वार एवं जगच् चितः । असत्यालोकनाद् भ्रान्तिर् दृष्टेर् एव न वस्तुनः
यथाङ्गदत्वाद् दण्डत्वं गते हेम्नि न शोच्यते । मृतम् अङ्गदहेमेति न विकाराद्य् अपीति च