छेदादीनाम् अगम्यं खं यथैवात्मा तथैव हि । एतावन्मात्रको भेदो यच् चिन्मात्रात्मतात्मनि
सन्निवेशांशवैचित्र्यं यथा हेम्नो ऽङ्गदादिता । आत्मनस् तदतद्रूपं तथैव जगदादिता
सरिताम् आसमुद्रान्तं यथैवाम्बु विवर्तते । उत्पन्नध्वंसिनाजस्रं तरङ्गौघेन वारिणि
आत्मन्य् आत्मसमुल्लासस् तथैवायं विलोक्यते । नानापदार्थजालेन विनाशाब्धिं प्रधावता
विनाशवाडवाक्रान्तं भीमं कालमहार्णवम् । जगज्जालतरङ्गिण्यो यान्ति सर्गतरङ्गकाः
तस्याप्य् अद्याप्य् अपूर्णस्य यḫ पाता कालवारिधेः । तम् आत्मानं महागस्त्यं राजन् भावय विन्ध्यवत्
शास्त्रसंव्यवहारार्थं संसारोच्छेदनोद्यतैः । आत्मादिकाẖ कृतास् सञ्ज्ञा वागतीतस्य वस्तुनः
न रज्ज्वाम् अस्ति सर्पत्वं तन् मिथ्या कḫ प्रपश्यति । नात्मनो ऽस्ति क्वचिद् बन्धो मा मोहाद् भावयाङ्ग तम्
मोहस् तद्भावनामात्रम् आहुर् मोहहरा नराः । तम् एव भावनात्यागात् त्यक्त्वा विज्वरतां व्रज
एष एवान्धकारो ऽसाव् एतद् एव परं मलम् । प्राग् अबद्धस्य बन्धेन सङ्कल्पो यẖ किलात्मनः
अनात्मन्य् आत्मताम् अस्मिन् देहादौ दृश्यजालके । त्यक्त्वा सत्त्वम् उपारूढो गूढस् तिष्ठ यथासुखम्
कुचकोटरसंसुप्तं विस्मृत्य जननी सुतम् । यथा रोदिति पुत्रार्थं तथात्मार्थम् अयं जनः
अजरामरम् आत्मानम् अबुद्ध्वा परिरोदिति । हा हतो ऽहम् अनाथो ऽहं नष्टो ऽस्मीति जनो मुधा
देशकालक्रियाभेदे देहस्थे मरणाभिधे । लोको ऽनुशोचत्य् आत्मानम् अहो नु खलु मूढता
देशकालक्रियाभेदं यदि देहो ऽनुधावति । तद् अनादेर् अनाशस्य किम् अस्यागतम् आत्मनः
अन्यद् भुक्तं वान्तम् अन्यद् इदं तद् यज् जनव्रजैः । देहस्य नाशिनो नाशे आत्मनाशो ऽनुशोच्यते
देहात्मनोर् महीपाल सविकाराविकारयोः । सुवर्णभस्मोपमयोस् सम्बन्धẖ क इवैतयोः
नानाकारविकाराख्यैस् स्वविलासैर् अनन्यगैः । लीलयैव स्वम् आत्मानम् आत्मायं गोपयन् स्थितः
सर्गनिर्माणसंहारैर् मिथẖ कारणतां गतैः । अकारणस्वभावेन वित् स्फुरत्य् आत्मनात्मनि
क्रीडत्य् आत्मा शिशुर् इव सङ्कल्पैर् लीलयोम्भितैः । तृणैर् मणिम् इवात्मानं स्वच्छम् आच्छाद्य चञ्चलैः
स्पन्दप्रभां चिदादित्यḫ प्रसार्यालोककारिणीम् । जगद्दिनानि रचयन् न कदाचन खिद्यते
स्पन्दमात्रात्मचिद्धातोर् देह एव जगत्क्रमः । सन्निवेशो ऽप्य् अभिन्नात्मा पदार्थस्येव संस्थितः
स्पन्दमात्रात् स्वभावेन चित् करोति जगत्क्रियाम् । संहरत्य् अपरिस्पन्दाद् वार् वीचिरचनाम् इव
पदार्थान् अविभागेन पश्यन् बुद्ध्यादिवर्जितः । चिन्मात्रबालो रमते सर्गक्रीडनकैस् स्वयम्
बालẖ क्रीडनके जातरतिश् शोचति तत्क्षये । स्वरूपे विस्मृते यद्वत् तद्वद् आत्मेह संसृतौ
निस्स्पन्दास्पन्दसंवित्तेस् स्वयं सा स्मरणेन चित् । वित्त्वम् अस्या विदुस् स्पन्दं यदि वेद्योन्मुखं च तत्
अस्पन्दा स्पन्दविद्भ्रान्त्या चिद् विस्मृत्यैव शोचति । झगित्य् अस्पन्दनामानं मोक्षम् एत्योपशाम्यति
निजम् अस्पन्दनं तुर्यं जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तकैः । आच्छाद्य शोचति मुधा तद् अकृत्वा न शोचति
जगज्जालाय चित्स्पन्दा मनोबुद्धीन्द्रियादयः । समुद्यन्ति जलस्पन्दा इवोर्म्योघकणादयः
सङ्कल्पनं हि चित्स्पन्दो ऽस्पन्दो ऽसङ्कल्पनं स्मृतम् । ब्रह्मासङ्कल्पनं विद्धि नकिञ्चिद् इव यच् च तत्