यथा कटकशब्दार्थः पृथक्त्वार्हो ऽस्ति कानके । न नाम कटके तद्वज् जगच्छब्दार्थता परे
ब्रह्मण्य् एवास्त्य् अनन्यात्म यथास्थितम् इदं जगत् । न जगच्छब्दकार्थो ऽस्ति हेम्नीव कटकादिता
असतैवासती तापनद्येव लहरी चला । मनसैवेन्द्रजालश्रीर् जागती प्रवितन्यते
अविद्या संसृतिर् बन्धो माया मोहो महत् तमः । कल्पितानीति नामानि यस्यास् सकलवेदिभिः
बन्धस्य तावद् रूपं त्वं कथ्यमानम् इदं शृणु । ततस् स्वरूपं मोक्षस्य ज्ञास्यसीन्दुसमानन
द्रष्टुर् दृश्यत्वसत्ताङ्ग बन्ध इत्य् अभिधीयते । द्रष्टा दृश्यवशाद् बद्धो दृश्याभावाद् विमुच्यते
जगत् त्वम् अहम् इत्यादिसर्गात्मा दृश्यम् उच्यते । यावद् एतत् सम्भवति तावन् मोक्षो न विद्यते
नेदं नेदम् इति व्यर्थैः प्रलापैर् नोपशाम्यति । सङ्कल्पजनकैर् दृश्यव्याधिः प्रत्युत वर्धते
न च तर्कभरक्षोदैर् न तीर्थनियमादिभिः । सतो दृश्यस्य जगतो यस्माद् एते विचारकाः
जगद् दृश्यं तु यद्य् अस्ति न शाम्यत्य् एव तत् क्वचित् । नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः
अचेत्यचित्स्वरूपात्मा यत्र यत्रैष तिष्ठति । तत्र तत्रास्य दृश्यश्रीस् समुदेत्य् अप्य् अणूदरे
तस्माद् अस्ति जगद् दृश्यं तत् प्रमृष्टम् इदं मया । त्यक्तं तपोध्यानजपैर् इति काञ्चिकतृप्तिवत्
यदि नाम जगद् दृश्यम् अस्ति तत् प्रतिबिम्बति । परमाणूदरे ऽप्य् अस्मिंश् चिदादर्शे न संशयः
यत्र तत्र स्थितं राम यथादर्शे प्रबिम्बति । अद्रिद्यूर्वीनदीशादि चिदादर्शे तथैव हि
ततस् तत्र पुनर् दुःखं जरा मरणजन्मनी । भावाभावग्रहोत्सर्गास् स्थूलसूक्ष्मचलाचलाः
इदं प्रमार्जितं दृश्यं मया नात्राहम् आस्थितः । एतद् एवाक्षयं बीजं समाधौ संसृतिस्मृतेः
सति त्व् अस्मिञ् जगद्दृश्ये निर्विकल्पसमाधिना । न चाक्षयसुषुप्तत्वं तुर्यं वाप्य् उपपद्यते
व्युत्थाने हि समाधीनां सुषुप्तान्त इवाखिलम् । जगद्दुःखम् इदं भाति यथास्थितम् अखण्डितम्
प्राप्तं भवति हे राम तत् किं नाम समाधिभिः । भूयो ऽनर्थनिपाते हि क्षणसाम्ये ऽपि किं सुखम्
यदि वापि समाधाने निर्विकल्पे स्थितिं व्रजेत् । तद् अक्षयसुषुप्ताभं तन् मन्ये नामलं पदम्
प्राप्यते सति दृश्ये ऽस्मिन् न च तन् नाम केनचित् । यत्र तत्र किलायाति चित्तभ्रान्त्या जगद्भ्रमः
द्रष्टाथ यदि पाषाणरूपतां भावयन् बलात् । किलास्ते तत् तदन्ते ऽपि भूयो ऽस्योदेति दृश्यता
न च पाषाणतातुल्या निर्विकल्पसमाधयः । केषाञ्चित् स्थितिम् आयान्ति सर्वैर् इत्य् अनुभूयते
न च पाषाणतातुल्या रूढिं यातास् समाधयः । भवन्त्य् अग्र्यं पदं शान्तं चिद्रूपम् अजम् अव्ययम्
तस्माद् यदीदं सद् दृश्यं तन् न शाम्येत् कदाचन । शाम्येत् तपोजपध्यानैर् दृढम् इत्य् अज्ञकल्पना
आलीनवल्लरीरूपं यथा पद्माक्षकोटरे । आस्ते कमलिनीबीजं तथा द्रष्टरि दृश्यधीः
यथा रसः पदार्थेषु यथा तैलं तिलादिषु । कुसुमेषु यथामोदस् तथा द्रष्टरि दृश्यधीः
यत्र यत्र स्थितस्यापि कर्पूरादेस् सुगन्धता । यथोदेति तथा दृश्यं चिद्धातोर् उदरे जगत्
यथा चात्र तव स्वप्नसङ्कल्पश् चित्तराज्यधीः । स्वानुभूत्यैव दृष्टान्तस् तस्माद् धृद्य् अस्ति दृश्यभूः
तस्माच् चित्तविकल्पस्थः पिशाचो बालकं यथा । विनिहन्त्य् एवम् एषान्तर् द्रष्टारं दृश्यरूपिका