विचेरतुस् तौ सुहृदौ क्वचिद् धूलिविधूसरौ । क्वचिच् चन्दनदिग्धाङ्गौ क्वचिद् भस्मानुरञ्जितौ
क्वचिद् दिव्याम्बरधरौ चीराम्बरधरौ क्वचित् । क्वचित् पल्लवसञ्छन्नौ क्वचित् कुसुममण्डितौ
दिनैः कतिपयैर् एव गतचित्ततया तया । सत्त्वोदात्ततया चैव राजा कुम्भवद् आबभौ
अथ तं सुरगर्भाभं चूडाला सा शिखिध्वजम् । दृष्ट्वा शोभाम् उपगतं चिन्तयाम् आस मानिनी
अयं पतिर् अनिन्द्यात्मा तथेमा वनभूमयः । इयं स्थितिर् अनायासा यो न कामी स वञ्चितः
जीवन्मुक्तधियां भोगे यथाप्राप्तम् अतिष्ठताम् । एकग्रहात्मिका तुच्छा मूढतैवोदिता भवेत्
निजः पतिर् अनिन्द्यात्मा निराधित्वं नवं वयः । गृहाणि पुष्पजालानि सा हता या न कामिनी
वनपुष्पलतागेहे स्वायत्ते भर्तरि प्रिये । रमते या न निर्दुःखा सा हतैव दुरङ्गना
वश्यं विवाहितं कान्तं पतिम् आसाद्य निर्जने । स्त्री सती या न रमते तां धिग् अस्तु दुरङ्गनाम्
समुज्झता यथाप्राप्तम् अपि वेद्यविदा सता । अनिन्द्यं स्वम् उदारार्थं किं तज्ज्ञेन कृतं भवेत्
तत् कञ्चिद् रचयाम्य् आशु प्रपञ्चं प्रज्ञया नवम् । येनायं भूपतिर् भर्ता रमते मयि मानदः
इति सञ्चिन्त्य चूडाला कुम्भवेषधरा पतिम् । प्राह काननगुल्मस्था कोकिलं कोकिला यथा
चैत्रमासस्य शुक्ले ऽयं प्रतिपद्दिवसस् सुहृत् । अद्यास्थानं महारम्भं स्वर्गे भवति वै हरेः
सन्निधानं मया तत्र कर्तव्यं पितुर् अग्रतः । यथास्थिता हि नियतिर् न सन्त्याज्या कदाचन
प्रतिपालयितव्यं मे त्वयेहाद्य वनावनौ । क्रीडता ध्यानपुष्पाभ्यां समुद्वेगम् अगच्छता
आगच्छामि दिनान्ते ऽद्य निर्विकल्पं नभस्तलात् । स्वर्गाद् अतितराम् एव त्वत्सङ्गो मम तुष्टये
इत्य् उक्त्वा मञ्जरीं कुम्भो ददौ मित्राय कौसुमीम् । प्रीतये स्वाम् इव प्रीतिं कान्तां नन्दनवृक्षजाम्
आगन्तव्यं त्वया शीघ्रम् एवं वदति भूपतौ । पुप्लुवे च वनाद् व्योम शरन्मुग्धपयोदवत्
पुष्पजालं जहौ व्योम व्रजन् कुसुमदामजम् । विसारि वनवातेन हिमं हैम इवाम्बुदः
शिखिध्वजो व्रजन्तं तं ददर्शादर्शनं गतम् । उन्निद्रो ऽब्दं यथा बर्ही सत्प्रीतिर् हि सुदुस्त्यजा
शिखिध्वजदृशाम् अन्ते व्योम्नि कुम्भवपुर् जहौ । सानावर्तेव वारिश्रीर् मुग्धा स्वं रूपम् आययौ
प्राप मञ्जरिताकारकल्पवृक्षोपमं पुरम् । स्फुरत्पताकम् आत्मीयं स्वर्गरम्यं दिवः पथा
अन्तःपुरम् अदृश्यैव विवेश ललनाकुलम् । मधुमासमहालक्ष्मीर् लसल्लतम् इव द्रुमम्
राजकार्याण्य् अशेषाणि तत्र सम्पाद्य सत्वरम् । शिखिध्वजवनं गन्तुं पुनर् आपुप्लुवे नभः
उल्लङ्घ्य गगनाध्वानं समं दिनकरांशुभिः । शिखिध्वजवनं शैले ददर्श गगने स्थिता
तं दृष्ट्वा कुम्भरूपं तत् पुनर् जग्राह सत्वरम् । शिखिध्वजस्य पुरतः पपात च खपुष्पवत्
तत्र म्लानद्युति मुखं चकाराखिन्नमानसम् । इन्दुं सनीहारम् इव यामा खिन्नम् इवाम्बुजम्
तं दृष्ट्वा तादृगाकारं समुत्तस्थौ शिखिध्वजः । बभूव खिन्नचेताश् च समुवाचेदम् आदृतः
देवपुत्र नमस् ते ऽस्तु विमना इव लक्ष्यसे । कुम्भस् त्वं त्यज संरम्भम् इदम् आसनम् आस्यताम्
सन्तो विदितवेद्या ये ते हि हर्षविषादजाम् । नाश्रयन्ति स्थितिं स्वस्थाः पद्मा इव जलार्द्रताम्