कटकत्वं यथा हेम्नि तथाहन्त्वं चिदात्मनि । जडं त्व् असद्रूपतया तेन तन् नास्मि हे मुने
सन्निवेशविशेषात्मशब्दार्थादि परे पदे । विद्यते नात्यनन्तत्वान् नभसीव महाद्रुमः
जानन्न् अपीति भगवन्न् अहन्त्वमलमार्जनम् । अन्तर् यदा न जानामि तेन तप्ये महामुने
एतावन्मात्रकं वृन्दं यदि न त्वं महीपते । जडत्वात् तन् महाबुद्धे यो ऽसि तं वद मे नवम्
चिन्मात्रम् अहम् अच्छात्मवेदनं विदुषां वर । यत्र भावास् स्वदन्त्य् एते निर्मीयन्ते च येन वा
एवंरूपस्य मे लग्नं नूनं मलम् अकारणम् । सकारणं चाहम् इति यत् तत् त्यक्तुं न वेद्म्य् अहम्
असद् एतद् अनात्मीयं प्रमार्ष्टुं मलम् आत्मनः । मुने यदा न शक्तो ऽस्मि तेन तप्ये सुदारुणम्
ब्रूहि किं तन् महाबाहो लग्नं तव मलं महत् । स्थितो ऽसि येन संसारी सता वाप्य् असताथ वा
चित्तद्रुमस्य यद् बीजम् अहम्भावस् स मे मलम् । तच् च त्यक्तुं न जानामि त्यक्तं त्यक्तम् उपैति माम्
कारणाज् जायते कार्यं यत् तत् सर्वत्र सद् भवेत् । अन्यत् त्व् असद् द्विचन्द्राभं दृष्टम् एव न विद्यते
कारणाज् जायते कार्यम् अहम्भावात्मकं ततः । इतिकारणम् अन्विष्य कथयाशु ममात्मना
मुने ऽहम् इति दोषस्य वेदनं वेद्मि कारणम् । तद् यथोपशमं याति तन् मे वद मुनीश्वर
चितश् चेत्योन्मुखत्वेन दुःखायाहम् इति स्थितः । चेत्योपशमनं ब्रूहि मुने तदुपशान्तये
कारणं कारणज्ञो ऽसि वेदनस्य वदाशु मे । ततस् त्वां बोधयिष्यामि कारणाकारणक्रमम्
वेद्यवेदनरूपस्य चेत्यसञ्चेतनस्य च । अकारणं कारणतां यद् गतं तव तद् वद
चेत्यचेतनरूपस्य वेद्यसंवेदनाकृतेः । इयं पदार्थसत्तेह देहाद्या कारणं मुने
शरीरादितयोदेति वेदनं वस्तुसत्तया । असत्याभासया स्पन्दो यथा पवनलेखया
असत्तां वस्तुसत्ताया नावगच्छाम्य् अहं यया । अहन्त्ववेदनं चित्तबीजं समुपशाम्यति
विद्यते यदि देहादिवस्तुसत्ता तद् अस्ति ते । अभावाद् देहसत्तादेः किंनिष्ठं तव वेदनम्
यस्योपलभ्यते किञ्चित् स्वरूपं कलनात्मकम् । असद्रूपं कथं तत् स्यात् प्रकाशस् स्यात् कथं तमः
हस्तपादादिसंयुक्तः क्रियाफलविलासवान् । सदानुभूयमानो ऽपि देहो नास्ति कथं मुने
कारणं यस्य कार्यस्य भूमिपाल न विद्यते । विद्यते नेह तत् कार्यं तत्संवित्तिस् तु विभ्रमः
कारणेन विना कार्यं विद्यते न कदाचन । विद्यते यस्य नो बीजं तद् द्रव्यं क्वेव जायते
अकारनं तु यत् कार्यं सद् इवाग्रे ऽनुभूयते । तद् द्रष्टुर् विभ्रमं विद्धि मृगतृष्णाजलोपमम्
अविद्यमानम् एव त्वं विद्धि मिथ्याभ्रमोदितम् । नातियत्नवताप्य् एतन् मृगतृष्णाम्बु लभ्यते
असतो द्वीन्दुबिम्बादेर् न युक्तं कारणेक्षणम् । वन्ध्यातनयसर्वाङ्गमण्डनं कस्य राजते
कारणेन विना कार्यं शरीराद्य् अस्थिपञ्जरम् । अविद्यमानम् एवेदं विद्ध्य् असम्भवतो नृप
हस्तपादादियुक्तस्य शरीरस्य मुनीश्वर । नित्यम् आलक्ष्यमाणस्य पिता कस्मान् न कारणम्
कारणाभावतो राजन् पिता नाम न विद्यते । असतो यत् तु सञ्जातम् असद् एव तद् उच्यते
पदार्थानां च कार्याणां कारणं बीजम् उच्यते । सम्भवत्य् अङ्ग जगति न बीजेन विनाङ्कुरः