सर्वत्यागमणाव् एवं गते कमललोचन । तपःकाचमणिर् दृष्टस् त्वया सङ्कल्पचक्षुषा
त्वया तस्मिंस् तपस्य् एव दुःखे दृष्टिभ्रमोदिते । ग्राह्यैकभावना बद्धा जलेन्दौ शिशुना यथा
अवासनम् अनारभ्य कृतानन्दा सवासना । आद्यन्तमध्यविषमा दुःखायैव तपःक्रिया
अमितानन्दम् उत्सृज्य सुसाधं यः प्रवर्तते । मिते वस्तुनि दुस्साधे स्वात्महा स शठस् स्मृतः
सर्वत्यागस् समारभ्य न विनिष्पादितस् त्वया । तपोदुःखैकतज्ज्ञेन बद्धेन वनसद्मनि
राज्यबन्धाद् विनिष्क्रम्य गजवद् दुःखपूरिते । वनवासाभिधे साधो बद्धो ऽसि दृढबन्धने
द्विगुणा एव ते चिन्ताश् शीतवातातपादयः । बन्धनाद् अधिकं मन्ये वनवासम् अजानतः
चिन्तामणिर् मया प्राप्त इत्य् अलं बुद्धवान् असि । न लब्धवान् भवान् साधो स्फटिकस्यापि खण्डिकाम्
इत्य् एतद् अङ्ग मणियत्नकथासमानं सम्यङ् मया प्रकटितं तव पद्मनेत्र । उद्बोध्य बोधम् अमलं स्वयम् एव बुद्ध्या यद् वच्मि तत् परिणतिं कुरु चित्तकोशे
इदानीं राजशार्दूल वस्तुसम्प्रतिपत्तये । शृणु विन्ध्येभवृत्तान्तविवृतिं स्मयकारिणीम्
यो ऽसौ विन्ध्यवने हस्ती सो ऽस्मिन् भूमितले भवान् । यौ वैराग्यविवेकौ ते तौ तस्य दशनौ शितौ
यश् चासौ वारणाक्रान्तितत्परो हस्तिपस् स्थितः । तद् अज्ञानं त्वदाक्रान्तितत्परं तव दुःखदम्
अतिशक्तो ऽप्य् अशक्तेन दुःखाद् दुःखं भयाद् भयम् । हस्ती हस्तिपकेनेव राजन् मौर्ख्येण नीयसे
यल् लोहरज्जुसारेण वारणः परियन्त्रितः । तद् आशापाशजालेन भवान् आपदम् आगतः
आशा हि लोहरज्जुभ्यो विषमा विपुला दृढा । कालेन क्षीयते लोहं तृष्णा तु परिवर्धते
यद् बद्धं प्रेक्षते वैरी गजम् आराद् अलक्षितः । प्रेक्षते त्वां तद् अज्ञानं क्रीडार्थं बद्धम् एककम्
यद् बभञ्ज गजश् शस्त्रशृङ्खलाजालबन्धनम् । तत् तत्याज भवान् भोगभूमिं राज्यम् अकण्टकम्
कदाचित् सुकरं शस्त्रशृङ्खलाजालभेदनम् । न त्व् अस्य मनसस् साधो भोगाशाविनिवारणम्
यद् इभे पाटयत्य् उच्चैर् बन्धं हस्तिपको ऽपतत् । त्वयि त्यजति तद् राज्यम् अज्ञानं पतितं क्षतम्
यदा विरक्तः पुरुषो भोगाशां त्यक्तुम् इच्छति । तदा प्रकम्पते ऽज्ञानं छेद्यवृक्षपिशाचवत्
यदा विवेकी पुरुषो भोगान् सन्त्यज्य तिष्ठति । तदा पलायते ऽज्ञानं छिन्नवृक्षपिशाचवत्
भोगौघे नूनम् उन्मुक्ते पतत्य् अज्ञानम् अस्थिति । पादपे क्रकचच्छिन्ने कुलायस् तद्गतो यथा
यदा वनं प्रयातस् त्वं तदाज्ञानं क्षतं त्वया । पतितं सन् न विहतं मनस्त्यागमहासिना
तेन भूयस् समुत्थाय स्मृत्वा परिभवः कृतः । तपःप्रपञ्चखाते ऽस्मिन् गहने त्वं नियोजितः
तदैवाघातयिष्यस् त्वं यद्य् अज्ञानं यदा पतत् । राज्यत्यागविधौ तत् त्वां नाहनिष्यत् क्षयं गतम्
यत् खातवलयस् तेन वैरिणा हस्तिनः कृतः । तत् तपोदुःखम् अतुलम् अज्ञानेन तवार्पितम्
यां तस्य राजसामग्रीं गजारेर् आहरन् नृपः । सा त्वदज्ञाननृपतेश् चित्तभूतिर् विसारिणी
त्वं गजेन्द्रस् तपःखाते दीर्घे वनगतो ऽपि सन् । अज्ञानवैरिणा तेन निक्षिप्तस् तरसाचिति
यत् खातवलयो बाललताभिर् अवगुण्ठितः । आवृतं तत् तपोदुःखम् ईषत्सज्जनवृत्तिभिः
इत्य् अद्यापि तपःखाते दुःखे ह्य् अस्मिन् सुदारुणे । स्थितो ऽसि पातालतले नृप बद्धो यथा बडिः