काष्ठं तृणोपलं भूमिं खं वातम् अनलं जलम् । निर्विघ्नम् अविशत् सर्वं तन्तुर् मुक्ताफलं यथा
मेरोर् उपरि शृङ्गाणि लोकपालपुराणि च । दिग्व्योमोदररन्ध्राणि विजहार यथासुखम्
तिर्यग्भूतपिशाचाद्यैस् सह नागामरासुरैः । विद्याधराप्सरस्सिद्धैर् व्यवहारं चकार सा
यत्नेन तं च भर्तारम् आत्मज्ञानामृतं प्रति । बहुशो बोधयाम् आस माता बालम् इवात्मजम्
न चासाव् आप तद्भर्ता राजा विश्रान्तिम् आत्मनि । मुक्ताफलम् असंश्लिष्टं मुक्ताफल इवातले
एतावतापि कालेन ताम् एवंगुणशालिनीम् । बालो विद्याम् इव नृपश् चूडालां न विवेद सः
कलाविदग्धा मुग्धा च बालेयं गृहिणी मम । इत्य् एव केवलं राजा स चूडालां विवेद ताम्
साप्य् अलब्धात्मविश्रान्तेस् तां सिद्धिश्रियम् आत्मनः । दर्शयाम् आस नो राज्ञश् शूद्रस्येव मखक्रियाम्
महत्यास् सिद्धयोगिन्यास् तस्या अपि शिखिध्वजः । यत्नेन प्राप नो बोधं बुध्यते ऽन्यः कथं प्रभो
उपदेशक्रमो नाम व्यवस्थामात्रपालनम् । ज्ञप्तेस् तु कारणं शुद्धा शिष्यप्रज्ञैव राघव
न श्रुतेन न पुण्येन ज्ञायते ज्ञेयम् आत्मनः । जानात्य् आत्मानम् आत्मैव सर्पस् सर्पपदानि व
एवं स्थिते वरमुने कथम् एतज् जनश्रुतौ । श्रुतं गुरूपदेशश् च स्वात्मज्ञानस्य कारणम्
अत्यन्तं कृपणः कश्चित् किराटो धनधान्यवान् । आस्ते विन्ध्याटवीकच्छे कुटुम्बी व्रणकीटवत्
तस्यैकदा निपतिता गच्छतो विन्ध्यजङ्गले । एका वराटिका राम तृणजालबुसावृते
कार्पण्यात् स प्रयत्नेन सर्वं तृणबुसादिकम् । कपर्दिकार्थम् अभितो दुधाव दिवसत्रयम्
कपर्दकाद् द्वौ भवतश् चत्वारो ऽष्टौ च कालतः । ततश् शतं सहस्रं च सहस्रं चेति चेतसा
कलयञ् जङ्गले दीनो रात्रिन्दिनम् अतन्द्रितः । जनहासं सहंस् त्रीणि दिनानि धुतवान् बुसम्
ततो दिनत्रयस्यान्ते तेन तस्मात् कुजङ्गलात् । पूर्णेन्दुबिम्बप्रतिमो लब्धश् चिन्तामणिर् महान्
तं प्राप्य तुष्टहृदयस् समागत्य गृहं सुखी । प्राप्ताखिलजगद्भूतिश् शान्तसर्वभयस् स्थितः
एवं यथा किराटेन कपर्दान्वेषणेन तत् । रत्नं लब्धं जगन्मूल्यम् अहोरात्रम् अखिद्यता
तथा श्रुतोपदेशेन स्वात्मज्ञानम् अवाप्यते । अन्यद् अन्विष्यते चान्यल् लभ्यते हि गुरुक्रमात्
ब्रह्म सर्वेन्द्रियातीतं श्रुतादीन्द्रियसंविदा । तेनोपदेशाद् अनघ नात्मतत्त्वम् अवाप्यते
गुरूपदेशं च विना नात्मतत्त्वागमो भवेत् । केन चिन्तामणिर् लब्धः कपर्दान्वेषणं विना
तत्त्वस्यास्य महार्घस्य गुरूपकथनं गतम् । अकारणं कारणतां मणेर् इव कपर्दकः
पश्य राघव मायेयं मोहनी महताम् अपि । अन्यद् अन्विष्यते यत्नाद् अन्यद् आसाद्यते फलम्
अन्यत् करोति पुरुषः फलम् अन्यद् एव प्राप्नोति वस्तुनियतिश् च विलोक्यते च । तस्माद् अनन्तविभवस्य जगत्क्रमस्य श्रेयो ऽतिवाहनम् असङ्गम् अवज्ञयैव
ततश् शिखिध्वजो राजा तत्त्वज्ञानपदं विना । आजगाम परं मोहं यामान्ध्यम् इव भूतलम्
दुःखाग्निदीपितमना मनाग् अपि विभूतिषु । तास्व् अपीष्टोपनीतासु न रेमे ऽग्निशिखास्व् इव
एकान्तेषु दिगन्तेषु निर्झरेषु गुहासु च । आजगाम रतिं जन्तुमुक्तेषु व्यसनी यथा
राघव त्वम् इवाशेषास् सान्त्वानुनयचोदनैः । प्रार्थितः कार्यते भृत्यैर् महीपो दिवसक्रियाः