विश्रान्ता सुचिरश्रान्ता घनलब्धपदात्मनि । सर्वोपमातीततया जगामाव्यपदेश्यताम्
इति सा महिषी तस्य चूडाला वरवर्णिनी । स्वल्पेनैव हि कालेन ययौ विदितवेद्यताम्
यथायम् आगतः कश्चिज् जागतस् स्पन्दविभ्रमः । यथा च लीयते सर्वं तत् तज् ज्ञातवती बभौ
अदृष्टसकलभ्रान्तौ पदे विश्रान्तिम् एत्य सा । रराज शरदच्छाभ्रमालेव गतसम्भ्रमा
अनाकुलसमालोके आशश्वासात्मनात्मनि । जरद्गुर् इव शैलाग्रं सतृणं प्राप्य संस्थिता
स्वविवेकघनाभ्यासवशाद् आत्मोदयेन सा । शुशुभे शोभना पुष्पलतेवाभिनवोद्गता
अथ ताम् अनवद्याङ्गीं कदाचित् स शिखिध्वजः । अपूर्वशोभाम् आलोक्य स्मयमान उवाच ह
भूयो यौवनयुक्तेव मण्डितेव पुनः पुनः । अधिकं राजसे तन्वि जगद्राज्यवती यथा
प्रपीतामृतसारेव लब्धालभ्यपदेव च । आनन्दापूरपूर्णेव राजसे ऽतितरां प्रिये
उपशान्तं च कान्तं च दधाना सुन्दरं वपुः । अभिभूयेन्दुम् आयासि श्रियं काम् अपि कामिनि
अभोगकृपणं शान्तम् ऊर्जितं समतां गतम् । गम्भीरं च प्रसन्नं च चेतः पश्यामि ते प्रिये
तृणीकृतत्रिभुवनं पीताखिलजगत्त्रयम् । अनन्तोद्भासुरं सौम्यं मनः पश्यामि ते प्रिये
न केनचिन् महाभागे विभवानन्दवस्तुना । चेतस् तव तुलाम् एति मेरुक्षीराब्धिसुन्दरम्
तैर् एव बालकदलीमृणालाङ्कुरकोमलैः । अङ्गैस् स्थितिम् अनुज्झद्भिर् वृद्धिं यातेव लक्ष्यसे
तथा तेनैव तेनैव सन्निवेशेन संस्थिता । अन्यताम् उपयातासि लतेवर्तुविपर्यये
किं त्वया पीतम् अमृतं प्राप्तं साम्राज्यम् एव वा । अमृत्यवे वा सम्प्राप्तः प्रयोगो योगयुक्तिभिः
राज्याच् चिन्तामणेर् वापि त्रैलोक्याद् वा त्वयाधिकम् । अप्राप्यं किम् अनुप्राप्तं नीलोत्पलविलोचने
नकिञ्चित् किञ्चिदाकारम् इदं त्यक्त्वाहम् आगता । नकिञ्चित्किञ्चिदाकारं तेनास्मि श्रीमती स्थिता
यत् किञ्चिद् यन् नकिञ्चिच् च तज् जानामि यथास्थितम् । यथोदयं यथानाशं तेनास्मि श्रीमती स्थिता
भोगैर् अभुक्तैस् तुष्यामि भुक्तैर् इव सुदूरगैः । न हृष्यामि न कुप्यामि तेनास्मि श्रीमती स्थिता
एकैवाकाशसङ्काशे केवले हृदये रमे । न रमे राजलीलासु तेनास्मि श्रीमती स्थिता
आत्मन्य् एव हि तिष्ठामि न वनोद्यानसद्मसु । न भोगौघेषु शय्यासु तेनास्मि श्रीमती स्थिता
जगतां प्रभुर् एवास्मि नकिञ्चिन्मात्ररूपिणी । इत्य् आत्मन्य् एव तिष्ठामि तेनाहं श्रीमती स्थिता
अन्यैवाहम् इयं नाहम् अन्या चेयं च वाप्य् अहम् । सर्वम् अस्मि नकिञ्चिद् वा तेनाहं श्रीमती स्थिता
यत् पश्यामि न पश्यामि तत् पश्याम्य् अन्यद् एव यत् । इति सम्यक् प्रपश्यामि तेनाहं श्रीमती स्थिता
न सुखं प्रार्थये नार्थं नानर्थं चेतरां स्थितिम् । यथाप्रप्तेन तुष्यामि तेनाहं श्रीमती स्थिता
तनुविद्वेषरागाभिस् तज्ज्ञाभिश् शास्त्रदृष्टिषु । रमे सह वयस्याभिस् तेनास्मि श्रीमती स्थिता
पश्यामि यन् नयनरश्मिभिर् इन्द्रियैर् वा चित्तेन चेह हि तद् अङ्ग न किञ्चिद् एव । पश्यामि तद्विरहितं तु नकिञ्चिदाभं पश्यामि सम्यग् इति नाथ चिरोदयास्मि
एवम् आत्मनि विश्रान्तां वदन्तीं तां वराननाम् । असम्बद्धप्रलापासि बालासीति वदञ् शनैः
भोगलम्पटया बुद्ध्या मुग्धाम् आशङ्क्य तां प्रियाम् । अबुद्ध्वा तद्गिराम् अर्थं विहस्योवाच भूपतिः