रुद्रस् त्व् अनुत्तरज्ञानविलासैकतया तया । स्वम् अशेषम् उदन्तं तम् अपश्यत् प्राक्तनं धिया
निरावरणविज्ञानवपुस् स भगवान् हरः । उवाच स्वयम् एकान्ते स्वस्वप्नशतविस्मितः
अहो नु चित्रा मायेयं बत विश्वविमोहिनी । असत्य् एवापि सद्रूपा सुरूढा मरुवारिवत्
इदम्प्रथमम् आक्रान्तचेत्यो ऽहं चित्ततां गतः । पूर्वसम्पन्नसर्गस्थगगनादिविभावनात्
यदृच्छास्थितजीवत्वो भूततन्मात्ररञ्जितः । कस्मिंश्चिद् अभवं सर्गे भिक्षुर् अक्षुभितो ऽभितः
तेनालयनिबद्धेन बहिस् स्वैरविहारिता । लीलाविलुलिताकारा यदा रम्येति भाविता
सर्वभावोपमर्देन तदभ्यासवशात् तदा । ताम् एव सो ऽन्वभूद् भिक्षुस् त्यक्त्वान्यं मननोदयम्
चमत्कृतिश् चेतसि या रूढा सैव विजृम्भते । वल्ली त्यजति नैदाघी पीतम् अप्य् अम्बु माधवम्
स भिक्षुर् जीवटो भूत्वा जन्तुर् जरढवासनः । तेषु देशेषु बभ्राम रन्ध्रेष्व् इव पिपीलकः
आत्मनि द्विजभक्तत्वात् सो ऽपश्यद् द्विजताम् अथ । भावो भावविपर्यासे बलवान् एव वर्धते
सामन्तताम् अवापासौ विप्रस् सततचिन्तिताम् । सातत्येन रसः पीतः फलताम् एति पादपे
राज्यार्थधर्मकार्याणां कर्तृत्वात् सो ऽभवन् नृपः । स कामुकतया राजा सुरस्त्रीत्वम् अवाप ह
लोललोचनलोभेन सा मृगी रसशालिनी । बभूव वासनामोहस् त्व् अहो दुःखाय जन्तुषु
मृगी सततचित्तस्था बभूव विपिने लता । अवश्यम्भावि लवनं लतिकानुबभूव ह
अन्तस्सञ्ज्ञाचिराभ्यस्तं भ्रमरत्वम् अथात्मनि । सापश्यद् भावमर्देन सदातद्भावभाविता
स वारणखुरक्षोदम् अनुभूयाथ भावितम् । भूयो भूयः प्रबभ्राम महासंसृतिविभ्रमान्
संसारशतपर्यन्ते रुद्रस् सो ऽयम् अहं स्थितः । अस्मिन् संसारसंरम्भे स्वमनोमात्रसम्भृते
एवं संशान्तरूपासु संसारारण्यभूमिषु । बह्वीष्व् अहम् अभिभ्रान्तस् त्व् अशून्यास्व् इव भूरिशः
कस्मिंश्चिद् अभवं सर्गे त्व् अहं जीवटनामकः । कस्मिंश्चिद् ब्राह्मणश्रेष्ठः कस्मिंश्चिद् वसुधाधिपः
हंसः पद्मवने भूत्वा विन्ध्यकच्छे च वारणः । हरिणो हेहयाद्रौ च दशाम् अहम् इमां गतः
अत्र वर्षसहस्राणि चतुर्युगशतानि च । समतीतान्य् अनन्तानि दिनर्तुरचितानि च
मम प्रथमम् एव प्राक्स्फुरितस्य परात् पदात् । सत्त्वजातितया रूढो भिक्षुत्वे यो ज्ञताक्रमः
भूयो भूयो ऽप्य् अतिक्रम्य गतस्य ब्रह्महंसताम् । स एव प्राक्तनो ऽभ्यासः फलितस् सङ्गमोदयात्
दृढाभ्यासो य एवास्य जीवस्योदेत्य् अविघ्नतः । योन्यन्तरशतेनापि तम् एवैषो ऽनुधावति
काकतालीययोगेन कदाचित् साधुसङ्गमात् । अशुभो वासनाभ्यासो जीवस्य विनिवर्तते
सङ्गत्यादिकम् एवैष केवलं स्वोदयं प्रति । प्राक्तनो वासनाभ्यासो हेतुं लघुम् अपेक्षते
यद् यद् अभ्यस्यते ऽजस्रम् अन्यदेहान्तरे ऽपि च । जाग्रत्स्वप्नेष्व् असद् अपि तत् सद् इत्य् अनुभूयते
तत् तद् अर्थक्रियाकारि दुःखाय च सुखाय च । उदेति भावना तस्माद् भावनाभावनं जयः
भावनैव स्वम् आत्मानं देहो ऽयम् इति पश्यति । स्वसत्तामात्रविस्तारं तं गुल्मत्वम् इवाङ्कुरः
भावना प्रेक्ष्यमाणैषा न किञ्चिद् अपि शिष्यते । नैव विद्यत एवेति तद्भ्रमेणालम् अस्तु नः