तस्य चिन्तयतो जाता प्रतिभेयम् अथ स्वतः । भावयाम्य् आशु लीलार्थं सामान्यजनवृत्तिताम्
इति सञ्चिन्त्य चेतो ऽस्य स्थितं किञ्चिन् नरान्तरम् । स्पन्दसंस्थानसन्त्यागमात्रेणावर्तके ऽम्ब्व् इव
तेन चित्तनरेणाथ कृतं नामात्मनीच्छया । जीवटो ऽस्मीति सहसा काकतालीयवत् स्थितम्
जीवटो विजहाराथ स स्वप्नपुरुषश् चिरम् । स्वप्ननिर्माणनगरे कस्मिंश्चित् पुरवीथिषु
तत्र पानं पपौ मत्तो भृङ्गः पद्मरसं यथा । शिलयेव दृढं पिष्टस् सुष्वाप घननिद्रया
स्वप्ने ददर्श विप्रत्वं पाठानुष्ठानतुष्टिमत् । प्रतिभामात्रसम्पन्नं चित्तदेशान्तराप्तिवत्
कदाचित् स द्विजश्रेष्ठस् स्वाहर्व्यापारनिष्ठया । आजगाम घनां निद्रां बीजताम् इव पादपः
सो ऽप्य् अपश्यत् स्वयं स्वप्ने सामन्तत्वम् अथात्मनि । पताकारथहस्त्यश्वसेनाजलदमालितम्
स सामन्तः कृताहारः कदाचिद् घननिद्रया । सुष्वापान्तर्व्यवहृतिर् बीजतायाम् इव द्रुमः
अपश्यद् राजतां स्वप्ने ककुब्वलयमालिनीम् । लालितां भोगपूगेन पुष्पौघेनर्तुताम् इव
स कदाचिन् नृपस् स्वस्थस् सुष्वापास्तमितेहितः । पुरोभाविनिजाचारस् स्वं कार्यम् इव कारणे
अपश्यद् आत्मनि स्वप्ने सुरस्त्रीत्वम् अनिन्दितम् । वृक्षः केसरसोल्लासो मञ्जरीत्वम् इवोदितम्
सा रेमे सुरसेनासु देवोद्यानस्थलीषु च । क्षीराम्भोधितरङ्गेषु लोलेव हरिवल्लभा
सुष्वाप सैकदा बाला मत्तोद्यानलतागृहे । संशान्तस्वमनस्स्पन्दं गन्धलेखेव पङ्कजे
ददर्शात्मन्य् अथ स्वप्ने संसर्गवशतोदितम् । मृगीत्वम् आत्मनि स्वैरम् आवर्तत्वम् इवाम्बुता
सा मृगी लोलनयना कदाचिन् निद्रयाहृता । स्वप्ने ददर्श वल्लीत्वं स्वाभ्यासाद् रूढम् आत्मनि
तिर्यञ्चो ऽपि प्रपश्यन्ति स्वप्नं चित्तस्वभावतः । दृष्टान्तो ऽत्र शुकाश्वेभसञ्ज्ञास्मरणम् अक्षतम्
सा बभूव लता पुष्पफलपल्लवशालिनी । वनदेवीवनोद्यानलतागृहविलासिनी
बीजान्तस्स्थाङ्कुराकाररूपयेहाधिरूढया । सापश्यद् अन्तस्संवित्त्या स्फुटं लवनम् आत्मनः
कञ्चित् कालं सुषुप्तस्थकलया जडतां घनम् । अनुभूय ददर्शाथ स्वात्मानं भ्रमरं स्थितम्
षट्पदो विजहाराथ वने वनलतास्व् असौ । पद्मिनीषु च फुल्लासु तरुणीष्व् इव वल्लभः
बिम्बाधरं विदलयन् स्वादयन् कौसुमं मधु । स्वपन् कुसुमशय्यासु भुक्त्वा वल्लीविलासिनीः
स बभूव सरोजिन्यां व्यसनी बिसनालवत् । क्वचिद् एव रतिं याति चेतो जडमतेर् अपि
ताम् आजगाम नलिनीं परिलोडयितुं गजः । रम्यवस्तुक्षयायैव मूढानां जृम्भते मनः
नलिनीमथनेनैव समं तेन स षट्पदः । गुणवत्तान्तरे रूढिर् इव चूर्णत्वम् आययौ
भ्रमरो वारणालोकाद् वारणालोकभावनात् । ददर्शात्मानम् आलोलमत्तहस्तितयोदितम्
शुष्कसागरगम्भीरे गजः खाते पपात ह । तमोघनघने शून्ये संसार इव जीवकः
बभूव वल्लभो राज्ञो महान् परबलान्तकः । सदा मदबलक्षीवो घूर्णन्न् इव निशाचरः
कदाचिद् अरिनिस्त्रिंशच्छिन्नस् सो ऽस्तम् उपाययौ । विवेकासिलतालूनरूपो जीव इवात्मनि
पश्यन् गजघटाकुम्भमणीन् प्रोच्छलितान् अलीन् । उत्क्रामन् स गजाज् जीवो भूयो द्रागित्य् अभूद् अलिः