इति सर्वपदार्थानाम् अभिन्नः परमेश्वरः । कल्लोलशीकरोर्मीणाम् अब्धाव् इव पयोभरः
नानातैषा त्व् असत्यैषा सत्येनानेन चैव हि । कल्पिता चित्स्वभावेन वेतालश् शिशुना यथा
सर्वत्र संस्थितिमता विगतामयेन व्याप्तं मयेदम् अखिलं विविधैर् विलासैः । चिद्रूपिणैव कलिताकलितात्मनेति सर्वोपशान्तमतिर् आस्स्व सुखं महात्मन्
इत्य् उक्तवत्य् अथ मुनौ दिवसो जगाम सायन्तनाय विधये ऽस्तम् इनो जगाम । स्नातुं सभा कृतनमस्करणा जगाम श्यामाक्षये रविकरैश् च सहाजगाम
यथास्माकं मुने स्वप्नपुरपत्तनमण्डलम् । तथैव पद्मजादीनां यदि देहपरिग्रहः
तथैवेदं च सञ्जातं यदि सर्वम् असन्मयम् । तद् अस्माकं दृढतरः प्रत्ययः कथम् उत्थितः
अस्मत्सर्गवद् आभाति पूर्वसर्गप्रजापतिः । स्वजीवप्रतिभासात्मा विद्यते न तु वास्तवः
सर्वगत्वाच् चितेस् सर्वं जीवस् सर्वत्र संसृतिः । सा चासत्या दर्शनोत्था सम्यग्दर्शननाशिनी
स्वप्नाभः प्रतिभासो ऽस्य य एष स्वयम् उत्थितः । अहन्ताप्रत्ययैकात्मा स एवातिदृढस् स्थितः
स्वप्ने क्षणविनाशित्वं यथा पुंसा न दृश्यते । सर्गस्वप्ने तथैवैतद् ब्रह्मणापि न लक्ष्यते
स्वप्नो ऽग्रपुरुषस्यास्य प्रतिभासश् च यो भवेत् । रामास्मदादिसर्गात्मा भवेत् तादृश एव सः
यत् स्वप्नपुरुषाज् जातं तत् स्वप्नपुरुषात्मकम् । भवतीत्य् अनुभूतं हि यद् बीजं तत् फलं यथा
असत्यम् एव तद् विद्धि यद् असत्येन साध्यते । असत्य् अर्थे समर्थे ऽपि न युक्तं भावबन्धनम्
असत्य् अर्थे समर्थे ऽपि सत्ता भावनसम्भवा । यतस् तेन परित्याज्यम् असद्भावनभावनम्
दृढप्रत्ययिनस् स्वप्नपुरुषाद् यत् समुत्थितम् । भवत्य् आत्मनि सर्गादि दृढप्रत्ययम् एव तत्
निमेषमात्रम् एवायं सर्गस्वप्नस् स्फुरन् स्थितः । तस्मिन् निमेष एवास्मत्कल्पता परिकल्पिता
सुदीर्घस्वप्नषण्डो ऽयं यथोदेति प्रजापतेः । सर्गाद्यास् सर्वभूतानां प्रत्येकम् उदितास् तथा
चित्तत्त्वस्यैव भावेन सर्गस्वप्नपरम्पराः । स्फुरन्त्य् अम्भो द्रवत्वेन यथावर्तविवर्तनैः
यदा स्वप्नात्मिकैवेयं सर्गलक्ष्मीर् न वास्तवी । इदं सम्भवतीदं नो वेत्य् अतः प्रलयं गतम्
यद् यथा यादृशं दृष्टं तत् तादृग् विद्यते तथा । न हि पर्यनुयुज्यन्ते स्वप्नविभ्रमनीतयः
न तद् अस्ति जगत्य् अस्मिन् यन् न सम्भवति भ्रमे । विचित्रास् त्रिषु लोकेषु दृश्यन्ते वस्तुदृष्टयः
जलमध्ये ज्वलत्य् अग्निर् यथाब्धौ वडवानलः । नगराण्य् अम्बरे सन्ति यथा वैमानिकाश्रयाः
शिलास्व् अब्जानि जायन्ते हेमाद्राव् इव पादपाः । एकागे सर्वपुष्पाणि सन्ति कल्पतरौ यथा
शिलाः फलन्ति फलवद् यथा रत्नगुलुच्छकाः । शिलान्तः प्राणिनस् सन्ति भेका इव शिलान्तरे
दृषदो वारि निर्याति चन्द्रकान्तोपलाद् इव । निमेषेण घटो याति पटतां शापवान् इव
स्वासत्ताम् अपि बुध्यन्ते स्वप्ने स्वमरणं यथा । अधोगामि जलं व्योम्नि डीयते ऽभ्रगतं यथा
वितानम् इव खे वारि तिष्ठति स्वर्नदी यथा । उड्डीयन्ते शिलास् स्थूलाः पक्षवन्तो ऽद्रयो यथा
शिलातः प्राप्यते सर्वं ननु चिन्तामणेर् इव । चिन्तितानि फलन्त्य् आशु देवोद्यानान्तरेष्व् इव
तान्य् एव न फलन्त्य् आशु मोक्षादीनीव राघव । अचेतनो ऽपि कुरुते कर्म यन्त्रपुमान् इव
एवमादिस् तथान्यश् च विचित्रारम्भविभ्रमः । दृष्टश् शम्बरगन्धर्वविलासैर् अप्य् असम्भवः