अक्षस्वभावान् अखिलाञ् शरीराद् वासनावशः । जीवो गृहीत्वा संयाति पुष्पाद् गन्धान् इवानिलः
देहो निस्स्पन्दताम् एति जीवे कौन्तेय निर्गते । निस्स्पन्दावयवाभोगश् शान्तवात इव द्रुमः
अचेष्टश् छेदभेदादिदोषैर् आयात्य् अदृश्यताम् । मृत इत्य् उच्यते लोके देहो विगतजीवितः
स जीवः प्राणमूर्तिः खे यत्र यत्रावतिष्ठते । तत्र स्ववासनाभ्यासात् पश्यत्य् आकारम् आततम्
अयं देहो हि जीवेन त्व् असन्न् एवावलोकितः । अस्य नाशे ऽन्यम् अप्य् एवं पश्यत्य् एवाशु स्वप्नवत्
यथैव पश्यत्य् आकारांस् तेषां नाशांस् तथैव सः । आदिसर्गे भावनया किलैवं संविभावितः
झगित्य् उद्भवकाले तु यद् यथा दृश्यते पुरः । आनिर्वाणं तद् एवास्या अविनाभाविसंविदः
प्राक्तनं वासनाजालं पुरुषार्थेन जीयते । यत्नेनाद्यतनेनाशु यतनं ह्यस्तनं यथा
य एव पुरुषार्थेन दृष्टो बलवता क्षणात् । पूर्वोत्तरनिमेषांशस् स एव जयति स्फुटम्
अपि स्फुटति विध्यण्डे वाति वा प्रलयानिले । पौरुषं हि यथाशास्त्रम् अतस् त्याज्यं न धीमता
नरकस्वर्गसर्गादि वासनावशतो ऽभितः । प्रपश्यति चिराभ्यस्तं जीवो जरढमोहधीः
नरकस्वर्गसर्गादिसम्भ्रमेषु जगत्पते । किम् अस्य कारणं ब्रूहि जीवस्य जनितस्थितेः
वासनात्मानम् एनं त्वं जीवं विद्धि शरीरकम् । स्ववासनात्मिकैवास्य सत्ता संसृतिकारणम्
ध्रियते संसृतिस् तावद् यावत् स्फुरति वासना । स्वप्नोपमाना तेनेह श्रेयसे वासनाक्षयः
चिराभ्यासवशात् प्रौढा संसारभ्रमकारिणी । किमुत्था देवदेवेश वासना क्षीयते कथम्
मौर्ख्यमोहसमुच्छ्रायाद् अनात्मन्य् आत्मभावनात् । अज्ञानाद् आत्मनस् साधो सत्ताम् आयाति वासना
भावितात्मासि कौन्तेय सत्यं विज्ञातवान् असि । अयं सो ऽहं जना एते ममेति त्यज वासनाः
वासनाविलये जीवो विलीनो भवति स्वयम् । यो हि यत्सत्तयोच्छूनस् तन्नाशात् स विलीयते
देहे विलयम् आयाते देशकालान्यताकृतेः । को ऽसौ भाजनताम् एति जन्मनो मरणस्य च
स्वयं कल्पितसङ्कल्पम् आत्मरूपं यद् आबिलम् । तद् एव वासनाकारं जीवं विद्धि महामते
अनायत्तम् असङ्कल्पम् आत्मरूपं यद् अव्ययम् । प्रबोधाद् वासनामुक्तं तं मोक्षं विद्धि भारत
जीवन्न् एव महाबाहो तत्त्वं प्रेक्ष्य यथास्थितम् । वासनावागुरामुक्तो मुक्त इत्य् अभिधीयते
यो न निर्वासनो नूनं सर्वधर्मपरो ऽपि सः । सर्वज्ञो ऽप्य् अभितो बद्धः पञ्जरस्थो यथा खगः
दुर्दर्शनस्य गगने शिखिपिञ्छिकेव सूक्ष्मापि विस्फुरति यस्य न वासनान्तः । मुक्तस् स एव भवतीह हि वासनैव बन्धो ऽनघस्य ननु तत्क्षय एव मोक्षः
इति निर्वासनत्वेन जीवन्मुक्ततयात्मनि । अन्तश्शीतलताम् एत्य बन्धुदुःखम् अलं त्यज
जरामरणनिश्शङ्क आकाशविशदाशयः । त्यक्तेष्टानिष्टसङ्कल्पो वीतरागो भवानघ
प्रवाहापतितं कार्यम् इदं किञ्चिद् यथागतम् । कुरु कार्यम् अकार्पण्यं न किञ्चिद् इह नश्यति
प्रवाहापतितं कर्म स्वम् एव क्रियते हि यत् । जीवन्मुक्तस्वभावो ऽसाव् अजीवन्मुक्ततान्यथा
इदं कर्म त्यजामीदम् आश्रयामीत्य् अनिर्मलम् । मूढस्य मनसो रूपं ज्ञमनस् तु समस्थिति
प्रवाहापतितं कार्यं कुर्वन्तश् शान्तचेतसः । जीवन्मुक्तास् सुषुप्तस्थास् स्फुरन्त्य् अर्धप्रबुद्धवत्