न विरौति तथा रोगी नानर्थशतजर्जरः । अविचारविनष्टात्मा यथाज्ञः परिरोदिति
वरं कर्दमकीटत्वं श्वभ्रकण्टकता वरम् । वरम् अन्धगुहाहित्वं न नरस्याविचारिता
सर्वानर्थनिजावासं सर्वसाधुतिरस्कृतम् । सर्वदौस्स्थित्यसीमान्तम् अविचारं परित्यजेत्
नित्यं विचारयुक्तेन भवितव्यं महात्मना । भवान्धकूपे पततां विचारो ह्य् अवलम्बनम्
स्वयम् एवात्मनात्मानम् अवष्टभ्य विचारतः । संसारमोहजलधेस् तारयेत् स्वमनोमृगम्
को ऽहं कथम् अयं दोषस् संसाराख्य उपागतः । न्यायेनेति परामर्शो विचार इति कथ्यते
अन्धान्धमोहमुखरं चिरं दुःखाय केवलम् । कृतं शिलाया हृदयं दुर्मतेश् चाविचारिणः
भावाभावग्रहोत्सर्गदृशाम् इह हि राघव । न विचाराद् ऋते तत्त्वं ज्ञायते साधु किञ्चन
विचाराज् ज्ञायते तत्त्वं तत्त्वाद् विश्रान्तिर् आत्मनि । ततो मनसि शान्ते तु सर्वदुःखपरिक्षयः
सफलता फलते भुवि कर्मणां प्रकटतां किल गच्छत उत्तमात् । स्फुटविचारदृशैव विचारिता शमवते भवते ऽपि विरोचताम्
सन्तोषो हि परं श्रेयस् सन्तोषस् सुखम् उच्यते । सन्तुष्टः परम् अभ्येति विश्रामम् अरिसूदन
सन्तोषैश्वर्यसुखिनां चिरविश्रान्तचेतसाम् । साम्राज्यम् अपि साधूनां जरत्तृणलवायते
सन्तोषशालिनी बुद्धी राम संसारवृत्तिषु । विषमास्व् अप्य् अनुद्विग्ना न कदाचन दूयते
सन्तोषामृतपानेन ये परां तृप्तिम् आगताः । भोगश्रीर् अतुला तेषाम् एषा प्रतिविषायते
न तथा तर्पयन्त्य् एताः पीयूषरसवीचयः । यथा हि मधुरास्वादस् सन्तोषो दोषनाशनः
अप्राप्तवाञ्छाम् उत्सृज्य सम्प्राप्ते समतां गतः । अदृष्टखेदाखेदो ऽन्तस् स सन्तुष्ट इहोच्यते
आत्मनात्मनि सन्तोषं यावद् याति न मानसम् । उद्भवन्त्य् आपदस् तावल् लता इव मनोवनात्
सन्तोषशीतलं चेतश् शुद्धविज्ञानदृष्टिभिः । भृशं विकासम् आयाति सूर्यांशुभिर् इवाम्बुजम्
आशावैवश्यविवशे चित्ते सन्तोषवर्जिते । म्लाने वक्त्रम् इवादर्शे न ज्ञानं प्रतिबिम्बति
अज्ञानघनयामिन्या सङ्कोचं न नराम्बुजम् । यात्य् असाव् उदितो यस्य नित्यं सन्तोषभास्करः
अकिञ्चनो ऽप्य् असौ जन्तुस् साम्राज्यसुखम् अश्नुते । आधिव्याधिविनिर्मुक्तं सन्तुष्टं यस्य मानसम्
नाभिवाञ्छत्य् असम्प्राप्तं प्राप्तं भुङ्क्ते यथाक्रमम् । यस् स सोम्यस् सदाचारस् सन्तुष्ट इति कथ्यते
सन्तोषपरितृप्तस्य महतः पूर्णचेतसः । क्षीराब्धेर् इव शुद्धस्य मुखे लक्ष्मीर् विराजते
पूर्णताम् अलम् आश्रित्य स्वात्मन्य् एवात्मना स्वयम् । पौरुषेण प्रयत्नेन तृष्णां सर्वत्र वर्जयेत्
सन्तोषामृतपूर्णस्य स्वान्तश् शीतलता स्वयम् । स्थैर्यम् आयात्य् अरिक्तस्य शीतांशोर् इव शाश्वतम्
सन्तोषपुष्टमनसं भृत्या इव महर्द्धयः । राजानम् उपतिष्ठन्ते किङ्करत्वम् उपागताः
आत्मनैवात्मनि स्वच्छे सन्तुष्टे पुरुषे स्थिते । प्रशाम्यन्त्य् आधयस् सर्वे प्रावृषीवाशु पांसवः
नित्यं शीतलया नाम कलङ्कपरिहीनया । पुरुषश् शुद्धया वृत्त्या भाति पूर्णतयेन्दुवत्
समतासुन्दरं वक्त्रं पुरुषस्यावलोकयन् । तोषम् एति यथा लोको न तथा धनसङ्गमैः
समतया मतया गुणशालिनां पुरुषराड् इह यस् समलङ्कृतः । तम् अमलं प्रणमन्ति नभश्चरा अपि महामुनयो रघुनन्दन