मेर्वादेस् तृणगुल्मादेश् चित्तादेर् जगतो ऽपि च । परमाणुविभागेन यद् रूपं तत् परं विदुः
तत्समूहस् तद् एवोच्चैश् चित्तमेरुतृणादिकम् । यत् सौक्ष्म्ये ऽपि हि सारात्म स्थौल्ये सारतरं हि तत्
यथा रसात्मिका शक्तिः परमाणुतया तया । स्थिता जगत्पदार्थेषु पायसी ब्रह्मता तथा
रसशक्तिर् यथोदेति तृणगुल्मतयाम्भसः । तथा नानातयोदेति सैवासेवेह ब्रह्मता
यैषा रूपविलासानाम् आलोकपरमाणुता । गुणगुण्यर्थसत्त्वात्मरूपिणी सा परात्मता
चितितत्त्वे ऽस्ति शैलादि तदभिव्यञ्जनात्मनि । पिञ्छपक्षौघकाठिन्यं मयूराण्डरसे यथा
चितितत्त्वे ऽस्ति नानाता तदभिव्यञ्जनात्मनि । विचित्रपिञ्छिकापुञ्जो मयूराण्डरसे यथा
नानानानात्मिके ह्य् एवं यथाण्डरसबर्हिते । विवेकदृष्ट्या दृश्येते तथा ब्रह्मजगत्स्थिती
सनानातो ऽप्य् अनानातो यथाण्डरसबर्हिणः । अद्वैतद्वैतसत्तात्मा तथा ब्रह्मजगद्भ्रमः
यतस् सदसतोस् सत्ता सत्त्वताया यतस् स्थितिः । यतस् तदतदो रूपं भावं स्वं विद्धि तत् परम्
नानानानात्वम् अविदन् ननु नूनम् असम्भवम् । चिज्जगज्ज्वलनं पश्य बर्ह्यण्डरसबर्हिवत्
यथा जगति चित्तत्त्वं चित्तत्त्वे च जगत् तथा । नानानानात्म चैकं च मयूराण्डरसो यथा
नानापदार्थभ्रमपिञ्छपूर्णो जगन्मयूराण्डरसश् चिदात्मा । मयूररूपं त्व् अमयूरम् अत्र सत्तापदं विद्धि कुतो ऽस्ति भेदः
यत्रानुदितरूपात्म सर्वम् अस्तीदम् आततम् । मयूर इव बीजान्तस् तद् अहन्त्वम् अगादि च
तत्र नाभ्युदितं किञ्चित् तत्र सर्वं च विद्यते । तद् अवाच्यं गिरां स्वर्गसुखसारे न विद्यते
तथा च मुनयो देवा गणास् सिद्धा महर्षयः । आस्वादयन्तस् स्वं रूपं सदा तूर्यपदे स्थिताः
एते ये स्तब्धनयनदृष्टयो निर्निमेषिणः । ते दृश्यदर्शनासङ्गस्पन्दत्यागे व्यवस्थिताः
न स्थिता भावना येषां स्थितानाम् अपि कर्मसु । संवित्संवेद्यसम्बन्धस्पन्दत्यागे च ये स्थिताः
प्राणो न स्पन्दते तेषां चित्रस्थवपुषाम् इव । चित्तचैत्तसमासङ्गत्यागे ते स्वपदे स्थिताः
स्पन्दात् संसाधयन्त्य् अर्थं सेनास् सेनेश्वरं यथा । तथैव चित्तचैत्तानि स्पन्दात् कुर्वन्ति संसृतिम्
यथाह्लादयति स्वच्छः पल्लवं रश्मिर् ऐन्दवः । तथात्माह्लादयत्य् अन्तर् दृश्यदर्शनसङ्गमे
बिम्बाद् दूरं प्रयातस्य भित्ताव् अपतितस्य च । यद् इन्दोस् तेजसो रूपं तद् रूपं शुद्धसंविदः
न दृश्यं नोपदेशार्हं नाभ्याशे न च दूरतः । केवलानुभवप्राप्यं तद् रूपं शुद्धम् आत्मनः
न देहो नेन्द्रियगणो न चित्तं न च वासना । न जीवो नापि च स्पन्दो न संवित्तिर् न चैव खम्
न सन् नासन् न मध्यस्थं शून्याशून्ये न चैव ह । न देशकालवस्त्वादि स एवास्ति न चेतरत्
एतैस् सर्वैर् विनिर्मुक्तं हृदि कोशगते ऽपि च । यत्रैतत् स्पन्दते ऽदृश्यं तत् तद् आत्मपदं भवेत्
तच् च नाद्य न कल्पान्ते न शस्त्राग्न्यनिलादिभिः । नेह नामुत्र सद्रूपाद् अन्यथा भवति क्वचित्
जायन्ते च म्रियन्ते च देहकुम्भास् सहस्रशः । सबाह्याभ्यन्तरस्यास्य नात्माकाशस्य खण्डना
तच् च देहादि सकलम् आत्मैवात्मविदां वर । केवलं बोधवैरूप्याद् ईषत् पृथग् अवस्थितम्
विष्वग् आत्ममयं शुद्धं बुद्ध्वा बुद्ध्या स्वसिद्धया । प्रज्वलन्न् अपि कार्येषु निर्वाणो निर्ममो भव