अज्ञातात्मा निबद्धो ऽसि विज्ञातात्मा न बध्यसे । राम त्वं स्वात्मनात्मानं बोधयस्व बलाद् अतः
यत्र न स्वदते वस्तु स्वदते च यथागतम् । अवासनत्वं तद् विद्धि साम्यम् आकाशकोमलम्
वासनारहितैर् अन्तर् इन्द्रियैर् आहरन् क्रियाः । न विक्रियाम् अवाप्नोषि खवत् क्षोभशतैर् अपि
ज्ञाता ज्ञानं तथा ज्ञेयं त्रयम् एकतयात्मनि । शान्तात्मानुभवन् भव्य न भूयोभवभाग् असि
चित्तोन्मेषनिमेषाभ्यां संसारप्रलयोदयौ । वासनाप्राणसंरोधाद् अनुन्मेषं मनः कुरु
प्राणोन्मेषनिमेषाभ्यां संसृतेः प्रलयोदयौ । तम् अभ्यासप्रयोगाभ्याम् उन्मेषरहितं कुरु
मौर्ख्योन्मेषनिमेषाभ्यां कर्मणां प्रलयोदयौ । तद् विलीनं कुरु बलाद् गुरुशास्त्रार्थसङ्गमैः
यथा वातरजस्सङ्गस्पन्दात् स्तम्भाभ्रवेदनम् । तथा चिता चेत्यतया स्पन्दाद् इदम् उपस्थितम्
दृश्यदर्शनसम्बन्धस्पन्दजेयं जगद्गतिः । स्फुरत्य् आलोककुड्यादिसङ्गजा वर्णधीर् इव
दृश्यदर्शनसम्बन्धस्पन्दाभावे न जायते । वेदना भवदाभासा चित्रपुंसाम् इवाशये
चित्तस्पन्दोत्थिता माया तदभावे विलीयते । पयस्स्पन्दोत्थिता वीचिस् तदभावेन शाम्यति
त्यागतो वासनांशस्य बोधाद् वा प्राणरोधनात् । चित्ते निस्स्पन्दतां याते कुतस् स्पन्दस्य सम्भवः
असंवित्स्पन्दमात्रेण याति चित्तम् अचित्तताम् । प्राणानां वा निरोधेन तद् एव च परं पदम्
दृश्यदर्शनसम्बन्धे यत् सुखं पारमात्मिकम् । तदन्तैकान्तसंवित्त्या ब्रह्मदृष्ट्या मनःक्षयः
यत्र नाभ्युदितं चित्तं तत् तत् सुखम् अकृत्रिमम् । न स्वर्गादौ सम्भवति मरौ हिमगृहं यथा
चित्तोपशमजं स्फारम् अवाच्यं वचसां सुखम् । क्षयातिशयनिर्मुक्तं नोदेति न च शाम्यति
बोधाद् भवति चित्तान्तो निर्बोधाच् चित्ततोदिता । बालवेतालवत् तेन मोहश्रीर् घनतां गता
विद्यमानम् अपि ह्य् एतच् चित्तं बोधाद् विलीयते । सद् अप्य् असद् इवाभाति ताम्रं हेमीकृतं यथा
ज्ञस्य चित्तं न चित्ताख्यं ज्ञचित्तं सत्त्वम् उच्यते । नामार्थान्यत्वभाक् चित्तं बोधात् ताम्रसुवर्णवत्
न सम्भवति चित्तत्वं तेन तत् प्रविलीयते । भ्रमश् शाम्यति बोधेन नाभावो विद्यते सतः
अवस्त्व् एतद् विकल्पात्म चित्तादि शशशृङ्गवत् । सर्वत्वाद् आत्मनस् तस्मात् तद् विबोधाद् विलीयते
चित्तं सत्त्वं समायातं कञ्चित् कालं जगत्स्थितौ । विहृत्य तुर्यावस्थायां तुर्यातीतं भवत्य् अतः
ब्रह्मैव भूरिभुवनभ्रमविभ्रमौघैर् इत्थं स्थितं समम् अनेकतयैकम् एव । सर्वात्म सम्भवति नेतरद् अङ्ग किञ्चिच् चैत्तादि काञ्चनहृदीव हि सन्निवेशः
अत्रेमाम् अवबोधाय विस्मयोत्फुल्लकारिणीम् । अपूर्वाम् एव सङ्क्षेपाद् राम रम्यां कथां शृणु
योजनानां सहस्राणि विपुलं विमलं स्फुटम् । युगैर् अप्य् अजरद्रूपम् अस्ति बिल्वफलं महत्
अविनाशरसाधारं सुधामधुरसारवत् । पुराणम् अपि बालेन्दुदलमार्दवसुन्दरम्
व्यूढसह्यमहामेरुमन्दराद्रितृणावलेः । महाकल्पान्तवात्याया अपि वेगैर् अचालितम्
योजनायुतकोटीनां कोटिलक्षशतैर् अपि । वैपुल्येनापरिच्छेद्यं फलम् आद्यं जगत्स्थितेः
अस्य बिल्वफलस्योच्चैर् ब्रह्माण्डानि समीपतः । हरन्ति लीलां शैले ऽधो राजिकाकणपद्धतेः
स्यन्दमानरसापूरां स्वाद्वीं रसचमत्कृतिम् । यस्यातिशेते नो कश्चिद् अपि राघव षड्रसः