न विचारं विना कश्चिद् उपायो ऽस्ति विपच्छमे । विचाराद् अशुभं त्यक्त्वा शुभम् आयाति धीस् सताम्
बलं बुद्धिश् च तेजश् च प्रतिपत्तिः क्रियाफलम् । फलन्त्य् एतानि सर्वाणि विचारेणैव धीमतः
युक्तायुक्तमहादीपम् अभिवाञ्छितसाधकम् । स्फारं विचारम् आश्रित्य संसारजलधिं तरेत्
आलूनहृदयाम्भोजं महामोहमतङ्गजम् । विदारयति शुद्धात्मा विचारोदारकेसरी
मूढाः कालवशेनेह यद् गताः परमं पदम् । तद् विचारप्रदीपस्य विजृम्भितम् अनुत्तमम्
राज्यानि सम्पदस् स्फारो भोगो मोक्षश् च शाश्वतः । विचारकल्पवृक्षस्य फलान्य् एतानि राघव
या विवेकविलासिन्यो मतयो महताम् इह । न ता विपदि मज्जन्ति तुम्बकानीव वारिणि
विचारोदयहारिण्या धिया व्यवहरन्ति ये । फलानाम् अत्युदाराणां भाजनं हि भवन्ति ते
मूर्खहृत्काननस्थानाम् आशाप्रसररोधिनाम् । अविचारकरञ्जानां मञ्जर्यो दुःखरीतयः
कज्जलक्षोदमलिना मदिरामोदधर्मिणी । अविचारमयी निद्रा यातु ते राघव क्षयम्
महापद्य् अपि दीर्घेषु सद्विचारपरो नरः । न निमज्जति मोहेषु तेजोराशिस् तमस्स्व् इव
मानसे सरसि स्वच्छे विचारकमलोत्करः । नूनं विकसितो यस्य हिमवान् इव भाति सः
विचारविकला यस्य मतिर् मान्द्यम् उपेयुषः । तस्योदेत्य् अशनिश् चन्द्रान् मुधा यक्षश् शिशोर् इव
दुःखषण्डकवल्मीकं विपन्नवलतामधुः । राम दूरे परित्याज्यो निर्विवेको नराधमः
ये केचन दुरारम्भा दुराचारा दुराधयः । अविचारेण ते भान्ति वेतालास् तमसा यथा
अविचारिणम् एकान्तजरद्द्रुमसधर्मिणम् । अक्षमं साधुकार्येषु दूरे कुरु रघूद्वह
विविक्तं हि मनो जन्तोर् आशावैवश्यवर्जितम् । परां निर्वृतिम् अभ्येति पूर्णश् चन्द्र इवात्मनि
विवेकितोदिता देहं सर्वं शीतलयत्य् अलम् । अलङ्करोति चात्यन्तं ज्योत्स्नेव भुवनम् नवा
परमार्थपताकाया धियो धवलचामरम् । विचारो राजते जन्तो रजन्याम् इव चन्द्रमाः
विचारचारवो भावा भासयन्तो दिशो दश । भान्ति भास्करवद् भग्नभूयोभवभयामयाः
बालस्य स्वमनोमोहकल्पितः प्राणहारकः । रात्रौ तमसि वेतालो विचारेण विलीयते
सर्व एव जगद्भावा अविचारणचारवः । अविद्यमानसद्भावा विचारविशरारवः
पुंसो निजमनोमोहकल्पितो ऽनल्पदुःखदः । संसारचिरवेतालो विचारेण विलीयते
समस्वच्छं निराबाधम् अनन्तम् अनपाश्रयम् । विद्धीमं केवलीभावं विचारोग्रतरोः फलम्
अचलस्थितिनोदारप्रकटाभोगतेजसा । तेन निष्कामतोदेति शीततेवोदितेन्दुना
चिन्ताज्वरमहौषध्या साधुचित्तनिषण्णया । तयोत्तमत्वप्रदया नाभिवाञ्छति नोज्झति
तत् सदालम्बनं चेतस् स्फारम् आभासम् आगतम् । नास्तम् एति न चोदेति खम् इवातिततान्तरम्
न जहाति न चादत्ते न ताम्यति न शाम्यति । केवलं साक्षिवत् पश्यञ् जगद् आत्मनि तिष्ठति
न च शाम्यति नाप्य् अन्तर् नापि बाह्ये ऽवतिष्ठति । न च नैष्कर्म्यम् आदत्ते न च कर्मणि मज्जति
उपेक्षते गतं वस्तु सम्प्राप्तम् अनुवर्तते । न क्षुब्धो नाति चाक्षुब्धो भाति पूर्ण इवार्णवः