न धनं न जनो नास्मि सत्यं राघव वस्तुतः । मिथ्यैव मिथ्यावलितम् इतीदं परिलक्ष्यते
आद्यन्तयोस् सर्वम् असन् मध्ये ऽप्य् अस्थिरम् आधिमत् । क्व बध्नातु धृतिं धीरो ह्य् अन्यकल्पितखद्रुमे
एकेन कल्पिता खे स्त्री भुङ्क्ते तां दूरगो ऽपरः । इतीयम् अङ्ग संसाररचना नेतरः क्रमः
इहाजवञ्जवीभावम् इमम् आकुलम् आततम् । गन्धर्वपुरनिर्माणविनाशेन समं विदुः
स्वप्नसङ्कल्पपुरवद् असद् एवेदम् उत्थितम् । कालदैर्घ्यधिया जातप्रत्ययं जातम् अद्य वः
नासि नायं पटो नार्थो विद्यते भित्तिभागवान् । सङ्कल्पकलनैवेयम् अभ्यासात् पुष्टतां गता
सुषुप्तसंस्थितो नित्यं वितते शाश्वते पदे । न कश्चिद् एव परमे भवान् आत्मनि संस्थितः
सर्वं तत्रस्थ एवेदं सुषुप्तपदविच्युतः । परिपश्यसि संसारदीर्घस्वप्नम् उरुभ्रमम्
अज्ञाननिद्रासुघनस्वस्वभावान् मनाक् च्युतः । संसारस्वप्नसम्भ्रान्तो भवान् अयम् इह स्थितः
तद् एतां विततां निद्रां घनाज्ञानमयात्मिकाम् । त्यजालक्ष्मीम् इव प्राप्तनिधानः पुरुषोत्तम
प्रबोधम् एहि पश्याच्छम् आत्मानम् उदितं सदा । निर्विकल्पचिदाभासं प्रातः पद्मो रविं यथा
प्रबुध्यस्व प्रबुध्यस्व पुनः पुनर् अयं मया । प्रबोध्यसे महाबाहो पश्यात्मार्कम् अनामयम्
मयैतेनातिशीतेन वृष्टेन ज्ञानवारिणा । सुशब्दशालिना राम घनेनेवासि बोधितः
बोधम् आसादय परं प्रबुद्धो ऽस्य् एव राघव । सत्यम् आलोकयालीकं त्यक्त्वेमं जागतं भ्रमम्
न ते जन्म न ते दुःखं न दोषस् ते न ते भ्रमः । सर्वसङ्कल्पमुक्तस् त्वं स्वात्मनात्मनि संस्थितः
परिगलितविकल्पदोषजालस् समसितसारसुषुप्तसोम्यवृत्तिः । अतिविततम् इदं च सोम्यरूपं समुपशमात्मनि तिष्ठ हे महात्मन्
इत्य् आकर्णयति स्वच्छसमचेतसि राघवे । विश्रान्ते स्वात्मनि स्वैरं परमानन्दम् आगते
तत्रस्थेषु च सर्वेषु तेषूपशमशालिषु । अपरिक्षुब्धचित्तेषु स्थितेष्व् अभ्युदितात्मसु
संशान्तसकलस्पन्दशब्दसंव्यवहारिणि । सभाभोगे स्थिते सोम्ये रात्राव् इव महीतले
प्रमूकमुग्धघण्टासु निषण्णासु नभस्तले । शृण्वन्तीष्व् इव शुद्धासु पताकासु वचो मुनेः
शान्तसञ्चारसङ्क्रान्तनिश्चलास्येषु पक्षिषु । स्वपत्स्व् अन्तःपुराणां च पञ्जरेष्व् आलयेषु च
विचारयत्सु तत्त्वार्थं बुद्ध्या प्राप्तविकासया । सुतत्त्वज्ञेषु सभ्येषु सहजानन्दशालिषु
परोपशमशालिन्या तया सद्वाक्यमालया । विनयावनतिस्थेषु क्रीडामर्कटकेष्व् अपि
राघवस्यात्मविश्रान्तिस्थित्यर्थं वचनौघतः । विरराम मुनिर् वारि ससेत्व् आत्मरयाद् इव
अथ याते मुहूर्तार्धे राघवे प्रतिबोधिते । पुनर् आह तम् एवार्थं वसिष्ठो वदतां वरः
राम सम्यक्प्रबुद्धो ऽसि स्वात्मानम् असि लब्धवान् । एतम् एवावलम्ब्यान्तस् तिष्ठ मेह मदं कृथाः
इदं संसारचक्रं हि नाभौ सङ्कल्पमात्रके । संरोधितायां वहनाद् रघुनन्दन रुध्यते
बोधितायां मनोनाभ्याम् इदं संसारचक्रकम् । प्रयत्नाद् रोधितम् अपि प्रवहत्य् एव वेगतः
परं पौरुषम् आश्रित्य बलं प्रज्ञां च युक्तितः । नाभिं संसारचक्रस्य चित्तम् एव निरोधयेत्
प्रज्ञासौजन्ययुक्तेन शास्त्रसंवलितेन च । पौरुषेण न यत् प्राप्तं न तत् क्वचन लभ्यते