प्राणे त्व् अस्तङ्गते बाह्याद् अपानः प्रोदयेत् क्षणात् । आतपे परितो नष्टे छायेवाशु पदे नवा
प्राणजन्मावनौ नष्टम् अपानं विद्धि सन्मते । अपानजन्मभूमौ च प्राणं नष्टम् अवैहि हि
अस्तङ्गतवति प्राणे त्व् अपाने ऽभ्युदयोन्मुखे । बहिःकुम्भकम् आलम्ब्य चिरं भूयो न शोच्यते
अपाने ऽस्तङ्गते प्राणे किञ्चिद् अभ्युदयोन्मुखे । अन्तःकुम्भकम् आलम्ब्य चिरं भूयो न शोच्यते
प्राणरेचकमूलस्थम् अपानापूरकोटिगम् । स्वस्थं कुम्भकम् अभ्यस्य न भूयः परितप्यते
अपानरेचकाधारं प्राणपूरान्तसंस्थितम् । स्वसंस्थं कुम्भकं दृष्ट्वा न भूयः परितप्यते
प्राणापानाव् उभाव् अन्तर् यत्रैतौ विलयं गतौ । तद् आलम्ब्य पदं शान्तम् आत्मना नानुतप्यते
प्राणभक्ष्योन्मुखापानं देशं कालं च निष्कलम् । विचार्य बहिर् अन्तर् वा न भूयः परिशोच्यते
अपानभक्षणपरं प्राणं हृदि तथा बहिः । देशं कालं च सम्प्रेक्ष्य न भूयो जायते मनः
यत्र प्राणो ह्य् अपानेन प्राणेनापान एव च । निगीर्णो बहिर् अन्तश् च देशौ कालौ च पश्य तौ
क्षणम् अस्तङ्गतप्राणम् अपानोदयवर्जितम् । अयत्नसिद्धं बाह्यस्थं कुम्भकं तत् पदं विदुः
क्षणम् अस्तङ्गतापानः प्राणोदयविवर्जितः । अयत्नसिद्धो ह्य् अन्तस्स्थः कुम्भकः परमं पदम्
एतत् तद् आत्मनो रूपं शुद्धैषा सा परैव चित् । एतत् सद् असदाभासम् एतत् प्राप्य न शोच्यते
पुष्पस्यान्तर् इवामोदं प्राणस्यान्तर् अवस्थितम् । न च प्राणं न चापानं चिदात्मानम् उपास्महे
प्राणक्षयपदान्तस्थम् अपानक्षयकोटिगम् । अपानप्राणयोर् मध्यं चिदात्मानम् उपास्महे
प्राणस्य प्राणनं प्रोच्चैः परं जीवस्य जीवितम् । देहस्य धारणं धुर्यं चिदात्मानम् उपास्महे
यस्मिन् सर्वं यतस् सर्वं यस् सर्वं सर्वतश् च यः । यश् च सर्वमयो नित्यं चिदात्मानम् उपास्महे
आलोकालोकनं पुण्यं सर्वपावनपावनम् । भावाभावनम् अन्यूनं चिदात्मनम् उपास्महे
परस्परोपसङ्घट्टे हृदये मरुतोस् स्थितम् । बहिर् अन्तस् तथाकाशे चिदात्मनम् उपास्महे
अपानो ऽस्तङ्गतो यत्र प्राणो नाभ्युदितः क्षणम् । कलाकलङ्करहितं तच् चित्तत्त्वम् उपास्महे
नापानो ऽभ्युदितो यत्र प्राणश् चास्तम् उपागतः । नासाग्रगगनावर्तं तच् चित्तत्त्वम् उपास्महे
प्राणापानोद्भवस्थाने बाह्याभ्यन्तरसंस्थिते । ये द्वे योगिपदाधारं तच् चित्तत्त्वम् उपास्महे
प्राणापानरथारूढम् अप्राणापानम् आततम् । यच् छक्तिरूपं शक्तीनां तच् चित्तत्त्वम् उपास्महे
हृत्प्राणकुम्भकं देवं बहिश् चापानकुम्भकम् । पूरकांशविमृष्टं यत् तच् चित्तत्त्वम् उपास्महे
प्राणापानपरामर्शसत्तारूपावबोधकम् । यत् प्राप्यं प्राणमननात् तच् चित्तत्त्वम् उपास्महे
यत् प्राणपवनस्पन्दो यत् स्पन्दानन्दकारणम् । कारणं कारणानां यत् तच् चित्तत्त्वम् उपास्महे
यद् अखिलकलनाकलङ्कहीनं परिवलितं च सदा कलागणेन । अनुभवविभवं पदं तद् अग्र्यं सकलसुरावनतं परं प्रपद्ये
एषा हि चिति विश्रान्तिर् मया प्राणसमाधिना । क्रमेणानेन सम्प्राप्ता स्वयम् आत्मनि निर्मले
एतां दृष्टिम् अवष्टभ्य संस्थितो ऽस्मि महामुने । न चलामि निमेषांशम् अपि मेरुर् इवाचलः
गच्छतस् तिष्ठतो वापि जाग्रतस् स्वपतो ऽपि वा । स्वप्ने ऽपि न चलत्य् एष सुसमाधिर् ममात्मनि