राघवानघ वाग्जालं मयैतद् यत् प्रसारितम् । तेन चित्तखगं बद्ध्वा क्रोडीकृत्यात्मतां नय
कच्चिद् गृहीतो भवता मद्गिराम् अर्थ ईदृशः । त्यक्त्वा दुर्बोधम् अक्षीणो हंसेनेवाम्भसः पयः
विचार्यैतद् अशेषेण स्वधियैव पुनः पुनः । अनेनैव पथा साधो गन्तव्यं भवताधुना
अनयैव धिया राम विहरन् नैव बध्यसे । अन्यथाधः पतस्य् आशु विन्ध्यखाते यथा गजः
सुगृहीतं धिया राम मद्वचो न करोषि चेत् । तत् पतस्य् अवटे त्यक्तदीपः पान्थो यथा निशि
असङ्गेन यथाप्राप्तो व्यवहारस् स्वसिद्धये । इत्य् एवं शास्त्रसिद्धान्तम् आदायोदयवान् भव
हे सभ्या हे महाराज राम लक्ष्मण भूमिपाः । सर्व एव भवन्तो ऽद्य तावद् व्यापारम् आह्निकम्
कुर्वन्त्व् अयं हि दिवसः प्रायः परिणताकृतिः । शेषं विचारयिष्यामो विचार्यं प्रातर् आगताः
इत्य् उक्ते मुनिना तेन सा सर्वैव सभा तदा । प्रोत्तस्थौ पद्मवदना सविकासेव पद्मिनी
राजानस् स्तुतराजानः कृतराघववन्दनाः । परिष्टुतवसिष्ठास् ते जग्मुर् आत्मनिवेशनम्
विश्वामित्रेण सहितो वसिष्ठो गन्तुम् आश्रमम् । उत्तस्थाव् आसनाच् छ्रीमान् नमस्कृतनभश्चरः
दशरथप्रभृतयो राजानो मुनयस् तथा । यथानुरूपं वक्तारम् अनुगम्य चिरं मुनिम्
आपृच्छ्य केचिद् गगनं ययुः केचिद् वनान्तरम् । केचिद् राजगृहं सन्तो भृङ्गाः पद्मोत्थिता इव
वसिष्ठपादयोस् त्यक्त्वा पुष्पाञ्जलिम् अनाबिलम् । पौरैर् अनुगतो राजा प्रविवेश गृहान्तरम्
रामलक्ष्मणशत्रुघ्नाः प्राप्तस्य स्वाश्रमं गुरोः । अभ्यर्च्य चरणौ भक्ता आजग्मुर् नृपमन्दिरम्
सदनानि समासाद्य श्रोतारस् सर्व एव ते । सस्नुर् आनर्चुर् अप्य् आशु देवान् विप्रान् पितॄंस् तथा
यथाक्रमं च विप्राद्यैर् भृत्यान्तैश् च परिच्छदैः । समं बुभुजिरे भोज्यं वर्णधर्मक्रमोचितम्
अस्तङ्गते दिनकरे समं दिवसकर्मभिः । अभ्यागते रात्रिकरे समं रजनिकर्मभिः
स्थितास् तल्पेषु कौशेयशयनेष्व् आसनेषु च । भूचरा मुनिराजानो राजपुत्रा महर्षयः
संसारोत्तरणोपायं वसिष्ठवचनेरितम् । यथावद् एकाग्रधियश् चिन्तयाम् आसुर् आदृताः
ततः प्रहरमात्रेण निद्राम् आमुद्रिताननाः । तत्स्वप्नसुन्दरीम् ईयुः पद्मा इव दिनार्थिनः
रामलक्ष्मणशत्रुघ्नाः प्रहरत्रयम् एव तत् । वासिष्ठम् उपदेशं ते चिन्तयाम् आसुर् अक्षतम्
प्रहरस्यार्धमात्रं तु तत आमुद्रितेक्षणाः । तत्स्वप्नाम् आययुर् निद्रां क्षणाद् विद्रावितश्रमाम्
इति शुभमनसां विवेकभाजाम् अधिगतसारतयोदिताशयानाम् । अभजत विरतिं तदा त्रियामा मलिननिशाकरवक्त्रतां जगाम
ततः खिन्नेन्दुवदना पर्याकुलतमःपटा । क्षीयमाणा बभौ श्यामा विवेकान्तेव वासना
पूर्वे ध्वस्ततयालोकाद् दृश्यमानो ऽपरे ऽचले । शेफालिकावतंसाभां तारकानिकरो दधौ
अवश्यायकणाकर्षी परामृष्टेन्दुमण्डलः । ज्योत्स्नाकवलनालोलो ववौ प्राभातिको ऽनिलः
रामलक्ष्मणशत्रुघ्ना उत्थायानुचरैस् सह । ययुर् वन्दितसन्ध्यास् ते पुण्यं वासिष्ठम् आश्रमम्
तत्र वन्दितसन्ध्यस्य निर्गतस्याग्निसद्मनः । मुनेर् ववन्दिरे पादाव् आदौ दत्त्वार्घ्यसन्ततिम्
क्षणात् तत् सदनं मौनं मुनिब्राह्मणराजभिः । हस्त्यश्वरथयानैश् च क्षणान् नीरन्ध्रतां ययौ