सती सर्वगता संवित् प्राणस्पन्देन बोध्यते । सूक्ष्मात् सूक्ष्मतराकारा गन्धलेखेव वायुना
संवित्संरोधनं श्रेयः परमं विद्धि राघव । कारणं समतायास् तत् क्षोभस् तत्र न विद्यते
संवित् समुदितैवाशु याति संवेद्यम् आदरात् । संवेदनाद् अनन्तानि ततो दुःखानि चेतसः
सुप्ता पुनर् अबोधाय संवित् सन्तिष्ठते यदा । लब्धं भवति लब्धव्यं तदा तद् अमलं पदम्
तस्मात् प्राणपरिस्पन्दैर् वासनाचोदनैस् तथा । नो चेत् संविदम् उच्छूनां करोषि तद् अजो भवान्
संविदुच्छूनता चित्तं विद्धि तेनेदम् आततम् । अनर्थजालम् आलूनविशीर्णजनजीवकम्
योगिनश् चित्तशान्त्यर्थं कुर्वन्ति प्राणरोधनम् । प्राणायामैस् तथा ध्यानैः प्रयोगैर् युक्तिकल्पितैः
चित्तोपशान्तिफलदं परमं साम्यकारणम् । सुभगं संविदस् स्वास्थ्यं प्राणसंरोधनं विदुः
ज्ञानवद्भिः प्रकटिताम् अनुभूतां च राघव । चित्तस्योत्पत्तिम् अपरां वासनात इमां शृणु
दृढभावनया त्यक्तपूर्वापरविचारणम् । यद् आदानं पदार्थस्य वासना सा प्रकीर्तिता
भावितं तीव्रसंवेगाद् आत्मना यत् तद् एव सः । भवत्य् आशु महाबाहो विगतेतरसंस्मृतिः
तादृग्रूपो हि पुरुषो वासनाविवशीकृतः । यत् पश्यति तद् एतत् तत् सद्वस्त्व् इति विमुह्यति
वासनावेशवैवश्यात् स्वरूपं प्रजहाति तम् । भ्रमं पश्यति दुर्दृष्टिस् सर्वं मदवशाद् इव
असम्यग्ज्ञानवान् एव भवत्य् आधिपरिप्लुतः । अन्तस्स्थया वासनया विषूच्येव वशीकृतः
असम्यग्दर्शनं यत् स्याद् यद् अनात्मात्मभावनम् । यद् अवस्तुनि वस्तुत्वं तच् चित्तं विद्धि राघव
दृढाभ्यासपदार्थैकभावनाद् अतिचञ्चलम् । चित्तं सञ्जायते जन्मजरामरणकारणम्
यदा न वास्यते किञ्चिद् धेयोपादेयरूपि यत् । स्थीयते सकलं त्यक्त्वा तदा चित्तं न जायते
अवासनत्वात् सततं यदा न मनुते मनः । अमनस्ता तदोदेति परमोपशमप्रदा
यदा किञ्चिन् न संवित्तौ स्फुरत्य् अभ्रम् इवाम्बरे । तदा पद्म इवाकाशे चित्तम् अन्तर् न जायते
यदा न भाव्यते भावः क्वचिज् जगति वस्तुनि । तदा हृदम्बरे शून्ये चित्तरक्षो न जायते
एतावन्मात्रकं मन्ये रूपं चित्तस्य राघव । यद् भावनं वस्तुनो ऽन्ता रागेण च रसेन च
न काञ्चित् कलनायोग्यां दृशं भावयतस् स्वतः । आकाशकोशस्वच्छस्य कुतश् चित्तोदयो भवेत्
यद् अभावनम् आस्थाया यद् अभावस्य भावनम् । यद् यथावस्तुदर्शित्वं तद् अचित्तत्वम् उच्यते
सर्वम् अन्तः परित्यज्य शीतलाशयवर्ति यत् । वृत्तिस्थम् अपि तच् चित्तम् असद्रूपम् उदाहृतम्
वासनायां रसादानाद् रागो यस्य न विद्यते । तस्य चित्तम् अचित्तत्वं गतं सत्त्वं तद् उच्यते
न वासना घना यस्य पुनर्जननकारिणी । जीवन्मुक्तस् स सत्त्वस्थश् चक्रभ्रमवद् आस्थितः
भृष्टबीजोपमा येषां पुनर्जननवर्जिता । वासना रसनिर्हीना जीवन्मुक्ता हि ते स्मृताः
सत्त्वरूपपरिप्राप्तचित्तास् ते ज्ञानपारगाः । अचित्ता इति कथ्यन्ते देहान्ते व्योमरूपिणः
द्वे बीजे राम चित्तस्य प्राणस्पन्दनवासने । एकस्मिंश् च तयोः क्षीणे क्षिप्रं द्वे अपि नश्यतः
मिथः कारणम् एते हि बीजे जन्मनि चेतसः । जलाङ्गीकरणे राम जलाशयघनाव् इव