अनेनैव प्रसङ्गेन संशयो ऽयं ममोदितः । शरत्काल इवाम्भोदं तं मे त्वं तनुतां नय
जीवन्मुक्तशरीराणां कथम् आत्मविदां वर । शक्तयो नेह दृश्यन्ते आकाशगमनादिकाः
आकाशगमनादीनि यान्य् एतानि रघूद्वह । कर्माणि ताः पदार्थानां सहजाः खलु शक्तयः
यद् विचित्रं क्रियाजालं दर्श्यते गोप्यते पुनः । राम वस्तुस्वभावो ऽसौ न तद् आत्मविदां मतम्
अनात्मविद् अमुक्तो ऽपि नभोविहरणादिकम् । द्रव्यकर्मक्रियाकालशक्त्याप्नोत्य् एव राघव
नात्मज्ञस्यैष विषय आत्मज्ञो ह्य् आत्मवान् स्वयम् । आत्मनात्मनि सन्तृप्तो नाविद्याम् अनुधावति
ये केचन जगद्भावास् तान् अविद्याकृतान् विदुः । कथं तेषु किलात्मज्ञस् त्यक्ताविद्यो निमज्जति
अविद्याम् अपि ये युक्त्या साधयन्ति सुखात्मिकाम् । ते ह्य् अविद्याकृता एव न त्व् आत्मज्ञास् तथाक्रमाः
तत्त्वज्ञो वाप्य् अतत्त्वज्ञो यः कालद्रव्यकर्मभिः । यथाक्रमं प्रयतते तस्येन्द्रत्वादि सिध्यति
आत्मज्ञस् त्व् इह सर्वस्माद् अतीतो विगतैषणः । आत्मन्य् एव हि सन्तुष्टो न करोति न चेहते
न तस्यार्थो नभोगत्या न सिद्ध्या न च भोगकैः । न प्रभावेण नो मानैर् नाशामरणजीवितैः
नित्यतृप्तः प्रशान्तात्मा वीतरागो विवासनः । आकाशसदृशाकारस् तज्ज्ञ आत्मनि तिष्ठति
अशङ्कितोपयातेन दुःखेन च सुखेन च । तृप्यत्य् अपगतासङ्गो जीवेन मरणेन च
समुद्रसरिदापातक्रमसम्प्राप्तवस्तुना । समेन विषमेणापि तिष्ठत्य् आत्मानम् अर्चयन्
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन । न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिद् अर्थव्यपाश्रयः
यस् तु वा भावितात्मापि सिद्धिजालानि वाञ्छति । स सिद्धिसाधकैर् द्रव्यैस् तानि साधयति क्रमात्
सिध्यतीत्थम् इदं युक्त्यैवेत्य् अयं नियतेः क्रमः । त्र्यक्षादिभिस् सुरवरैर् व्यर्थीकर्तुम् न शक्यते
स्वभाव एष वस्तूनां स्वतस् सिद्धो हि नान्यतः । नियतिं न जहात्य् एव शशाङ्क इव शीतताम्
सर्वज्ञो ऽपि समर्थो ऽपि माधवो ऽपि हरो ऽपि वा । अन्यथा नियतिं कर्तुं न शक्तः कश्चिद् एव हि
द्रव्यकालक्रियामन्त्रप्रयोगानां स्वभावजाः । एतास् ताश् शक्तयो राम यद् व्योमगमनादिकम्
यथा विषाणि निघ्नन्ति मदयन्ति मधूनि च । वमयन्ति च भुक्तानि मदनानि फलानि च
तथा स्वभाववशतो द्रव्यकालक्रियाक्रमाः । नियतं साधयन्त्य् आशु प्रयोगं युक्तियोगजाः
एतस्मात् समतीतस्य युक्त्या युक्तस्य राघव । आत्मज्ञानस्य नास्त्य् एव कर्तृता नाप्य् अकर्तृता
द्रव्यमन्त्रक्रियाकालयुक्तयस् साधुसिद्धिदाः । परमात्मपदप्राप्तौ नोपकुर्वन्ति काश्चन
यस्येच्छा विद्यते काचित् स सिद्धिं साधयत्य् अलम् । आत्मज्ञानस्य पूर्णत्वान् नेच्छा सम्भवति क्वचित्
सर्वेच्छाजालसंशान्ताव् आत्मलाभोदयो हि यः । तद्विरुद्धा कथं तस्माद् इच्छा सञ्जायते ऽनघ
या योदेति च यस्येच्छा स तया यतते तथा । यथा कालं तद् आप्नोति ज्ञो वाप्य् अज्ञतरो ऽपि वा
वीतहव्येन यतितं नाजातेच्छेन किञ्चन । जातेच्छेनाशु यतितं प्रोत्थितो ऽसौ यथावनेः
एवं कालक्रियाद्रव्यकर्मयुक्तिस्वभावजाः । यथेष्टम् एव सिध्यन्ति सिद्धयस् स्वाः क्रमार्जिताः
याः फलावलयो येन सम्प्राप्तास् सिद्धिनामिकाः । तास् तेनाधिगता राम निजात् प्रयतनद्रुमात्