यच् छून्यवादिनां शून्यं ब्रह्म ब्रह्मविदां वरम् । विज्ञानमात्रं विज्ञानविदां यद् अमलात्मकम्
पुरुषस् साङ्ख्यदृष्टीनाम् ईश्वरो योगवादिनाम् । शिवश् शशिकलङ्कानां कालः कालकवादिनाम्
आत्मात्मनस् तद्विदुषां नैराश्यं तादृशात्मनाम् । मध्यं माध्यमिकानां च सर्वं सुशमचेतसाम्
यत् सर्वशास्त्रसिद्धान्तो यत् सर्वहृदयानुगम् । यत् सर्वं सर्वदा सार्वं यत् सत् तत् सद् असौ स्थितः
यद् अनुत्तमनिष्ष्यन्दो दीपं यत् तेजसाम् अपि । स्वानुभूत्येकमानं यत् तत् तत् तत् तद् असौ स्थितः
यद् एकं चाप्य् अनेकं च साञ्जनं च निरञ्जनम् । यत् सर्वं चाप्य् असर्वं च तत् तत् तत् तद् असौ स्थितः
अजम् अजरम् अनाद्यम् आद्यम् एकं पदम् अकलं सकलं च निष्कलं च । स्थित इति स तदा नभस्स्वरूपाद् अपि विमलस्थितिर् ईश्वरः क्षणेन
प्राप्य संसृतिसीमान्तं दुःखाब्धेः पारम् आगतः । वीतहव्यश् शशामैवम् अपुनर्मनसे मुनिः
तस्मिंस् तथोपशान्ते हि परां निर्वृतिम् आगते । पयःकण इवाम्भोधौ स्वे पदे परिणामिनि
तथैव तिष्ठन् निस्स्पन्दस् स कायो म्लानिम् आययौ । अन्तर् विरसतां प्राप्य मार्गशीर्षान्तपर्णवत्
तस्य देहद्रुमान्तस्स्थं त्यक्त्वा हृन्नीडम् आययुः । प्रोड्डीय प्राणविहगा यन्त्रोन्मुक्ताश्मवन् नभः
भूतेष्व् एव प्रविष्टानि भूतानि सकलान्य् अलम् । मांसास्थियन्त्रं देहस् तु वनावनितले ऽवसत्
चिदर्णवं प्रविष्टा चिद् धातवो धातुषु स्थिताः । स्वे स्वरूपे स्थितं सर्वं मुनाव् उपशमं गते
एषा ते कथिता राम विचारशतशालिनी । विश्रान्तिर् वीतहव्यस्य प्रज्ञयैतां विवेचय
एवम्प्रकारया युक्त्या स्वविचारणयेद्धया । तत्त्वम् आलोक्य तत्सारम् आतिष्ठोत्थाय राघव
यद् एतद् अखिलं राम भवते वर्णितं मया । यद् इदं वर्णयाम्य् अन्यद् वर्णयिष्यामि यच् च वा
त्रिकालदर्शिना नित्यं चिरं च किल जीवता । विचारितं च दृष्टं च मया तद् अखिलं स्वयम्
तद् एताम् अमलां दृष्टिम् अवलम्ब्य महामते । ज्ञानम् आसादय परं ज्ञानान् मुक्तिर् हि लभ्यते
ज्ञानान् निर्दुःखतोदेति ज्ञानाद् अज्ञानसङ्क्षयः । ज्ञानाद् एव परा सिद्धिर् नान्यस्माद् राम वस्तुतः
ज्ञानेन सकलान् पाशान् विनिकृत्य समन्ततः । शातिताशेषचित्ताद्रिर् वीतहव्यो मुनीश्वरः
वीतहव्यात्मिका संवित् सङ्कल्पजगतीति सा । अनुभूतवती विश्वम् इदम् एव च तज् जगत्
वीतहव्यो मनोमात्रं मनो ऽहं त्वम् इमे ऽद्रयः । मनो जगद् इदं कृत्स्नम् अन्यतानन्यते ऽत्र के
अधिगतपरमार्थः क्षीणरागादिदोषस् सकलमलविकारोपाधिभङ्गाद् अतीतः । चिरम् अनुसृतम् अन्यैस् स्वं स्वभावं विवेकी पदम् अमलम् अनन्तं प्राप्तवाञ् शान्तशोकः
वीतहव्यवद् आत्मानं नीत्वा विदितवेद्यताम् । वीतरागभयद्वेषस् तिष्ठ राघव कर्मसु
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि विजहार यथा मुनिः । वीतहव्यो वीतशोकस् तथा विहर राघव
अन्ये राजन्यमुनयो ज्ञातज्ञेया महाधियः । यथावसन् स्वराज्येषु तथावस महामते
सुखदुःखक्रमैर् आत्मा न कदाचन गृह्यते । सर्वगो ऽपि महाबाहो किं मुधा परिशोचसि
बहवो विदितात्मानो विहरन्तीह भूतले । न केचन वशं याता दुःखस्याङ्ग भवान् इव
स्वस्थो भव भवोदारस् समो भव सुखी भव । सर्वगस् त्वं त्वम् आत्मैव तव नास्ति पुनर्भवः
हर्षामर्षविकाराणां जीवन्मुक्ता भवादृशः । न केचन वशं यान्ति मृगेन्द्राश् शाखिनाम् इव