शुभाभावात् सुखाभावे स्थितिं याते विलक्षणाः । कीदृश्यः कथम् आयाताः का वा ता दुःखसंविदः
सुखम् अन्ते तदन्तोत्था स्वबीजं वितनोति या । शान्तं दुःखदशा सेयं कथम् अन्तरिते सुखे
क्षीणाभ्यां सुखदुःखाभ्यां हेयोपादेययोः क्षये । ईप्सितानीप्सिते क्व स्तो गलिते ऽथ शुभाशुभे
रम्यारम्यदृशोर् नाशाच् छान्ते भोगाभिवाञ्छने । नैराश्यसन्ततिप्रौढे हिमवद् विगलेन् मनः
आ मूलान् मनसि क्षीणे सङ्कल्पस्य कथैव का । तिलेष्व् एवातिदग्धेषु तैलस्य कलना कुतः
भावेष्व् अभावघनभावनया महात्मा निर्मुक्तसङ्कलनम् अम्बरवत् स्थितेषु । चित्तं प्रति स्वमुदितो विदितैकरूपी ज्ञस् तिष्ठति स्वपिति जीवति नित्यतृप्तः
यथालातपरिस्पन्दाद् अग्निचक्रं प्रवर्तते । असद् एव सदाभासं चित्तस्पन्दात् तथा जगत्
यथा जलपरिस्पन्दाद् व्यतिरिक्त इवाम्भसः । दृश्यते वर्तुलावर्तश् चित्तस्पन्दात् तथा जगत्
यथा व्योम्नीक्षितस्पन्दात् पिञ्छमौक्तिकमण्डलम् । दृश्यते सद् इवासत्यं चित्तस्पन्दात् तथा जगत्
येन प्रस्पन्दते चित्तं येन न स्पन्दते ऽथ वा । तद् ब्रह्मन् ब्रूहि मे येन चिकित्स्येत तद् एव हि
यथा शौक्ल्यहिमे राम तिलतैललवौ यथा । यथा कुसुमसौगन्ध्ये तथौष्ण्यदहनौ यथा
रघुनन्दन संश्लिष्टौ चित्तस्पन्दौ तथैव हि । अभिन्नौ केवलं मिथ्या भेदः कल्पित एतयोः
चित्तचित्तपरिस्पन्दपक्षयोर् एकसङ्क्षये । स्वयं गुणगुणिस्थित्या नश्यतो द्वौ न संशयः
द्वौ क्रमौ चित्तनाशस्य योगो ज्ञानं च राघव । योगस् तद्वृत्तिरोधो हि ज्ञानं सम्यगवेक्षणम्
कया कीदृक्षया वृत्त्या प्राणापाननिबद्धया । योगनाम्न्या मनश् शान्तिम् एत्य् अनन्तसुखप्रदाम्
देहे ऽस्मिन् देहनाडीषु वातस् स्फुरति यो ऽभितः । स्खदास्व् इव भुवो वारि स प्राण इति कीर्तितः
तस्य स्पन्दवशाद् अन्तः क्रियावैचित्र्यम् ईयुषः । अपानादीनि नामानि कल्पितानि कृतात्मभिः
आमोदस्य यथा पुष्पं शौक्ल्यस्य तुहिनं यथा । तथैष रथ आधारश् चित्तस्याभिन्नतां गतः
अन्तःप्राणपरिस्पन्दात् सङ्कल्पकलनोन्मुखी । संवित् सञ्जायते यैषा तच् चित्तं विद्धि राघव
प्राणस्पन्दं विदुस् स्पन्दं तत्स्पन्दाद् एव संविदः । चक्रावर्तविधायिन्यो जलस्पन्दाद् इवोर्मयः
चित्तं प्राणपरिस्पन्दम् आहुर् आगमभूषणाः । तस्मिन् संरोधिते नूनम् उपशान्तं भवेन् मनः
मनस्स्पन्दोपशान्त्यायं संसारः प्रविलीयते । सूर्यालोकपरिस्पन्दशान्तौ व्यवहृतिर् यथा
अनिशं चरतां देहगेहे गहनगामिनाम् । प्राणादीनां परिस्पन्दो वायूनां रोध्यते कथम्
शास्त्रसज्जनसम्पर्काद् वैराग्याभ्यासयोगतः । अनास्थायां कृतास्थायां पूर्वं संसारवृत्तिषु
यथाभिवाञ्छितध्यानाच् चिरम् एकतयोदितात् । एतत्तत्त्वघनाभ्यासात् प्राणस्पन्दो निरुध्यते
पूरकादिनिजायामदृढाभ्यासाद् अखेदजात् । एकान्तध्यानसंयोगात् प्राणस्पन्दो निरुध्यते
ओङ्कारोच्चारणप्रान्तशब्दतत्त्वानुधावनात् । सुषुप्ते संविदो जाते प्राणस्पन्दो निरुध्यते
रेचके नूनम् अभ्यस्ते प्राणे स्फारं खम् आगते । न स्पृशत्य् अङ्गरन्ध्राणि प्राणस्पन्दो निरुध्यते
कुम्भके पूर्ववत् कालम् अनन्तं परितिष्ठति । अभ्यासात् स्तम्भिते प्राणे प्राणस्पन्दो निरुध्यते
तालुमूलगतां यत्नाज् जिह्वयाक्रम्य घण्टिकाम् । ऊर्ध्वरन्ध्रगते प्राणे प्राणस्पन्दो निरुध्यते