सर्वारम्भफलत्यागी सर्वोपाधिविवर्जितः । सर्वाशासम्परित्यागी जीवन्मुक्त इति स्मृतः
सर्वैषणाः परित्यज्य चेतसा भव मौनवान् । धारा निरवशेषेण यथा त्यक्त्वा पयोधरः
तथा न सुखयत्य् अङ्गसंलग्ना वरवर्णिनी । यथा सुखयति स्वान्तम् इन्दुशीता निराशता
न तथेन्दुस् सुखयति कण्ठलग्नो ऽपि राघव । नैराश्यं सुखयत्य् अन्तर् यथा सकलशीतलम्
पुष्पघूर्णन्नवलतो न तथा राजते मधुः । यथोदारमतिर् मौनी नैराश्यसममानसः
न हिमाद्रेर् न मुक्ताभ्यो न रम्भाभ्यो न चन्दनात् । न तच् चन्द्रमसश् शैत्यं नैराश्याद् यद् अवाप्यते
अपि राज्याद् अपि स्वर्गाद् अपीन्दोर् अपि माधवात् । अपि कान्तासमासङ्गान् नैराश्यं परमं सुखम्
तृणवन् नोपकुर्वन्ति यया त्रिभुवनश्रियः । सा परा निर्वृतिस् साधो नैराश्याद् उपलभ्यते
आशाकरञ्जपरशुं पराया निर्वृतेः पदम् । पुष्पगुच्छं शमतरोर् आलम्बस्व निराशताम्
गोष्पदं पृथिवी मेरुस् स्थाणुर् आशास् समुद्गिकाः । तृणं त्रिभुवनं राम नैराश्यालङ्कृताकृतेः
दानादानसमाहारविहारविभवादिकाः । क्रिया जगति हस्यन्ते निराशैः पुरुषोत्तमैः
पदं यस्य न बध्नाति कदाचित् कलना हृदि । तृणीकृतत्रिभुवनः केनासाव् उपमीयते
इदम् एवास्त्व् इदं मास्तु ममेति हृदि रञ्जना । न यस्यास्ति तम् आत्मेशं तोलयन्ति कथं जनाः
सर्वसङ्कटपर्यन्तम् असङ्कटमलं सुखम् । सौभाग्यं परमं बुद्धेर् नैराश्यम् अवलम्ब्यताम्
न शास्तेह त्वम् आशानां विद्धि मिथ्याभ्रमं जगत् । वहद्रथस्थदिक्चक्रनेम्यावर्तवद् उत्थितम्
किं मुह्यसि महाबाहो मूर्खवत् पण्डितो ऽपि सन् । ममेदं तद् अयं सो ऽहम् इत्य् उद्भ्रान्तेन चेतसा
आत्मैवेदं जगत् सर्वं नानातेह न विद्यते । एकरूपं जगज् ज्ञात्वा धीरै राम न खिद्यते
यथाभूतपदार्थौघदर्शनाद् एव राघव । परमाश्वासनं बुद्धेर् नैराश्यम् अधिगम्यते
भावाभावविसंवादमुक्तम् आद्यन्तयोस् स्थितम् । यद् रूपं तत् समालम्ब्य पदार्थानां स्थितिं कुरु
नैराश्यधीरमनसो मायेयम् अतिमोहिनी । पलाय्य याति संसारी मृगी केसरिणो यथा
कान्ताम् उद्दाममदनां लोलां वनलताम् अपि । जर्जरोपलपालीं च समं पश्यति धीरधीः
भोगा नानन्दयन्त्य् अन्तः खेदयन्ति न चापदः । दृश्यश्रियो हरन्त्य् अङ्ग न ज्ञम् अद्रिम् इवानिलाः
रक्तबालाङ्गनस्यापि ज्ञस्योदारधियो मुनेः । कणशः खण्डतां यान्ति मनसि स्मरसायकाः
रागद्वेषैस् स्वरूपज्ञो नावशः परिकृष्यते । स्पर्श एवास्य नैताभ्यां किम् उताक्रमणं भवेत्
समदृष्टलतालोलवनिताद्रिशिलादिषु । रमते नैष भोगेषु पान्थो मरुमहीष्व् इव
अयत्नोपनतं सर्वं लीलया मुक्तमानसः । भुङ्क्ते भोगभरं प्राज्ञस् त्व् आलोकम् इव लोचनम्
काकतालीयवत् प्राप्ता भोगाली ललनादिका । सेविताप्य् अङ्ग धीरस्य न दुःखाय न तुष्टये
सम्यग्दृष्टपदार्थं ज्ञं सुखदुःखगती मनाक् । द्वे वीच्याव् इव शैलेन्द्रं क्षोभं नेतुं न शक्नुतः
हेलयालोकयन् भोगान् मृदुर् दान्तो गतज्वरः । स्वम् एव पदम् आलम्ब्य सर्वभूतान्तरस्थितम्
ज्ञस् तिष्ठति गतव्यग्रं व्यग्रयापि समन्वितः । जगन्ति जनयन्न् एव ब्रह्मेवात्मपरायणः