वासनावलितो जीवो यात्य् उत्सृज्य शरीरकम् । कपिर् वनतरुं त्यक्त्वा तर्वन्तरम् इवास्थितः
पुनस् तद् अपि सन्त्यज्य प्रयात्य् अन्यद् अपि क्षणात् । अन्यस्मिन् वितते देशे काले ऽन्यस्मिंश् च राघव
इतश् चेतश् च नीयन्ते जीवा वासनया स्वया । चिरं तदुपजीविन्या धूर्तधात्र्येव बालकाः
वासनारज्जुवलिता जीर्णाः पर्वतकुक्षिषु । जरयन्त्य् अतिदुःखेन जीवितं जीवजीवकाः
जरढजगदुपोढदुःखभाराः परिणतजर्जरजीविताश् श्वसन्त्यः । हृदयजनितवासनानुवृत्त्या नरकभरे जनताश् चिरं पतन्ति
इत्य् उक्तवत्य् अथ मुनौ दिवसो जगाम सायन्तनाय विधये ऽस्तम् इनो जगाम । स्नातुं सभा कृतनमस्करणा जगाम श्यामाक्षये रविकरैश् च सहाजगाम
देहे जाते न जातो ऽसि देहे नष्टे न नश्यसि । त्वम् आत्मा निष्कलङ्कात्मा देहस् तव न कश्चन
यः कुण्डबदरन्यायो या घटाकाशसंस्थितिः । तत्रैकस्मिन् क्षते क्षीणे द्वे इति व्यर्थकल्पना
विनाशिनि विनष्टे ऽस्मिन् देहे स्वां स्थितिम् आगते । विनश्यामीति यः खेदी तं धिग् अस्त्व् अन्धचेतनम्
यादृशो रश्मिरथयोस् स्नेहोद्वेगविवर्जितः । सम्बन्धस् तादृशो देहचित्तेन्द्रियसुखैश् चितः
गतेतरेतरापेक्षस् सरःपङ्कोपलाम्भसाम् । यथा राघव सम्बन्धस् तथा देहेन्द्रियात्मनाम्
यादृशो ऽब्धिधराद्यानां निरिच्छापरिदेवनः । संयोगो विप्रयोगश् च तादृशो देहदेहिनाम्
यथा कल्पितवेतालविकारभयभीतयः । मिथ्यैव कल्पिता एते तथा स्नेहसुखादयः
भूतपञ्चकसम्पिण्डाद् रचिता जनताः पृथक् । एकस्माद् एव विटपाद् विचित्रा इव पुत्रिकाः
काष्ठेतरत् काष्ठनरे किञ्चिद् अन्यन् न विद्यते । भूतपिण्डेतरद् देहे किञ्चिद् अन्यन् न विद्यते
भूतपञ्चकविक्षोभनाशोत्पादेषु हे जनाः । हर्षामर्षविषादानां किं भवन्तो वशं गताः
को नामातिशयः पुंसां स्त्रीनाम्न्य् अपरनाम्नि वा । केवले भूतसङ्घाते प्रोद्भूते ऽर्जुनवातवत्
सन्निवेशांशवैचित्र्यम् अज्ञानाम् एव तुष्टये । तज्ज्ञानां तु यथाभूतभूतपञ्चकदर्शनम्
मिथश् शिलापुत्रिकयोर् यथैकोपलसंस्थयोः । श्लिष्टयोर् अपि नो रागस् तथा चित्तशरीरयोः
मृत्पुंसां यादृशो ऽन्योऽन्यम् आशयस् सङ्गमे भवेत् । बुद्धीन्द्रियात्ममनसाम् सङ्गमे तादृशो ऽस्तु ते
नान्योऽन्यस्नेहसम्बन्धभाजनं शैलपुत्रिकाः । देहेन्द्रियात्मप्राणाश् च कस्यात्र परिदेवना
इतश् चेतश् च यातानि यथा संश्लेषयत्य् अलम् । तरङ्गस् तृणजालानि तथा भूतानि भूतकृत्
संयुज्यन्ते वियुज्यन्ते तृणान्य् अब्धिजले यथा । मुक्तान्तःकलनं देहभूतान्य् आत्मनि वै तथा
आत्मा चित्ततया देहभूतान्य् आश्लेषयन् स्थितः । तृणान्य् आवर्तवृत्त्यान्तःकलनोन्मुक्तम् अम्ब्व् इव
प्रबोधाच् चित्ततां त्यक्त्वा व्रजत्य् आत्मात्मतां स्वयम् । स्वस्पन्दवशतो वारि त्यक्त्वावर्तम् इवाच्छताम्
ततो विविक्तं भूतौघं देहसञ्ज्ञं प्रपश्यति । वातस्कन्धगतो जन्तुर् वसुधामण्डलं यथा
पृथग्भूतगणं त्यक्त्वा देहातीतो भवत्य् अजः । परं प्रकाशम् आयाति सूर्यकान्त इवाहनि
जानात्य् अथात्मनात्मानं मानमेयामयोज्झितम् । मुक्तः क्षीवतयेवान्तस् स्वां संविदम् अनुस्मरन्
आत्मैकस् स्पन्दते चित्खे वस्तुजालैर् इवोदितः । तरङ्गकणकल्लोलैर् अनन्ताम्ब्व् अम्बुधाव् इव
एवम्प्रायमहाबोधा वीतरागा गतैनसः । जीवन्मुक्ताश् चरन्तीह महासत्त्वपदं गताः