संसक्तमनसाम् एता रम्यान्तःपुरपङ्क्तयः । रचिता रौरवावीचिकालसूत्रादिनामिकाः
सक्तचित्तं जनं दुःखशुष्कम् इन्धनसञ्चयम् । ज्वलतां नरकाग्नीनां विद्धि तेन ज्वलन्ति ते
दुःखजालम् इदं राम यत् किञ्चिज् जगतीगतम् । संसक्तमनसाम् अर्थे तत् सर्वं परिकल्पितम्
मनस्संसङ्गधर्मिण्या भारभूतशरीरया । क्षयोदयदशार्थिन्या सर्वं ततम् अविद्यया
असंसङ्गेन भोगानां सर्वा राम विभूतयः । परं विस्तारम् आयान्ति प्रावृषीव महापगाः
अन्तस्संसङ्गम् अङ्गानाम् अङ्गारं विद्धि राघव । अनन्तस्सङ्गम् अङ्गानां विद्धि राम रसायनम्
संसङ्गेनान्तरस्थेन दह्यते प्रकृतिस् स्वयम् । स्वफलोत्थेनैडकाक्षी पावकेन यथौषधिः
सर्वत्रासक्तम् आशक्तम् अनन्तम् इव संस्थितम् । असङ्कल्पं सदाभासं सुखायैव मनो भवेत्
विद्यादृशि प्रोदयम् आगतेन क्षयं त्व् अविद्याविषयं गतेन । सर्वत्र संसक्तिविवर्जितेन स्वचेतसा तिष्ठति यस् स मुक्तः
सर्वदा सर्वसंस्थेन सर्वेण सह तिष्ठता । सर्वकर्मरतेनापि मनः कार्यं विजानता
न सक्तम् इह चिन्तासु न चेष्टासु न वस्तुषु । नाकाशे नाप्य् अधोभागे न दिक्षु न लतासु च
न बहिर् विपुलाभोगे न चैवेन्द्रियवृत्तिषु । नाभ्यन्तरे न च प्राणे न मूर्धनि न तालुनि
न भ्रूमध्ये न नासान्ते न मुखे न खतारके । नान्धकारे न चाभासे न चास्मिन् हृदयाम्बरे
न जाग्रति न च स्वप्ने न सुषुप्ते न निर्मले । नासिते न च वा पीते रक्तादौ शबले ऽपि च
न स्थिरे न चले नादौ न मध्ये नेतरत्र च । न दूरे नान्तिके नाङ्गे न पदार्थे न चात्मनि
न शब्दस्पर्शरूपेषु न मोहानन्दवृत्तिषु । न गमागमचेष्टासु न कालकलनासु च
केवलं चिति विश्रम्य किञ्चिच् चेत्यावलम्बतः । सर्वत्र नीरसम् इव तिष्ठत्व् आत्मरसं मनः
तत्रस्थो विगतासङ्गो जीवो ऽजीवत्वम् आगतः । व्यवहारम् इमं सर्वं मा करोतु करोतु वा
अकुर्वन् वापि कुर्वन् वा जीवस् स्वात्मरतिक्रियाम् । क्रियाफलैर् न सम्बन्धम् आयाति खम् इवाम्बुदैः
अथ वा तम् अपि त्यक्त्वा चेत्यांशं शान्तचिद्घनः । जीवस् तिष्ठतु संशान्तं ज्वलन् मणिर् इवात्मनि
निर्वाणम् आत्मनि गतस् सततोदितात्मा जीवो भुवि व्यवहरन्न् अपि रामभद्र । नासङ्गम् एति गतसङ्गतया फलेन कर्मोद्भवेन हसतीव च देहम् आरात्
असंसङ्गसुखध्यानसंस्थितैर् विदितात्मभिः । व्यवहारिभिर् अप्य् अन्तर् वीतशोकैर् अवस्थितम्
प्रक्षुब्धाक्षुब्धदेहस्य विसंवेदनसंविदः । अन्तःपूर्णस्य वदने श्रीर् इन्दोर् इव लक्ष्यते
चेत्यहीनचिदालम्बि मनो यस्य गतज्वरम् । तेनाम्बु कतकेनेव जनता सम्प्रसीदति
नित्यम् आत्मदृगालीनो ज्ञस् स्वस्थश् चञ्चलो ऽपि सन् । क्षुब्धो दृश्यत एवासौ प्रतिबिम्बार्कवन् मुधा
आत्मारामा महात्मानः प्रबुद्धाः परमोदयाः । बहिः पिञ्छाग्रतरला अन्तर् मेरुर् इवाचलाः
चित्तम् आत्मत्वम् आयातं सुखदुःखानुरञ्जनाम् । नोपैति रङ्गसंयोगं मसृणस् स्फटिको यथा
संसारदृष्टिर् उदिता ज्ञातलोकपरावरम् । न रञ्जयति सच्चित्तं जललेखा यथाम्बुजम्
आत्मध्यानमयो ऽध्यानी प्रबोधं परम् आगतः । कलनामलनिर्मुक्तस् त्व् असक्त इति कथ्यते
आत्मारामतया जीवो यात्य् असंसक्तताम् इह । आत्मज्ञानेन संसङ्गस् तनुताम् एति नान्यथा