शङ्खचक्रगदाहस्तो देहो विविधयेहया । वन्द्यसंसक्तिवशतः परिपाति जगत्त्रयम्
अनारतं निरालम्बे व्योमवर्त्मनि पान्थताम् । वन्द्यसंसक्तिवशतः करोति रविर् अन्वहम्
महाकल्पसमाधानधीरकल्पितकल्पनम् । वन्द्यसंसक्तिवशतो ब्राह्मं स्फुरति वै वपुः
लीलया ललनालाननिलीनं भूतिभूषितम् । वन्द्यसंसक्तिवशतश् शरीरं शाङ्करं स्थितम्
विज्ञातगतयस् सिद्धा लोकपालास् तथेतरे । वन्द्यसंसक्तिवशतस् तिष्ठन्ति जगतां गणे
धत्ते शरीरयन्त्रौघम् अन्येयं भूतसन्ततिः । वन्ध्यसंसक्तिवशतो जरामृतिविवर्तितम्
मनः पतति भोगेषु गृध्रो मांसलवेष्व् इव । वन्ध्यसक्तिवशाद् एव व्यर्थया रस्यशङ्कया
संसक्तिवशतो वाति वायुर् भुवनकोटरे । पञ्चभूतानि तिष्ठन्ति वहतीयं जगत्स्थितिः
दिवि देवा भुवि नराः पाताले भोगिनो ऽसुराः । ब्रह्माण्डोदुम्बरफले स्फुरन्मषकवत् स्थिताः
जायन्ते च म्रियन्ते च निपतन्त्य् उत्पतन्ति च । भूतान्य् अविरतं भूयो निर्झराम्बुकणा इव
परस्परनिगीर्णाङ्गी जनता जाड्यजर्जरा । सम्भ्रान्ता प्रभ्रमत्य् अङ्ग शीर्णं पर्णम् इवाम्बरे
नक्षत्रचक्रं गगने क्षमामषकसन्ततम् । स्फुरत्य् आवर्तवृत्त्यैव पातालगजलौघवत्
पातोत्पातदशाजीर्णं कालबालककन्दुकम् । अद्यापि न जहातीन्दुर् जडिम्ना मलिनं वपुः
नानायुगपरावर्तदुःखालोकनकर्कशम् । न लुनाति मनष्षण्डं दिवि गीर्वाणमण्डलम्
वासनामात्रवशतः परे व्योमनि केनचित् । इदम् आरचितं चित्रं विचित्रं पश्य राघव
मनस्सङ्गैकरङ्गेण शून्ये व्योम्नि जगन्मयम् । यद् इदं रचितं चित्रं न तत् सत्यं कदाचन
संसक्तमनसाम् अस्मिन् संसारे व्यवहारिणाम् । अत्ति तृष्णा शरीराणि तृणान्य् अग्निशिखा यथा
परिसक्तमतेर् देहान् सिकताः पत्युर् अम्भसाम् । कश् शक्तः परिसङ्ख्यातुं परमाणुगणं तथा
मुक्तालताया गङ्गाया मेरोर् आपादमस्तकम् । तरङ्गमुक्ता गण्यन्ते न देहास् सक्तचेतसः
संसक्तचित्तम् आयान्ति सर्वा दुःखपरम्पराः । जडकल्लोलवलिता महानद्य इवाम्बुधिम्
संसक्तमनसाम् एता रम्यान्तःपुरपङ्क्तयः । रचिता रौरवावीचिकालसूत्रादिनामिकाः
सक्तचित्तं जनं दुःखशुष्कम् इन्धनसञ्चयम् । ज्वलतां नरकाग्नीनां विद्धि तेन ज्वलन्ति ते
दुःखजालम् इदं राम यत् किञ्चिज् जगतीगतम् । संसक्तमनसाम् अर्थे तत् सर्वं परिकल्पितम्
मनस्संसङ्गधर्मिण्या भारभूतशरीरया । क्षयोदयदशार्थिन्या सर्वं ततम् अविद्यया
असंसङ्गेन भोगानां सर्वा राम विभूतयः । परं विस्तारम् आयान्ति प्रावृषीव महापगाः
अन्तस्संसङ्गम् अङ्गानाम् अङ्गारं विद्धि राघव । अनन्तस्सङ्गम् अङ्गानां विद्धि राम रसायनम्
संसङ्गेनान्तरस्थेन दह्यते प्रकृतिस् स्वयम् । स्वफलोत्थेनैडकाक्षी पावकेन यथौषधिः
सर्वत्रासक्तम् आशक्तम् अनन्तम् इव संस्थितम् । असङ्कल्पं सदाभासं सुखायैव मनो भवेत्
विद्यादृशि प्रोदयम् आगतेन क्षयं त्व् अविद्याविषयं गतेन । सर्वत्र संसक्तिविवर्जितेन स्वचेतसा तिष्ठति यस् स मुक्तः
सर्वदा सर्वसंस्थेन सर्वेण सह तिष्ठता । सर्वकर्मरतेनापि मनः कार्यं विजानता