इमं व्यासमुनिं तत्र द्वात्रिंशं संस्मराम्य् अहम् । यथासम्भवया ज्ञानदृशा दर्शसमानया
द्वादशान्यधियस् तत्र कुलाकारेहितैस् समाः । दश सर्वसमाकाराश् शिष्टाः कुलविलक्षणाः
अद्याप्य् अन्ये भविष्यन्ति व्यासवाल्मीकयस् तथा । भृग्वङ्गिरःपुलस्त्याश् च तथैवाथान्य एव च
नानासुरर्षिदेवानां गणास् सम्भूय भूरिशः । उत्पद्यन्ते विलीयन्ते कदाचिच् च पृथक् पृथक्
ब्रह्मद्वासप्ततेस् त्रेता आसीद् अस्ति भविष्यति । स एवान्यश् च लोकश् च त्वं चाहं चेति वेद्म्य् अहम्
क्रमेणास्य मुनेर् इत्थं व्यासस्याद्भुतकर्मणः । संलक्ष्यते ऽवतारो ऽयं दशमो दीर्घदर्शिनः
अभूम व्यासवाल्मीकियुक्ता वयम् अनेकशः । अभूम वयम् एवेमे नानाकारास् समाशयाः
भाव्यम् अद्याप्य् अनेनेह ननु वाराष्टकं पुनः । भूयो ऽपि भारतं नाम स्वेतिहासं करिष्यति
कृत्वा वेदविभागं च नीत्वानेन कुलं प्रथाम् । ब्रह्मत्वं च ततो गत्वा भाव्यं वैदेहमोक्षिणा
वीतशोकभयश् शान्तो निर्वाणो गतकल्पनः । जीवन्मुक्तो जितमना व्यासो ऽयम् इति वर्णितः
वित्तबन्धुवयःकर्मविद्याविज्ञानचेष्टितैः । समानि सन्ति भूतानि सर्गे सर्गे पुनः पुनः
क्वचित् सर्गशतैस् तानि भवन्ति न भवन्ति वा । कदाचिद् अपि मायेयम् इत्थम् अन्तविवर्जिता
गच्छतीयं विपर्यासं भूरिभूतपरम्परा । बीजराशिर् इवाजस्रम् उप्यमानः पुनः पुनः
तेनैव सन्निवेशेन तथान्येन पुनः पुनः । सर्गाकाराः प्रवर्तन्ते तरङ्गाः कालवारिधेः
आश्वस्तान्तःकरणः क्षीणविकल्पस् स्वरूपसारमयः । परमशमामृततृप्तस् तिष्ठति विद्वान् निरावरणः
सौम्याम्बुत्वे तरङ्गत्वे सलिलस्याम्बुता यथा । समैवाब्धौ तथादेहसदेहत्वविमुक्तता
सदेहा वास्त्व् अदेहा वा मुक्तता विषयेन वः । अनास्वादितभोज्यस्य कुतो भोज्यानुभूतयः
जीवन्मुक्तं मुनिश्रेष्ठ केवलं हि पदार्थवत् । पश्यामः पुरतो नास्य पुनर् विद्मो ऽन्तराशयम्
सदेहादेहमुक्तानां भेदः को ऽभेदरूपिणाम् । यद् एवाम्बु तरङ्गत्वे सौम्यत्वे ऽपि तद् एव तत्
न मनाग् अपि भेदो ऽस्ति सदेहादेहमुक्तयोः । सस्पन्दो ऽस्त्व् अथ वास्पन्दो वायुर् एव किलानिलः
सदेहा वा विदेहा वा मुक्तता न प्रमास्पदम् । अस्माकम् अस्यास् तु यदा स्वैकतास्त्य् अविभागिनी
तस्मात् प्रकृतम् एवेदं शृणु श्रवणभूषणम् । मयोपदिश्यमानं त्वं ज्ञानम् अज्ञान्ध्यनाशनम्
सर्वम् एवेह हि सदा संसारे रघुनन्दन । सम्यक्प्रयुक्तात् सर्वेण पौरुषात् समवाप्यते
इह हीन्दोर् इवोदेति शीतलाह्लादनं हृदि । परिस्पन्दफलप्राप्तौ पौरुषाद् एव नान्यतः
पौरुषस्पन्दफलवद् दृष्टं प्रत्यक्षतो न यत् । कल्पितं मोहिभिर् मन्दैर् दैवं किञ्चिन् न विद्यते
साधूपदेशशास्त्रेण यन् मनोऽङ्गविचेष्टितम् । तत् पौरुषं तत् सफलम् अन्यद् उन्मत्तचेष्टितम्
यो यम् अर्थं कामयते तद् अर्थं चेहते क्रमात् । अवश्यं तम् अवाप्नोति न चेद् अर्धान् निवर्तते
पौरुषेण प्रयत्नेन त्रैलोक्यैश्वर्यसुन्दरीम् । कश्चित् प्राणिविशेषो हि शक्रतां समुपागतः
पौरुषेण प्रयत्नेन सहसाम्भोरुहास्पदाम् । कश्चिद् एव चिदुल्लासो ब्रह्मताम् अधिगच्छति
सारेण पुरुषार्थेन स्वेनैव गरुडध्वजाम् । कश्चिद् एव पुमान् एष पुरुषोत्तमतां गतः