इति निर्णीय नगरे नागरा मन्त्रिणस् तथा । अभितो ज्वलयाम् आसुश् चिताश् शतसहस्रशः
ज्वलितास्व् अभितस् तासु तारकास्व् इव खे तदा । बभूव नगरं सर्वम् आक्रन्दपरमानवम्
करुणारावमुखरैः कलत्रैर् बाष्पवर्षिभिः । अवष्टब्धज्वलत्कुण्डपातसज्जजनव्रजम्
अग्निकुण्डप्रविष्टानां मन्त्रिणां भृत्यरोदनैः । क्रन्दद्रथ्यं ध्वनद्गर्तम् अरण्यम् इव मारुतैः
चितिदीपितविप्रेन्द्रमांसमांसलगन्धया । जातनीहारम् उत्पातवात्ययावकरैर् धुतैः
वातदीर्घवसागन्धधूतानीतखगोम्भितैः । अन्त्रैर् व्योमगतैश् छन्नं भास्करं जलदैर् इव
वातोद्धूतचितावह्निप्रज्वलत्पुरमण्डलम् । उड्डीनाग्निकणव्रातताराक्रान्तदिगन्तरम्
प्रमत्ततस्करं क्रन्दद्बालकान्तकुमारकम् । सन्त्रस्तनागरापास्तजीवितास्थम् असंस्थिति
अरक्षितगृहं चौरलुण्ठिताखिलसञ्चयम् । त्यक्तपुत्रकलत्रं च मरणव्यग्रनागरम्
तस्मिंस् तथा वर्तमाने कष्टे विधिविपर्यये । अशेषजनतानाशे कल्पान्तसदृशस्थितौ
राज्यसज्जनसम्पर्कपवित्रीकृतधीरधीः । गवलश् चिन्तयाम् आस शोकव्याकुलचेतनः
मदर्थम् अत्यनर्थो ऽयं देशे ऽस्मिन् स्थितिम् आगतः । अकालकल्पान्तसमस् सर्वनायकनाशनः
किं मे दुःखितजीवेन मरणं मे महोत्सवः । लोकनिन्द्यस्य दुर्जन्तोर् जीवितान् मरणं वरम्
इति निश्चित्य गवलो ज्वलिते ज्वलने पुरः । पतङ्गवद् अनुद्वेगम् अकरोद् आहुतिं वपुः
तस्मिन् बलाद् गवलनाम्नि हुताशराशौ देहे पतत्य् अवयवाकुलतां प्रयाते । स्वाङ्गावदाहदहनस्फुरणानुरोधाद् अन्तर्जले झगिति बोधम् अवाप गाधिः
इत्य् उक्तवत्य् अथ मुनौ दिवसो जगाम सायन्तनाय विधये ऽस्तम् इनो जगाम । स्नातुं सभा कृतनमस्करणा जगाम श्यामाक्षये रविकरैश् च सहाजगाम
मुहूर्तद्वितयेनाथ गाधेर् आधिभरभ्रमात् । प्रशशामाकुलीभावो वेलावत्त्वम् इवाम्बुधेः
पयोनिर्माणसम्मोहात् तस्मात् स विरराम ह । कल्पान्तसमये ब्रह्मा जगद्विरचनाद् इव
बोधम् आप शनैश् शान्तस् स्वम् एवोन्निद्रधीरधीः । क्षीवतायां प्रशान्तायां यथा परिणतासवः
अयं सो ऽहम् इदं कार्यम् इदं नेति ददर्श ह । निशाव्यपगमे लोको यथा क्षीणतमःपटे
स्मृतस्वरूपो वदनम् उद्दध्रे स जलान्तरात् । शिशिरान्ते प्रबुद्धात्मा सरोजम् इव माधवः
वनवारिककुब्व्योमवतीं वसुमतीम् इमाम् । अन्याम् एव पुरः पश्यन् परं विस्मयम् आययौ
को ऽहं किम् इव पश्यामि किम् अकार्षम् अहं किल । एवं विचारयंश् चित्रं सभ्रूभङ्गम् अभूत् क्षणम्
एतन्मुहूर्तमात्रेण सम्भ्रमं दृष्टवान् अहम् । इति विज्ञाय सलिलाद् उदस्थाद् उदयार्कवत्
चिन्तयाम् आस च तटे क्व मे माता क्व मे प्रिया । यद् अहं मृतिम् आयातो मध्ये मातृमहेलयोः
बालस्य मातापितरौ नष्टौ किल ममामतेः । वातनीतस्य पत्त्रस्य वल्लीवृक्षाव् इवाग्निना
अविवाहो ऽस्मि जानामि न स्वरूपम् अपि स्त्रियः । दुष्टायाः क्षोभकारिण्या मदिराया इव द्विजः
तस्माद् एतद् असद्भूतम् अहं किं नाम दृष्टवान् । विविधारम्भसंरम्भं गन्धर्वो नगरं यथा
तद् आस्ताम् एतद् एषा हि बन्धुमध्यमृतस्थितिः । माया मोहे मनाग् अस्मिन् न सत्यम् उपलभ्यते
नित्यम् एवम् अनन्तासु भ्रमदृष्टिषु देहिनाम् । चेतो भ्रमति शार्दूलो वनराजिष्व् इवोन्मदः