तत्रापश्यद् असौ सर्वं विषण्णवदनं जनम् । जालं कुङ्कुमपुष्पाणां भुक्तमूलम् इवाखुना
मन्त्रिणो नागरा नार्यस् ततस् ते तं महीपतिम् । नास्प्राक्षुर् अपि तिष्ठन्तं गृह एव शवं यथा
भृत्याश् चाकृतसत्कारं दूर एव तम् अत्यजन् । दुःखयुक्ता घनस्नेहा अपि बालशवं यथा
अनानन्दमुखं श्यामशरीरं श्रीविवर्जितम् । दग्धं स्थलम् इवैनं ते बह्व् अमन्यन्त नाकुलाः
धूमायमानदेहस्य परितापदशावती । नाढौकतास्य जनता पार्श्वम् अग्निगिरेर् इव
मन्दोत्साहसमुद्भूतास् तन्व्यस् सङ्घातवर्जिताः । एतदाज्ञाः परं प्रापुर् भस्मनीवाम्बुविप्रुषः
क्रूरकर्मकराकारात् सङ्गतो ऽशुभदायिनः । तस्माद् विशेषेण जना राक्षसाद् इव दुद्रुवुः
एक एव बभूवासौ जनमध्यगतो ऽपि सन् । अर्थादिगुणनिर्मुक्तः परदेश इवाध्वगः
भृशम् आरटते ऽप्य् अस्मै नालापं नागरा ददुः । मुक्ताजालयुतायापि कीचकायाध्वगा इव
अथ सर्वे वयं दीर्घं कालं श्वपचदूषिताः । प्रायश्चित्तैर् न शुद्धास् स्मः प्रविशामो हुताशनम्
इति निर्णीय नगरे नागरा मन्त्रिणस् तथा । अभितो ज्वलयाम् आसुश् चिताश् शतसहस्रशः
ज्वलितास्व् अभितस् तासु तारकास्व् इव खे तदा । बभूव नगरं सर्वम् आक्रन्दपरमानवम्
करुणारावमुखरैः कलत्रैर् बाष्पवर्षिभिः । अवष्टब्धज्वलत्कुण्डपातसज्जजनव्रजम्
अग्निकुण्डप्रविष्टानां मन्त्रिणां भृत्यरोदनैः । क्रन्दद्रथ्यं ध्वनद्गर्तम् अरण्यम् इव मारुतैः
चितिदीपितविप्रेन्द्रमांसमांसलगन्धया । जातनीहारम् उत्पातवात्ययावकरैर् धुतैः
वातदीर्घवसागन्धधूतानीतखगोम्भितैः । अन्त्रैर् व्योमगतैश् छन्नं भास्करं जलदैर् इव
वातोद्धूतचितावह्निप्रज्वलत्पुरमण्डलम् । उड्डीनाग्निकणव्रातताराक्रान्तदिगन्तरम्
प्रमत्ततस्करं क्रन्दद्बालकान्तकुमारकम् । सन्त्रस्तनागरापास्तजीवितास्थम् असंस्थिति
अरक्षितगृहं चौरलुण्ठिताखिलसञ्चयम् । त्यक्तपुत्रकलत्रं च मरणव्यग्रनागरम्
तस्मिंस् तथा वर्तमाने कष्टे विधिविपर्यये । अशेषजनतानाशे कल्पान्तसदृशस्थितौ
राज्यसज्जनसम्पर्कपवित्रीकृतधीरधीः । गवलश् चिन्तयाम् आस शोकव्याकुलचेतनः
मदर्थम् अत्यनर्थो ऽयं देशे ऽस्मिन् स्थितिम् आगतः । अकालकल्पान्तसमस् सर्वनायकनाशनः
किं मे दुःखितजीवेन मरणं मे महोत्सवः । लोकनिन्द्यस्य दुर्जन्तोर् जीवितान् मरणं वरम्
इति निश्चित्य गवलो ज्वलिते ज्वलने पुरः । पतङ्गवद् अनुद्वेगम् अकरोद् आहुतिं वपुः
तस्मिन् बलाद् गवलनाम्नि हुताशराशौ देहे पतत्य् अवयवाकुलतां प्रयाते । स्वाङ्गावदाहदहनस्फुरणानुरोधाद् अन्तर्जले झगिति बोधम् अवाप गाधिः
इत्य् उक्तवत्य् अथ मुनौ दिवसो जगाम सायन्तनाय विधये ऽस्तम् इनो जगाम । स्नातुं सभा कृतनमस्करणा जगाम श्यामाक्षये रविकरैश् च सहाजगाम
मुहूर्तद्वितयेनाथ गाधेर् आधिभरभ्रमात् । प्रशशामाकुलीभावो वेलावत्त्वम् इवाम्बुधेः
पयोनिर्माणसम्मोहात् तस्मात् स विरराम ह । कल्पान्तसमये ब्रह्मा जगद्विरचनाद् इव
बोधम् आप शनैश् शान्तस् स्वम् एवोन्निद्रधीरधीः । क्षीवतायां प्रशान्तायां यथा परिणतासवः
अयं सो ऽहम् इदं कार्यम् इदं नेति ददर्श ह । निशाव्यपगमे लोको यथा क्षीणतमःपटे