अहो वत कुमारेण कल्याणगुणशालिनी । वाग् उक्ता परमोदारविरागरसगर्भिणी
परिनिष्ठितवाक्यार्थसुबोधम् उचितं स्फुटम् । उदारं प्रियचर्यार्हम् अविह्वलम् अविप्लुतम्
अभिव्यक्तपदस्पष्टम् इष्टं पुष्टं च तुष्टिमत् । करोति राघवप्रोक्तं वचः कस्य न विस्मयम्
शताद् एकतमस्यैव सर्वोदारचमत्कृतेः । ईप्सितार्थार्पणैकान्तदक्षा भवति भारती
कुमार त्वां विना कस्य विवेकफलशालिनी । एवं विकासम् आयाति प्रज्ञावनलता नवा
प्रज्ञादीपशिखा यस्य रामस्येव हृदि स्थिता । प्रज्वलत्य् अलम् आलोककारिणी स पुमान् स्मृतः
रक्तमांसास्थियन्त्राणि बहून्य् अतिततानि च । पदार्थान् अपकर्षन्ति नास्ति तेषु सचेतनम्
जन्ममृत्युजरादुःखम् अनुयान्ति पुनः पुनः । विमृशन्ति न संसारं पशवः परिमोहिताः
कथञ्चित् क्वचिद् एवैको दृश्यते विमलाशयः । पूर्वापरविचारार्हो यथायम् अरिसूदनः
अनुत्तमचमत्कारफलास् सुभगमूर्तयः । भव्या हि विरला लोके सहकारद्रुमा इव
सम्यग्दृष्टिर् जगज्जातौ स्वविवेकचमत्कृतिः । अस्मिन् भव्यमताव् अन्तर् इयम् अन्येव दृश्यते
सुलभास् सुभगा लोकाः फलपल्लवशालिनः । जायन्ते तरवो देशे न तु चन्दनपादपाः
वृक्षाः प्रतिवने सन्ति सत्यं सुफलपल्लवाः । न त्व् अपूर्वचमत्कारो लवङ्गस् सुलभस् सदा
ज्योत्स्नेव शीतमहसस् सुतरोर् इव मञ्जरी । पुष्पाद् आमोदलेखेव दृष्टा रामाच् चमत्कृतिः
अस्माद् उद्दामदौरात्म्यदैवनिर्माणनिर्मितेः । द्विजेन्द्रा दग्धसंसारात् सारो ह्य् अत्यन्तदुर्लभः
यतन्ते सारसम्प्राप्तौ ये यशोनिधयो धिया । धन्या धुरि सतां गण्यास् त एव पुरुषोत्तमाः
न रामेण समो ऽस्तीह त्रिषु लोकेषु कश्चन । विवेकवान् उदारात्मा महात्मा चेति नो मतिः
सकललोकचमत्कृतिकारिणो ऽप्य् अभिमतं यदि राघवचेतसः । फलति नो तद् इमे वयम् एव हि स्फुटतरं मुनयो हतबुद्धयः
नारदेनेति महता वचस्य् उक्ते सभागतः । रामम् अग्रगतं प्रीत्या विश्वामित्रो ऽप्य् उवाच ह
तव राघव नास्त्य् अन्यज् ज्ञेयं ज्ञानवतां वर । स्वयैव सूक्ष्मया बुद्ध्या सर्वं विज्ञातवान् असि
केवलं मार्जनामात्रं मनाग् एवोपयुज्यते । स्वभावविमले नित्यं सुबुद्धिमकुरे तव
भगवद्व्यासपुत्रस्य शुकस्येव मतिस् तव । विश्रान्तिमात्रम् एवान्तर् ज्ञातज्ञेयाप्य् अपेक्षते
भगवद्व्यासपुत्रस्य शुकस्य भगवन् कथम् । धियाप्य् आदौ न विश्रान्तं विश्रान्तं च धिया पुनः
आत्मोदन्तसमं राम वर्ण्यमानम् इमं मया । शृणु व्यासात्मजोदन्तं जन्मनाम् अन्तकारणम्
यो ऽयम् अञ्जनवर्णाभो निविष्टो हेमविष्टरे । पार्श्वे तव पितुर् व्यासो भगवान् भास्करद्युतिः
अस्याभूद् इन्दुवदनस् तनयो नयकोविदः । शुको नाम महाप्राज्ञो यज्ञो मूर्त्येव संस्थितः
प्रविचारयतो लोकयात्राम् अलम् इमां हृदि । तवेव किल तस्यापि विवेक उदभूद् भृशम्
तेनासौ स्वविवेकेन स्वयम् एव महामते । विचार्य सुचिरं चारु यत् सत्यं तद् अवाप्तवान्
स्वयं प्राप्ते परे वस्तुन्य् अविश्रान्तमनास् ततः । नेदं वस्त्व् इति विश्वासं नासाव् आत्मन्य् उपाययौ
केवलं विररामास्य चेतो विगतचापलम् । भोगेभ्यो भूरिभङ्गेभ्यो धराद्भ्य इव चातकः