सर्वा एव हि ते भूतजातयो राम बन्धवः । अत्यन्तासंस्तुता एतास् तव नाम न काश्चन
विविधजन्मशताहितसम्भ्रमे जगति बन्धुर् अबन्धुर् इति क्षणम् । भ्रमदशैव विवल्गति वस्तुतस् त्रिभुवनं चिरबन्धुर् अबन्ध्व् अपि
अत्रैवोदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । भ्रात्रोस् त्रिपथगातीरे संवादो मुनिपुत्रयोः
अयं बन्धुर् अयं नेति कथाप्रस्तावतस् स्मृतम् । इतिहासम् इमं पुण्यं साश्चर्यं शृणु राघव
अस्त्य् अस्य जम्बुद्वीपस्य कस्मिंश्चिद् दिङ्निकुञ्जके । वनव्यूहमहोत्तंसो महेन्द्रो नाम पर्वतः
कल्पद्रुमवनच्छायाविश्रान्तसुरकिन्नरः । शृङ्गैर् आततम् आकाशं जितवान् यस् समुन्नतैः
ब्रह्मलोकान्तरप्राप्तैश् शृङ्गकन्दरचारिभिः । सामवेदं प्रतिध्वानघुङ्घुमैर् गायतीव यः
यः पयोमेदुरैर् मेघैर् लुलितैश् शृङ्गकोटिषु । लताकुसुमसम्प्रोतैः कुन्तलैर् इव राजते
यस् तटोड्डयनोत्कानां शरभाणां विजृम्भितैः । विस्फूर्जति गुहावक्त्रैः कल्पाभ्राणि हसन्न् इव
येन निर्झरनिर्ह्रादैः कन्दरान्तरचारिभिः । समुद्रजलकल्लोलविलासो विजितो ऽभितः
तस्यैकदेशे वितते रत्नसानौ मनोरमे । मुनिभिस् स्नानपानार्थं व्योमगङ्गावतारिता
तस्यास् त्रिपथगायास् तु तीरे विकसितद्रुमे । रत्नाद्रितटविद्योतकचत्कनकपङ्कजे
आसीद् अभ्युदितज्ञानस् तपोराशिर् उदारधीः । मुनिर् दीर्घतपा नाम तपोमूर्तिम् इवास्थितः
मुनेर् बभूवतुस् तस्य द्वौ पुत्राव् इन्दुसुन्दरौ । पुण्यपावननामानौ द्वौ कचाव् इव वाक्पतेः
स ताभ्यां सह पुत्राभ्यां भार्यया सह चैकया । उवास सरितस् तीरे तस्मिन् सफलपादपे
अथ काले तयोस् तस्य पुत्रयोर् ज्ञानवान् अभूत् । पुण्यनामा वयोज्येष्ठो गुणज्येष्ठश् च राघव
पावनो ऽर्धप्रबुद्धो ऽभूत् पूर्वसन्ध्याम्बुजं यथा । मौर्ख्याद् अतिगतो नान्तः पदं लोलम् इवास्थितः
ततो वहत्य् अकलिते काले कलितकारणे । संवत्सरगणे क्षीणे दीने देहे गतायुषि
अस्माद् भङ्गुरभूताढ्याद् वृत्तान्तभरभीषणात् । रतिम् उत्सृज्य संसाराज् जराजर्जरजीवितः
कलनापक्षिणीनीडं देहं दीर्घतपा मुनिः । जहौ गिरिगुहागेहे भारं वैवधिको यथा
प्रशान्तकलनारम्भं चेत्यरिक्तचिदास्पदम् । पदं जगाम नीरागं पुष्पगन्ध इवाम्बरम्
अथ भार्या मुनेर् देहं प्राणापानविवर्जितम् । दृष्ट्वाविलुठितं भूमौ विनालम् इव पङ्कजम्
चिरम् अभ्यस्तया योगयुक्त्या पतिवितीर्णया । तत्याज तनुम् अम्लानां षट्पदी पद्मिनीम् इव
भर्तारम् एवानुययौ जनस्यादृश्यतां गतम् । प्रभागगनकोशस्थम् अस्तं यातम् इवोडुपम्
मातापित्रोस् तु गतयोर् और्ध्वदैहिककर्मणि । पुण्य एव स्थिते ऽव्यग्रे पावनो दुःखम् आययौ
शोकोपहतचित्तो ऽसौ भ्रमन् काननवीथिषु । ज्यायांसम् अनवेक्ष्यैव पावनो विललाप ह
अथौर्ध्वदैहिकं कृत्वा मातापित्रोर् उदारधीः । आययौ विपिने पुण्यः पावनं शोकलालसम्
किं पुत्र घनतां शोकं नयस्य् आन्ध्यैककारणम् । बाष्पधाराकरं घोरं प्रावृट्काल इवाम्बुदम्
पिता तव महाप्राज्ञ गतस् सार्धं त्वदम्बया । स्वाम् एव परमां आत्मपदवीं मोक्षनामिकाम्
तत् स्थानं सर्वजन्तूनां तद् रूपं विदितात्मनाम् । स्वं भावम् अभिसम्पन्ने किं पितर्य् अभिशोचसि