सर्वव्यापिनि परमात्मनि द्वितीयः कश्चन नास्ति, यथा वह्नौ हिमकणः स्थितुं न शक्नोति। आत्मन्येव आत्मना विशुद्धचैतन्यरूपेण स्वात्मनि स्थित्वा, विश्वजालं तु आत्मैव स्वात्मनि स्वयमेव प्रकाशते इति चिन्त्यते। तत्र न दुःखं, न मोहः, न जन्म, न च कोऽपि जातः; यदस्ति, तदेव स्वभावेनास्ति। अतः हे राघव, त्वं ज्वररहितः भव। समचित्तः, आरोग्ययुक्तः, निश्चलधीयुक्तः, शान्तः, प्रशान्तचित्तः, मुनिरिव मौनशीलः, रत्नसमानः विशुद्धः, ज्वररहितः च भव हे राघव। द्वैतातीतः, नित्यसत्यनिष्ठः, लाभालाभयोर्निरपेक्षः, आत्मसंयम्यः, अद्वितीयः, दुःखरहितः, ज्वररहितः च भव। एकान्तवासी, शान्तचित्तः, धैर्ययुक्तः, उदात्ताभिलाषी, यदायाति तदनुग्रही, ज्वररहितः च भव हे राघव। रागरहितः, निष्क्रियः, निर्मलदृष्टिः, दोषशुद्धः, न ग्रहिता न त्यागकर्ता, ज्वररहितः च भव। विश्वातीतपदं प्राप्तः, लब्धालब्धपूरितः, पूर्णसागरवत् अचलः, ज्वररहितः च भव हे राघव। कल्पनाजालरहितः, मायालिप्तनयनरहितः, आत्मनि आत्मतृप्तः, ज्वररहितः च भव। अनन्तरूपः, अनावरणः, अनन्तः, आत्मविदां श्रेष्ठ, पर्वतशिखरवत् अचलः, ज्वररहितः च भव। आत्मनि एव उदारतां गृहाण, पूर्णसागरवत्; आत्मनि एव आत्मनि रमस्व, पूर्णचन्द्रवत्। इयं विश्वसृष्टिः असत्यरूपा; असत्यः असत्यं न अन्वेष्टुम् अर्हति; तस्य ज्ञाता एव एवं कथ्यते। त्वमेव सः, प्रशान्तचित्तः, निरामयः, सदा जागरूकः; शोभनः, शान्तः, दुःखरहितः च भव। सम्यगुपदिष्टः गुरुणा, दीर्घकालं कालेन, एका छत्रेण एतत् राज्यं पालय; सर्वगुणोपेतं, राजजनैः भूषितं राज्यं; न त्यागः, न कर्मणि आसक्तिः अत्र उचितम्। यः दृढनिश्चयेन 'एवं अहं कर्म करोमि' इति संसारस्थितः, स एव मुक्तः—एषा मम दृष्टिः। केचन कर्मणि प्रवृत्ताः, प्रयत्नरूपं शरीरं गृह्णन्तः, स्वर्गात् नरकं, नरकात् पुनः स्वर्गं यान्ति। अन्ये, पापकर्मनिष्ठाः, स्वविवेकात् निवर्तन्ते, नरकात् नरकं, दुःखात् दुःखं, भयात् भयमुपयान्ति। केचन स्वस्वभावसूत्रैः बaddhāḥ, कर्मवासनावशात् चलन्तः, तिर्यग्योनिं गत्वा स्थावरभावं, ततः पुनः तिर्यग्देहं प्राप्नुवन्ति। अन्ये, भाग्यशालिनः, आत्मज्ञाः, विशोधितचित्ताः, तृष्णासङ्कलपरिखण्डनात्, सर्वपरिमितिविहीनं पदं प्राप्नुवन्ति। केचित्, हे राघव, अल्पजन्मान्तरानन्तरं, अस्मिन्नेव जन्मनि मुक्ताः, राजसाः वा सात्त्विकाः वा भवन्ति। सः, शुक्लपक्षे वर्धमानचन्द्रवत्, जायते वर्धते च; वर्षाकाले कुटजारण्यवत्, सुभगता तस्य अनुगच्छति। तस्य, यः अनन्तरजन्मा, विशुद्धज्ञानं शीघ्रं प्रविशति, निर्मलवन्से रत्नवत्। तत्र, कुलीनता, सौन्दर्यम्, सौहृदम्, सौम्यता, स्वातन्त्र्यम्, प्रज्ञा च, नित्यं तस्य अन्तःपुरे स्त्रीवद्वसन्ति। यः सर्वेषु कार्येषु, लभ्यालाभयोः, समः, सदा न हृष्यति न शोचति। यथा दिवसे तमः नश्यति, तथैव तत्र द्वन्द्वानि लीयन्ते; शरद्वन्मेघा गुणाः तत्र विशुद्धिं यान्ति। मृदुलमधुराचारिणं जनाः सर्वे इच्छन्ति, यथा मृगगणाः वने मधुरवेणुं प्रति आकृष्यन्ते। एवं, पुण्यगुणसम्पन्नस्य जनस्य पश्चिमजन्मिनः, स्वाभाविकं पुण्यं श्रीश्च अनुयाति, यथा बलं मेघं क्रौञ्चाः। ततः, गुणसम्पन्नः शिष्यः गुरुं अनुगच्छति, स गुरुः विवेकद्वारा केवलं तं शुद्धे नियोजयति। विवेकेन, वैराग्ययुक्तचित्तेन, गुणसम्पन्नः, सः ततः दिव्यं स्वस्वरूपं, एकरूपं, निर्भयं पश्यति। अतः, हे राम, रमणीयविचारः, शान्तचित्तः च, मनः—चञ्चलसंकल्पयुक्तं—प्रथमं जागरूकं कर्तव्यम्। पश्चिमजन्मिनः, महागुणसम्पन्नाः, प्रथमं गीतैः पुण्यगुणानां, निद्रितं मनोमृगं बोधयन्ति। सुप्रसिद्धमहात्मनां सेवया, विशुद्धबुद्ध्या अन्तर्मणिरत्नस्य परीक्षया, दीर्घकालं अन्तर्ज्योतिः निरीक्ष्य, सः लोके निर्मलतां प्राप्नोति। एवं सर्वभूतानां सामान्यः क्रमः वर्णितः; अधुना, पद्मनयन, अन्यां भेदां कथयामि। अस्मिन्संसारविवादे, देहधारिणां मध्ये, हे राम, द्वे उत्तमे मुक्तिपथे स्तः। एकः शनैः शनैः, गुरुशिक्षया, एकस्मिन्वा अनेकस्मिन्वा जन्मनि, साधनायाः फलरूपेण, सिद्धिप्रदः इति विख्यातः। द्वितीयः शीघ्रः, स्वबुद्ध्या किञ्चित् विवेकं लभमानस्य, यथा आकाशात् फलं पतति, तथा ज्ञानप्राप्तिः जायते। अस्य आकस्मिकज्ञानस्य विवेकार्थं, यथा फलपातः, पुरातनां कथा शृणु। शृणु, हे भाग्यशालिन्, ये महात्मानः, येषां पुण्यपापानि क्षीणानि, ते परमं विवेकं, शुद्धं, अन्तिमं, आकाशपतनफलवत्, लभन्ते। अभूत् कश्चन विदेहेषु राजा जनकनाम, यस्य बुद्धिः उदाराः, सर्वापदः नष्टाः, श्रीः वर्धमाना, बलसम्पन्नः च। सः वरदः कल्पवृक्षवत्, सखिषु पद्मसूर्यवत्, बान्धवेषु वसन्तवत्, स्त्रीषु प्रेमध्वजवत्। द्विजकुमुदेषु शीतरश्मिर्मिव, शत्रुतिमिरनाशकः सूर्यवत्, कुलरत्नाम्भोधिवत्, भूमौ विष्णुरिव स्थितः।