ते महात्मानः स्वभावतः एव प्रकाशन्ते, सौहृदाद्यगुणशोभिताः, यथा नवपुष्पसंपुटैः विराजमानाः महावृक्षाः, तथा सद्गुणैः अलंकृताः दृश्यन्ते। ते सदा ऐक्ययुक्ताः, सौम्याः, शान्ताः, उदाराशयाः च भवन्ति; यथा सागरः स्वसीमां न अतिवर्तते, तथा ते अपि स्वभावे स्थिताः, विशालचेतसः च। अतः, महाबाहो, तेषां स्थितिः सर्वदुःखनाशिनी भवति; सा सदा अन्वेष्या, दुःखसागरस्य मध्ये विलम्बः न कर्तव्यः। एवं लोके अक्लान्तः कर्तव्यं कार्यं; ये राजर्षयः वा सात्त्विकप्रकृतयः, ते आत्मोन्नतये एव प्रवर्तन्ते। उत्तमशास्त्रप्राप्त्या तस्य पुनः पुनः मननं कृत्वा, विविक्तचित्तः, अस्थिरतां संसारे त्वरितं चिन्तयेत्। आदौ च अन्ते च, यत् नित्यं तत्तत्त्वं, त्रैलोक्यस्य स्वभावः, त्वरया चिन्तनीयं, न अन्यद् व्यर्थं। अयुक्तदृष्टिं, व्यर्थविनश्वरचिन्तनं च परित्यज्य, केवलं एतदेव स्मर्तव्यं, यथार्थतया, अनन्तज्ञानाय। 'कोऽहम्? कुतः अयं संसारः उत्पन्नः? किम् एतत् विस्तीर्णं विश्वम्?' इति बुद्धिमन्तः साधुभिः सह यत्नेन परीक्षेत। न कदापि कर्तव्यं कुत्सितं कर्म, न च कदाचन दुष्टजनसंगः; सर्वविनाशकः मृत्युः न अवज्ञेयः इति ज्ञेयम्। यो महात्मा परमारूढः स्थितः, उदारः, शीतलहृदयः, स एव अनुकरणीयः, यथा मयूरः मेघं अनुसरति। अहंकारदेहसंसरोत्पत्तौ विशुद्धं विचार्य, सत्ये एव आश्रयः कर्तव्यः। अस्थिमांसमयम् अशुचिरुधिरादिसंहतं शरीरं त्यक्त्वा, केवलं शुद्धचैतन्यं पश्येत्, यथा मुक्तामणिगुच्छं कोशात् विमुक्तम्। नूनं नित्ये शुद्धे व्यापके, धात्रे, शुभे, सर्वं इदं सूत्रवत् निबद्धं, यथा मणयः सूत्रे। या चेतना लोकानां भोगाय भूषिता, या आकाशे, सूर्ये, भूम्नि गुहायाम् अस्ति, सा एव चेतना कृमिगर्भे अपि। यथा घटाकाशस्य बाह्यकशस्य च भेदः नास्ति, तथा, निष्पाप, चैतन्यस्य देहभेदेषु अपि भेदः नास्ति। सर्वेषां प्राणिनां, तिक्तमधुराद्यनुभवः न अन्यथा; अनुभूतिः एका, तर्हि शुद्धचैतन्ये भेदः कथं स्यात्? एकस्मिन्सदा वर्तमानशुद्धचैतन्ये, कः वदेत्—'अयं जातः, स विनष्टः'—एवम् अविद्यया एव एषा भावना जायते। नात्र कश्चन वस्तुस्वभावः अस्ति, यः अनासन्नः सन् जायते, न च कश्चन, यो सन् विनश्यति। एतत् केवलं आभासमात्रम्, हे राघव, न सत्यम्, न च असत्यम्; चञ्चलचित्तस्य एव एषा वस्तुतः प्रतीतिः। अविद्यया मोहः सम्भवतु, किन्तु यः नितरां नश्यति, तं सत्यमिति, अथवा असत्यमिति, न निश्चितं कुर्यात्; एवं दुःखरहितः भवेत्। असत्ये लोके, मोहस्य कारणं किम्? यदि सत्यम्, तर्हि मोहः कुतः? अतः, जन्ममरणस्थितिषु, आकाशवत् समः शान्तः च भव। प्राज्ञः विवेकी च पुरुषः आद्ये एव, विदुषां, शास्त्रार्थवेदिनां, साधूनां च संगमे वसेत्। यत्र यत्र दुःखनाशाय साधुवृत्तिः, तत्र तत्र वसन्ते लताः यथा वसन्ते, तथा सद्गुणाः प्रवर्धन्ते। साधुना, विरक्तेन, उदारहृदया च सह विचार्य, महाबाहो, परमपदं लभ्यते। यः शास्त्राध्ययनात्, साधुसंगात्, वैराग्याभ्यासात्, नियमेन च पूज्यः, स एव, हे राम, ज्ञानपात्रवत् प्रकाशते, यथा त्वम्। त्वं हि स्ववृत्त्या महान्, गुणसागरः, विशुद्धावस्थायाम् स्थितः, शोकवर्जितः, रजःसत्त्वलक्षणः। इदानीं संसारदाहदग्धेऽस्मिन्, त्वं दुःखपात्रः नासि; स्वभावेनैव नवजातः मुनिवरः असि। स्वच्छेन तव दर्शनस्य तेजसा, यथार्थं जगत् स्फुटं दृष्टम्, सूर्यप्रभया यथा वस्तूनि प्रकाशन्ते। इदानीं मम वचनाग्निना शुद्धः, शुद्धतरो भव, यथा शरद्व्युम्बं मेघवर्जितम्। संसारकल्पनां परित्यज्य, परमबुद्ध्या युक्तः, हृदयं स्वच्छं कुरु, मोक्षमुक्तामणिगुच्छसदृशचित्तः। यः मनः 'मम', 'एतन्मम', 'तदन्यस्य' इत्यादि कल्पनां परित्यज्य, सर्वविभागरहितम् अस्ति, स एव मुक्तः, नात्र संशयः। ये नराः भूमौ तव परं चरित्रं अनुवर्तन्ते, ते अपि दुःखरहितां स्थितिम् आप्नुवन्ति। ये राघवस्य उदाहरणेन जीवन्ति, ते स्वचित्तनौका संसारसागरं तरन्ति। यस्य मनः त्वद्वत्, यः समदर्शी साधुः, स एव ज्ञानदर्शनाय योग्यः, यथा पूर्णचन्द्रः शोभायै। त्वं दुःखरहितां स्थितिम् आप्तः, यथोचितं प्रवर्तसे; यावत् शरीरं तिष्ठति, तावत् रागद्वेषरहितचित्तः भव। बहिः लोकोचितं आचर, अन्तः सर्वकामान् परित्यज्य, परमशीतलः स्थास्यसि, यथा पूर्णचन्द्रमण्डलम्। ये तु अन्यजातिषु जाताः, गुणहीनाः, ते न गणनीयाः; ते शृगालपुत्रवत् स्वभावानुगामिनः। महाबाहो, ये सात्त्विकगुणानां अनुगमनं कुर्वन्ति, ते पश्चिमदिग्भवे उत्तमजन्म प्राप्नुवन्ति। यः यः जन्मगुणः प्राणी अत्र साधुना सेवते, स तस्यैव जातेर् स्वरूपं शीघ्रं प्राप्नोति, अन्यजातौ अपि जातः। याः याः पूर्ववासनाः जन्मकर्मानुगता, ताः दृढनिश्चयेन स्वयमेव प्रयत्नेन जयन्ति, यथा धीराः शत्रून् विजयंति।