साधु! अधुनैव अहं एतानि श्लोकान् एकीकृत्य, श्रद्धया, संस्कृतभाषायां कथा-रूपेण पुनः कथयामि— आचार्यस्य समीपे एकः पुत्रः आसीत्, यं मातरः स्नेहपूर्वकं पालयामास; स पुत्रः सर्वेषु कलासु निपुणः इति कीर्तितः। किन्तु, भगवन्, तस्य ज्ञानं—यत् पुनः संसारचक्रे दुःखेन न बाध्यते—अधिगमितं नास्ति। अतः, गुरोः कृपया, तं ज्ञानं तस्मै उपदिश; यः कुलीनः पुत्रः, स ज्ञानहीनः न स्यात् इति कः इच्छेत्? एवं वदन्त्याः तस्याः, ऋषिः ताम् उवाच—'स्नेहपूर्णे, पुत्रं मम शिष्यं इह त्यज', इति तां विसृज्य। सा गता, पुत्रः तत्र एव स्थिता, शान्तः, विद्वान्, पितरं शिष्यः इव, अरुणः सूर्यस्य समीपे यथा। ततः, ऋषिः विविधैः मनोहरैः वाक्यैः दीर्घकालं तं पुत्रं दुर्लभं ज्ञानं उपदिशत्। शतशः आख्यानैः, दृष्टान्तैः, कल्पितैः, इतिहासैः, वेद-वेदान्त-निष्कर्षैः च तं शिक्षयामास। सदा शान्तः, विस्तृतानां वाक्यानां क्रमैः, तत्त्वबोधं ददौ, यः विदुषां मनसि दृढः आसीत्। स्वानुभवबलात्, सारपूर्णैः अर्थयुक्तैः वाक्यैः, महर्षिः पुत्रं प्रकाशयामास, यथा मेघः व्योम्नि मयूरं शिक्षयेत्। एकदा, अहं अपि तेन पथेन गच्छन्, अदृश्यः, आकाशमार्गे सञ्चरन्, कैलासात् प्रवहन्त्या नदीं स्नानाय आगमम्। सप्तर्षिमण्डलस्य गर्तात् आकाशे निष्क्रान्तः, रात्रौ, दाशूरवृक्षस्य शिखरे विस्तीर्णे आगच्छम्। तत्र, वनान्तरे वृक्षगर्तात् मधुकर्णवत् मृदुं स्वरं शृणोमि, यः पद्मकोषस्थभ्रमरस्य गुंजनमिव। शृणु, महाबुद्धे पुत्र, अहं ते अद्भुतमिदं वृत्तान्तं वर्णयिष्यामि—यः विषयः अत्र उपस्थापितः, तस्य च आश्चर्यपूर्णा कथा। त्रैलोक्यविख्यातः वीर्यसम्पन्नः राजा अस्ति—स्वोत्तः नाम—यः समृद्धः, सकलजगत् विजयाय समर्थः। सर्वेषु लोकाधिपेषु तस्य आज्ञाः श्रद्धया पालन्यन्ते, शिरसि रत्नमणिं इव धारयन्ति। सः साहसिकक्रियासु, अद्भुतविहारेषु रमते; त्रिलोक्ये तं कः अपि न जितवान्। यः सहस्रशः कार्याणि आरभते, सुखदुःखदायकानि, तानि गण्यन्ते न शक्यन्ते, समुद्रतरङ्गानिव। तस्य बलं, बलिनां अपि अधिकम्, अस्त्रैः, शस्त्रैः, अग्निना न जिता, यथा आकाशं मुष्टिना न गृहीतुम् शक्यते। इन्द्रः, उपेन्द्रः, हरः अपि तस्य व्यापकं, दीप्तं सृजनलीलां अनुकरणं न कुर्वन्ति, किं तु अल्पमपि न। तस्य त्रयः देहाः, दीर्घबाहवः, दिशः धारयितुं समर्थाः, लोकान् आकर्षन्ति, उत्तम, अधम, मध्यम इति विशेषिताः। सः व्योम्नि उत्पन्नः, त्रिभिः देहैः युक्तः, तत्र एव स्थितः, शब्द, वायु, पक्षिणः इव। तस्मिन् अनन्ते व्योम्नि, सः नगरं निर्मितवान्, यत्र चतुर्दश महावर्तकानि, त्रिविधविभागैः शोभितम्। वनमालाभिः, उद्यानैः, क्रीडाशिखरैः, मुक्तासूत्रैः, सप्तसरोवरैः च अलङ्कृतम्। शीतोष्णदीपद्वयेन दीप्तम्, अधोर्ध्वमार्गैः, व्यापारीभिः व्यस्तम्। तस्मिन् विशालनगर्यां, राजा जनसमूहान् सृजितवान्, रम्याः, सुरक्षिताः। केचित् उपरि स्थिताः, केचित् अधः, केचित् मध्ये; केचन शनैः नश्यन्ति, अन्ये शीघ्रं लयं गच्छन्ति। तमसा आच्छादितम्, नवद्वारैः शोभितम्, तीव्रवायुभिः सदा समारितम्, बहुवातायनैः युक्तम्। पञ्चदीपैः प्रकाशितम्, श्वेतकाष्ठत्रैः स्तम्भैः धृतम्, समस्तरूपम्, मृदु, प्रशस्ततलम्, व्यस्तमार्गैः पूर्णम्। मायया, स राजा, महायक्षान् रक्षार्थं सृजितवान्, यः सदा भीषाणः। तत्र, आवरणतरङ्गैः सञ्चालितः, सः राजा, पक्षिणः इव, विविधेषु कुटेषु क्रीडाम् कुर्यात्। त्रिभिः देहैः, यक्षैः सह, तत्र वसति, क्रीडायाम् रमते, ततः शीघ्रं पुनः निर्गच्छति। कदाचित्, चित्तं चञ्चलं सति, तस्य इच्छा भवति—'अप्राकृतं नगरं गच्छेयम्'—सा इच्छा दृढा। यक्षग्रस्तः इव, बलात् प्रेरितः, उत्थाय धावति; तद् नगरं प्राप्तवान्, गन्धर्वनिर्मितं इव। कदाचित्, मन्दचित्तः सन्, 'विनाशं गच्छेयम्' इति इच्छति, तेन तत्क्षणं विनश्यति। पुनः शीघ्रं उत्थाय, जलात् महातरङ्ग इव, कर्म कुर्यात्, पुनः मन्दतया आरभते। स्वकर्मणः फलात्, कदाचित् दुःखितः, 'किं करिष्यामि? अज्ञः अस्मि, दुःखी अस्मि' इति विलपति। कदाचित्, हर्षः जायते, स्वयम् एव वर्धते, यथा नदी वर्षारम्भे आनन्देन पूर्णा। सः पिबति, क्रीडति, सञ्चरति, प्रसारितः, कम्पितः, दीप्तः, अद्यप्तः; एषः तेजस्वी, महाशोभायुक्तः, पुत्र, भूमिपतेः इव वायुभिः सञ्चालितः जलाधिपः। ततः, जम्बूद्वीपे महारात्रौ, पुत्रः, कदम्बशाखाग्रस्थितं, शुद्धहृदयं पितरं पप्रच्छ—'कः एषः, स्वयम्भूः, राज्ञां मध्ये उत्तमस्वरूपः? किं एतत् यद् मया श्रुतम्? सत्यम् एतत् वद।' इति, एषा कथा, श्लोकानुसारं, संस्कृतनिबद्धा, श्रद्धया।