सहस्रबाहुशाखया, व्याप्तदिगन्तया, स तद् वृक्षः स्वयमिव विश्वरूपः नृत्यन् इव प्राकाशत, चन्द्रसूर्यकुण्डलाभ्यां विभूषितः। तस्य मूलदेशे महान् गिरिराजः स्थितः, उपरि तु तारागणैः व्याप्तं व्योम आसीत्; मध्ये स पुष्पलतानां तन्तुभिः वितानितमिव पृथिव्यन्तरम् अभवत्। स वृक्षः, सर्वतरूणां वनानां च पितामहः इव, फलानां कोरकानां पुष्पाणां चैकमात्रं निधिं पृथिव्याम् इव बभूव। तस्य कोरकगुच्छानि पुष्परजसा छन्नानि, यथा सूर्यरश्मिभिः नक्षत्रजालेन च व्योम नदतीरयोः आच्छाद्यते। तस्य शाखासु चलद्भिः पक्षिभिः, निकरैः च नीडैः, भूमिः सजीवग्रामैः जनैः पूरिता इव बभूव। स वृक्षः, विकचपुष्पपताकाभिः लतानिकरमण्डपैः च शोभितः, श्वेतः पुष्पसमूहैः, पुष्पराशिभिः च पूर्णः, विराजते स्म। तत्र तित्तिरि-मृग-शुक-कोकिल-सारिकानां स्वनैः पूरितः, तस्य शाखान्तराणि घनपुष्पगुच्छैः छन्नानि, खगानां गुहाः इव बभूवुः। तस्य विवराणि पक्षिणां मदमत्तगतिभिः मन्दानि, सर्ववनदेवीनाम् अन्तःपुराणि इव, दृश्यन्ते स्म। भृङ्गसंघैः सुरभिवातैः पुष्परजसां राशिभिः च स वृक्षः, गिरिनदीः गिरिं सिञ्चन्त्य इव, प्रज्योतते स्म। पुष्पपत्त्रवृष्टिभिः वातेन क्रीडमानाभिः परिवृतः, श्वेतमेघैः परिवृतं पर्वतमिव वर्धते स्म। तस्य मूलं गजजानुभिः जानुभिः च पीड्यमानम्, स्वस्खण्डेन स्थिरं महागिरिमिव तिष्ठति स्म। नानावर्णपक्षिपक्षैः पक्षिसंघैः शाखागुहासु विचरद्भिः, स शृङ्गिणं पर्वतमिव, नानाविधानां जनानां समूहैः पूरितः इव बभूव। तस्य शाखान्तरजालस्य चपलतया, वनवायुभिः नृत्यमानलताः इव, स वृक्षः किञ्चित् संकेतमिव कुर्वन् दृश्यते स्म। यः तृष्णारहितः, केवलं सन्तुष्टः, सोऽत्र निर्गच्छति; स वृक्षः स्फुरितपुष्पमालया नृत्यन् इव बभूव। लतानां प्रियत्वात्, स प्रेमरसपूरितः, मदमत्तभृङ्गनिनादैः गीतमिव गायन् इव बभूव। दूरात्, नवपुष्पैः सुसज्जितः, व्योमविहारिणः सिद्धान् कोकिलभृङ्गनिनादैः अभिनन्दन् इव बभूव। वृक्षाः स्वफलपुष्पैः, कोरकविकासदीप्त्या हासमिव कुर्वन्तः, समृद्धौ प्रमोदन्ते स्म। पारिजातवृक्ष इव, स वृक्षः शाखागुच्छैः व्योममभितो धावन्, दर्पेणोन्नतस्तम्भ इव बभूव। मध्यक्षे भृङ्गनिनादैः, घनपुष्पगुच्छैः च, स वृक्षः इन्द्रस्य सहस्राक्षरमहोत्कर्षेण स्पर्धमान इव बभूव। प्रभापुष्पगुच्छैः नागमणिशिरसामिव शोभितः, पृथिव्याः उद्धृत्य स शेषनाग इव, व्योमदर्शनलुब्धः, समुत्थितः इव बभूव। पुष्परजसा धूसरितरूपः, द्वितीयशङ्कर इव, फलच्छायया सर्वर्षिभ्यः भयंकरी शङ्करवत् बभूव। तस्य घनपत्रशाखा भित्तिवद्, पुष्पलतामण्डपाः च, स कदम्बवृक्षः, पक्षिसंघैः नागरिकैः इव, दिव्यपुरीव स्थितः दृष्टः। ततः स धीमत् तत्र कदम्बवृक्षे, फलपल्लवसमृद्धे, पुष्पपर्वतसमानरूपे, हर्षवेगात् शनैः शनैः विलोकयामास। स तु कदम्बवृक्षं, वनस्य स्तम्भमिव, पृथिव्यां स्थितम्, विष्णुरिव समुद्रात् उद्भूतं कल्पवृक्षं आरोहति स्म। तत्र, व्योमस्पृशशाखाग्रदेशे, सा स्त्री शाखामूलपर्यन्ते प्रविश्य, कपिचित्तेव शाखान्ते प्रविष्टवती। तत्र, नवपल्लवशय्यायाम् उपविश्य, सा शनैः सर्वदिक् विस्मयेन निरीक्ष्य क्षणमासीत्। सा, रम्यतीरनदीपङ्क्तयः, पर्वतानां स्तनकल्पशिखराणि, निर्मलव्योम मेघैः छन्नम्, नीलोत्पलानि चलन्ति इति च दृष्टवती। हरितशाद्वलवस्त्रधारिण्यः, पुष्पशुभ्राङ्ग्यः, सागरजलपूरितकलशाः, ताः नगरीं शोभयन्ति स्म। विकचपद्महस्ताः, गन्धवातमुख्यः, ग्रामाः काकस्वनैः, प्रपाताः नूपुरध्वनिभिः निनदन्ति स्म। व्योम शिरसि, पृथिवी पादयोः, वनानि केशपङ्क्तयः, अरण्यानि वक्षःस्थलानि, चन्द्रसूर्यकुण्डले इति ताः शोभन्ते स्म। धान्यखण्डचन्दनकाननचिह्नितशिखराः, श्वेतमेघहिमवस्त्राः च ताः बभूवुः। सागरजलनवाभरणमिव, वनानि सघनतरूणि, जगतः अन्तःपुराणि इव, ताः बभूवुः। वसन्तजलप्रक्षालितवस्त्राः, सूर्यकान्तिसुगौरस्रग्भिः, नानापुष्पाभरणैः, चन्द्रप्रकाशचन्दनलिप्ताङ्ग्यः च ताः शोभन्ते स्म। स तु, व्योमलतानलिकपत्रे निषण्णः, वनलतानदीवातपरिवृतः, त्रिलोकस्त्रियः पुष्पमालया भूषितदिक् सर्वाः हर्षेण निरीक्ष्य बभूव। ततः प्रभृति, तस्मिन् तपोवन आश्रमे, सः "कदम्बदाशूर" इति ख्यातिम् आप, दृढव्रती तपोधनः। तत्र, लतानलिकपत्रे उपविश्य, क्षणं दिशः विलोक्य, सर्वदिक् मनः संहरन्, पद्मासनमास्थाय, स्थितवान्। स तु परमार्थानवबोधः, केवलं कर्मफलार्पणनिष्ठचित्तः, यज्ञमेव अकरोत्। वनवासे, व्योमलतानलिकपत्रे उपविष्टः, स सर्वान् यागान् केवलं मनसा क्रमशः अकार्षीत्। तत्र दशवर्षाणि, स देवतान् मनसैव, गवाश्वपुरुषमेधादिभिः यागैः, महादक्षिणाभिः च, पूजयामास। यदा तस्य मनः कालक्रमेण विशुद्धम् अभूत्, आत्मनः अनुग्रहात् उत्पन्नं ज्ञानम् अन्तः प्रविवेश।