तस्मिन् कदम्बवृक्षे, यस्य शिखराणि वातैः विक्षिप्तमुकुटानि भ्रमरसंघैः सञ्चरद्भिः समाकुलानि, पत्रहस्तैः नभः स्वयमिव पुनन्ति स्म। तस्य दीर्घपीतपुष्पगुच्छानि, यथावदनानि नवताम्बूलकान्तिभिः भूषितानि, हसितमिव व्यञ्जयन्ति, भ्रमरैः सञ्चरद्भिः सुस्वनितानि। लतापुष्पानां क्रीडारजोरश्मिवलयैः स शशिवद् विभाति, यथा पूर्णचन्द्रस्य तेजसा स्फुरति। शाखापङ्क्तिभिः सघनैः, विहगकूजितैः, किन्नरगीतैः च नगैः प्रतिनादितः, स सिद्धमार्गमिवोन्नतः। तस्याधः पतङ्गमालाभिः मयूरगणैः शोभितः, पत्रासनस्थैः, इन्द्रधनुषा मेघैश्च नभः सुशोभितम्। श्वेतचामरीभिः प्रपतेषु प्रबुद्धासु, पूर्णचन्द्रैः तित्तिरिकानुगमैः, वर्षः पूर्णचन्द्रमिव विभाति। तित्तिरिकाकलकलैः, कोकिलमधुरध्वनिभिः, जीवजीवशब्दैः च स सम्पूर्णगानमिव गायति। कदम्बपक्षिणां विहारैः, दिव्यकुहरस्थितैः सिद्धैः परिवृतः, स जगदिव संवृतम्। पुष्पगुच्छैः पाटलदण्डैः भ्रमराक्षिभिः आलिङ्गितः, स्वर्गमिव अप्सरसः सेवमानः। पुष्परजसः चञ्चलैः, इन्द्रधनुषा भूषितः, पुष्पराशिसमूहः विद्युत्कलापेन मेघमिव विभावयति। सहस्रबाहुशाखाभिः, आकाशमपि पूरयन्, विश्वरूपमिव नृत्यन्तं, चन्द्रसूर्यकुण्डलधारिणं इव दृश्यते। अधस्तात् महाशैलराजः उपविष्टः, उपरि तु नक्षत्रसंघैः व्याप्तं व्योम, मध्ये तु पुष्पलतानां जालैः अन्यामिव पृथिवीं निर्मायमानम्। सर्ववृक्षवनपितामहवत्, फलं कोरकं पुष्पं चैकत्र संगृहीतं, पृथिव्यां एकमिव निधिम्। पुष्परजसा गूढानि कोरकगुच्छानि, यथा सूर्यरश्मिभिः ताराजालेन च नदीतीरे व्योमाच्छादितम्। शाखाविचालनैः पक्षिप्रचारेण, घननिदैः, पृथिवी ग्रामजनाकुलामिव विभाव्यते। पुष्पध्वजैः, लतानिकुञ्जैः, श्वेतपुष्पराशिभिः, स्फुटितपुष्पसमृद्ध्या च स्फुरन्। तित्तिरिकाहारिणां, हरिणानां, शुकानां, कोकिलानां, शारिकानां च शब्दैः पूरितः, पुष्पगुच्छाच्छन्नानि शाखाकुहराणि गोपनीयमिव वातायनानि। पक्षिणां मदानिलैः मन्दमन्दचेष्टितानि कुहराणि, सर्ववनदेवीनामिव अन्तःपुराणि। भ्रमरसंघैः, सुरभिगन्धलहर्यः, पुष्परजोमयैः, पर्वतसलिलधारामिव विभास्यन्ति। पुष्पपातैः परिवृतः, मन्दमारुतविहृतैः, मेघैः आवृतश्वेतपर्वतमिव वर्धते। गजैः जानुभिः पृष्ठैश्च अधः पीड्यमानः, स्वशैलशक्त्या स्थितमिव महापर्वतम्। विविधवर्णपक्षिणां झटिभिः शाखाकुहरेषु सञ्चरद्भिः, मृगशृङ्गपर्वतमिव, विविधजनसमाकुलम्। चञ्चलशाखाजालैः, वनानिलैः नृत्यन्तीलतानिव संकेतयन्ति। केवलं कामरहितः तृप्त्या प्रयाति; स पुष्पमालाभिः नृत्यमिव, वलयमानलतानिव विभाति। केवलं लताभिः प्रियः सन्, स्नेहरसेन परिपूर्णः, मदान्धभ्रमररवैः गीतमिव गायन्। नवपुष्पगुच्छैः दूरात् आगतान् सिद्धान्, कोकिलकूजितैः भ्रमरसंघैश्च अभिनन्दति इव। वृक्षाः फलेन पुष्पेण च समृद्धयाः हासमिव, कोरकप्रभया हृष्टाः। पारिजातवृक्षमिवोर्ध्वं प्रयान्तं, शाखागुच्छैः व्योमस्पृशम्, दृढतरकाण्डेन आकाशं धावन्तमिव। भ्रमरनिनादैः, घनपुष्पगुच्छैः, इन्द्रेण सह अपि असम्यग्दृशा स्पर्धमानमिव। मणिरत्नफणाभिः स्फुरद्भिः पुष्पगुच्छैः भूषितः, पृथिव्यां शेषनाग इव, व्योमदर्शनलुब्धः। रजसा आवृतस्वरूपः द्वितीयशङ्कर इव, फलच्छायया मुनिसंघान् भीषयन्; शङ्करवत्। सघनपत्रशाखाप्राकारैः, पुष्पलतानिकुञ्जमण्डपैः, स कदम्बवृक्षः विहगगणैः नागरिकैः, नभःपुरमिव स्थितम्। ततः स मतिर्मन्दीभूतः प्रमोदेन, फलपल्लवसमृद्धं पुष्पपर्वतसन्निभं तं वृक्षं ददर्श। स कदम्बवृक्षं वनस्तम्भमिव, पृथिव्यां स्थितम्, विष्णुरिव कामरूपवृक्षमेकं समुद्रादुत्थाय आरोहत्। तत्र शाखाग्रे व्योमस्पृशि, सा मुक्तदेशे प्रविश्य, वानरचित्तमिव शाखान्ते प्रवर्तते स्म। ततो नवपल्लवशय्यायाम् उपविश्य, शनैः सर्वदिक् विस्मयेन निरीक्ष्य क्षणमास्ते। सा नदीनां पङ्क्तयः मनोहरतीरसमालङ्कृताः, शिखरश्रेणयः महतीनां स्तनकल्पाः, निर्मलानि व्योम मेघच्छन्नानि, श्यामा उत्पलानि चञ्चलानि अपश्यत्। नीलदर्भवस्त्रधारिण्यः, पुष्पसदृशगात्राः, समुद्रजलपूर्णकलशधारिण्यः, ताः नगरं शोभयन्ति स्म। पुञ्जितपद्मधारिण्यः, सुरभिसंीराणनाः, ग्रामाः काकध्वनिभिः गुञ्जमानाः, निर्झरिणां नूपुरध्वनिभिः प्रतिनादिताः। व्योमकिरिटाः, पृथिव्यङ्घ्रयः, वनानि केशरेखा इव, अरण्यानि विस्तीर्णकट्यः, चन्द्रसूर्यकुण्डलौ इव शोभन्ते। एवं स कदम्बवृक्षः स्वर्गमिव, सौम्यं, मनोहरं च, सर्वैः जीवैः, पुष्पैः, पक्षिभिः च पूज्यमानः, दिव्यदर्शनं ददर्श।