शरीराभिमानदोषसम्भूतानां जनानां, “अहं देहोऽस्मि” इति बुद्धिः परित्याज्या; “नाहं देहः” इति दृष्टिः महात्मनाम् उपजीव्यते। अहङ्कारस्य आद्ये द्वे रूपे, यद्यपि स्वीकृते, लौकिकं न भवतः; तृतीयं तु अहङ्काररूपं, यत् संसारसम्बद्धं दुःखदं च, परित्यक्तव्यम्। एतेन कठिनेन अहङ्कारभावेन बन्धनस्य शृङ्खलाः नूनं विनिर्मीयन्ते; तत्रावस्थिताः जनाः, कथासु अपि, दुःखमुपगच्छन्ति। एष तृतीयो लौकिकोऽहङ्कारः चेतसा परित्यज्यते चेत्, हे ब्रह्मन्, तदा पुरुषः किं स्वस्य हितं प्राप्नोति? अतोऽयं सम्पूर्णतया परित्याज्यः; दुःखहेतुं त्यक्त्वा, यावत् अधिकं विरक्तः भवति, तावत् परमं पदं प्राप्नोति। पूर्वोक्तानां अहङ्कारभावानां चिन्तनं कुर्वन्, स्थिरः चेद्, निष्पापः सः परमं पदमाप्नोति। यदि तु एतानपि परित्यजेत्, सर्वथा अहङ्कारशून्यः सन्, तर्हि अपि सः परमं स्थानं प्राप्नोति। सर्वदा सर्वप्रयत्नेन च, पण्डितैः दुःखदं लौकिकमहम्भावं परित्यक्तव्यम्, परमसुखज्ञानसिद्धये। देहरोगपापमूलं दुष्टमहम्भावं परित्यागात् उच्चतरं नास्ति; एष एव परमार्थः। स्थूलं लौकिकमहम्भावं विचारतः परित्यज्य, स्थितो वा प्रवृत्तो वा, सः न पतति। यस्य अहंभावः पूर्णतया प्रशान्तः, तस्य भोगरोगाः न मधुराः, यथा तृप्तस्य विषयुक्तरसाः न रोचन्ते। यदा पुरुषः भोगेषु न रमते, तदा शुभगतिरेव; तमः शमिते, किमन्यत् मनसः लक्ष्यं? हे राघव, केवलं अहंभावस्य परित्यागेन, स्वप्रयत्नैक्येन, सागरं संसारस्य तरति। “नाहमस्मि, न मम किञ्चित्, मत्तोऽन्यन्नास्ति किञ्चन, सर्वमहमेव” इति मनसि स्थिरं कृत्वा, महात्मा परमं पदमाप्नोति। अथ शृणु, शम्बरनगरे यत् प्रवृत्तम्, यद्गिरिरिव बभूव, दमादीनां निर्गतेषु। यथा शरदि सर्वमेघेषु व्यपगतेषु गगनं शून्यं भवति, तथैव शम्बरसेनायां विनष्टायां, सर्वनियमभङ्गे, महाविनाशः अभवत्। तेन दैत्येन, स्वसेनायां सुरैः भग्नायाम्, किञ्चित्कालं व्यतीतं, ततः देववधाय पुनः संकल्प्य, चिन्तयामास। ये दैत्याः दमादयः, ये मया मायया सृष्टाः, तान् मूढबुद्ध्या सत्यमिव मया मन्यन्ते; संग्रामेऽपि अन्तःस्थितोऽयं अहंभावः मिथ्यैव कल्पितः। अधुना अन्यान् दैत्यान् माया सृजामि; ततः तान् आत्मविद्यायाम् प्रवीणान् करोमि, विवेकसम्पन्नान् च। ते तु सत्यम् अवगम्य, मिथ्याकल्पनां परित्यज्य, अहंभावं न गृह्णन्ति, तेन देवांश्च जयन्ति। एवं चिन्तयन् दैत्यपतिः, मायेव सागर इव, दैत्याधिपतीन् उत्पादयामास। ते सर्वज्ञाः, ज्ञेयज्ञाः, रागपापविवर्जिताः, एककर्तारः, उन्नतान्तराः। भीमः, भासः, द्रुट इति नामभिः चिह्निताः, जगत्सर्वं तृणवत् पश्यन्तः, शुद्ध्यर्थं प्रवृत्ताः। ते दैत्याः पृथिवीं प्राप्त्वा, गगनं व्याप्य, मेघघोषवत् गर्जन्तः, वर्षकाले मेघा इव, निर्घोषयन्तः। ते देवैः सह समं वर्षाणि बहूनि युध्यन्तः, विवेकात् अहंभावे न पतन्ति। यावत् तेषां “एष मम” इति प्रवृत्तिः जायते, तावत् “कोऽहमिति” विचारेण सा मिथ्या निवर्त्यते। यदा तु असद् देहः शुद्धचैतन्यं च “कः अयम् अहम्” इति स्थितम्, तदा विचारेण तेषां भीरुत्वादयः न जायन्ते। अयं असद् देहः नास्ति; केवलं शुद्धचैतन्यम् आत्मनि स्थितम्। नास्त्ययं “अहं”, न च अन्यः कश्चन; इति निश्चित्य ते असुरा अभवन्। ते तु निरहंकाराः, जरामरणनिर्भयाः, स्थितप्रज्ञानां अनुकरणशीलाः, वर्तमानस्थितानां पन्थानं अनुवर्तन्तः, अनासक्तचित्ताः, अन्यैः हतानपि, अकर्तृत्वाभिमानरहितैः, संस्कारजालात् विमुक्ताः, कृतकृत्याः च। तैः सर्वं कर्म भगवतः कार्यमिव दृष्ट्वा, युद्धे प्रवृत्ताः, रागद्वेषशून्याः, समदृष्टयः नित्यं, देवसेना तैः तीव्रैरसुरैः दग्धा, भुक्तैः स्वधनमिव, विनाशिता। तैः भीमप्रभृतिभिः दग्धा देवसेना, हिमालयात् गङ्गेव शीघ्रं पलायिता। सा दिव्यसेना क्षीरोदशायिनं विष्णुं शरणं जगाम, यथा मेघमाला पवनान्ते गिरिं शरणं यान्ति। विष्णुस्तां भयविह्वलां देवनदीं नागैः पीडितां प्रियामिव वीरः सान्त्वयामास। ततः क्षीराब्धिगुहायां सा देवनदी स्थित्वा, भगवतः शत्रुनाशायोद्धर्तुः प्रतीक्षां चकार। अनन्तरं, शौरिणा च शम्बरेण च, प्रलयसमयेव, महायुद्धं जातम्; पर्वतकुलनाशः अभवत्। तस्मिन्युद्धे, दैत्यः सेनया वाहनेन च सह, नारायणेन हतः, विष्णुनगरं प्राप। ये तु तस्मिन भयानके संग्रामे पलायिताः, तान् विष्णुः स्वयमेव प्रशमयामास, वातनष्टदीपानिव। ते संस्काररहिताः शान्तिं प्राप्ताः, दीपवत् शान्तौ गतिं प्राप्नुवन्।