सद्गुणैः स्वर्गमिव व्योम्नि प्रसरद्भिः स्तुतिः क्रियेत; यतः मृत्युग्रस्तस्य कस्यचित् भोगाः मोक्षदायिनः न भवन्ति। येषां कीर्तिः शशिनः प्रभामिव दीप्तिमती, तान् दिव्याः कन्याः गीतैः स्तुवन्ति; ते इह लोकात् गताः अपि, स्वर्गेषु गीतिसंपदा जीवन्ति। यः पुरुषः परमं मानुषं प्रयासं दृढनिश्चयेन, शास्त्रानुसारं च, चित्तविक्षेपं विना आचरति, सः सत्कर्मणा न सफलो भवति किम्? शास्त्रानुसारं यः कर्म करोति, सः फललाभाय शीघ्रं न धावेत; यतः दीर्घकालपरिपाकेन सिध्यतीदं फलम् अधिकतया वर्धते। शास्त्रविहितं कर्म दुःखभीतिश्रमलोभबन्धनरहितं क्रियेत; तदकर्म न नश्यतु। आत्मा पुनः पुनर्जन्मनां जीर्णगर्तेषु नष्टा, सैव इदानीं तस्मात् अनन्तविनाशात् उद्धार्या। अधुना, अधः पुनः न पततु; एषा शास्त्रीया वाणी आपदां विरुद्धं शस्त्रं स्यात्। रणभूमौ यदा गजाः तीव्रं विदारिताः, जीवितं च संकटे स्थितम्, तदा धनस्य कः लाभः? सत्पुरुषैः शास्त्रमेव आलम्बनीयम्। विवेकपूर्वकं एतत् परीक्ष्यताम्—एतत् प्रतिबिम्बं, एषा वस्तुतः। परानुगमनं मा कुर्यात्, गवामिव। यः विवेकं विना चिन्तनं त्यजति, यः दुःखजनकं, दयनीयं, शुभरहितं च, सः घनं दीर्घं गाढनिद्रां परित्यज्य जागरूकः भवतु। निद्रायां मा तिष्ठ; वृद्धकूर्मवत् शनैः उत्थाय, जागरणं स्वीकुरु, जरामरणनिवृत्तये। भोगार्थं सम्पदाम् संचयः संसाररोगस्य कारणम्; विपत्तिषु अपि सर्वत्र उदासीन्येन सम्पदः लभ्यन्ते। यः कर्मणि प्रवृत्तः, सः लोकाचारानुसारं, विवेकपूर्वकं, शास्त्रस्मृत्यनुकूलं च आचरणेन सुखमाप्नोति। यस्याचारः शुद्धः, जीवनं रहसि, लोभश्च नास्ति, दुःखसुखयोः अपि, तस्य दीर्घायुः, कीर्तिः, गुणाः, श्रीश्च एकत्र विकसितंति, यथा जुईकुसुमलता फलार्थं विकसति। यतः सम्पूर्णसिद्धिः सर्वं अतिशेते, तस्मात् सर्वत्र सर्वदा सर्वम् सम्भाव्यते; अतः स्वकर्मणि शुभं प्रयासं कदापि न परित्यजेत्। देवाः अपि, ऊर्ध्वस्थिताः सन्तः, बलसमृद्धैः दैत्यैः जय्यन्ते, यथा सरोभराज्यैः गजाः निगृह्यन्ते। मारुत्तस्य राज्ञः यज्ञकाले, महर्षिः संवर्तः अन्यं सृष्टिं निर्मितवान्, देवासुरसंपूर्णां, ब्रह्मवत्। विश्रामित्रः महर्षिः अतिशयेन प्रयत्नं कृत्वा, पुनः पुनः घोरं तपः कुर्वन्, दुर्लभं फलम् अवाप्तवान्। उपमन्युः, पीठोदकपिष्टपानवत्, दारिद्र्येन समुद्रमिव दुग्धं प्राप्नोत्। कालः अपि, तर्कशक्त्या, त्रैलोक्यवीरान्, विष्णु-ब्रह्मादीन्, तृणवत् निगृह्य, श्वेतद्वारा जय्यः अभवत्। सवित्री, स्नेहेन, यमं जयित्वा, तं सत्यवतः पतिं परलोकात् पुनः आनयत्। नास्ति किञ्चिद् इह विशिष्टं यस्य फलं न दृश्यते; यः सर्वगुणसम्पन्नः, तेन यत् दैवात् लभ्यते, तद् चिन्त्यम्। आत्मज्ञानं, यः सर्वसुखदुःखहेतुः, तस्मात् उत्तमेन साध्यः। यस्य चित्तं विषयैः मलिनीकृतं, तस्य दुःखं विना किञ्चित् दुःखरहितं न लभ्यते। चञ्चलता परं ब्रह्म, शान्तिः परमं पदम्; तथापि, शान्तिः एव परमं शुभम् इति विद्धि। अहंकारं त्यक्त्वा, नित्यशान्तिं स्वीकृत्य, विवेकपूर्वकं सत्पुरुषसेवया उत्तमं आचरणं साधयेत्। न तपः, न तीर्थयात्रा, न शास्त्राणि, संसारसागरात् उद्धर्तुं समर्थानि, यथा सत्पुरुषसेवा। यस्मिन् लोभः, मोहः, क्रोधश्च प्रतिदिनं क्षीयते, स्वधर्मे शास्त्रानुसारं च कर्म करोति, सः साधुः। आत्मविद्भिः सह संगमात् तस्य बुद्धिः जाग्रति, येन दृश्याभावः अपि ज्ञायते। यदा दृश्यं सर्वथा नास्ति, तदा केवलं परं तिष्ठति; सर्वस्याभावात् जीवः शीघ्रं तत्र लीयते। दृश्यं न उत्पद्यते, नासीत्, न भविष्यति; अद्यापि नास्ति—केवलं तदेव परं, अविज्ञेयं, अस्ति। एतत् सहस्रशः युक्तिभिः दर्शितम्, अनुभवेन अपि प्रमाणीकृतम्; अहं तद् इदानीं कथयामि। यथा एषा सर्वा शान्तचेतनारूपा त्रैलोक्यव्याप्तिः, तदेव वस्तुतः; कुतः किञ्चिद् अन्यद् अवास्तवम् अस्ति? चेतना स्वयमेव अद्भुता, गत्याम् स्थित्यां च रमते; तया एव एष जगत् दृश्यते। त्रैलोक्यस्य अनुभवः चेतनासूर्यस्य मण्डलवत्; कथय, हे बुध, सूर्यस्य किरणयोः भेदः कुतः? प्रत्ययस्य उदयास्तमयौ स्वभावतः एव जगतानुभवस्य उदयास्तमयौ स्तः। यदा 'अहं' न ज्ञायते, तदा तद् परमार्थाकाशे मलम्; यदा 'अहं' ज्ञायते, तदा सः परमार्थाकाशः भवति। यदा 'अहं' ज्ञायते, तदा 'अहं' न शेषते; यथा जलं जले लीयते, तथा चेतनाकाशे एकत्वम् आप्नोति। अयं जगत् 'अहं' आरभ्य केवलं आभासमात्रम्, न तु वस्तुतः; तस्मात् यः 'अहं' स्वरूपं पृच्छति, तस्य किं स्थायित्वम्? असुरस्यापि मनः, येषां बुद्धयः तमसा आवृताः, तान् पीडयति; परन्तु येषां अन्तःकरणं निर्मलं, तेषां बालानां इदं न भवति, कारणं तेषां विवेचनाभावात्। एवं सुसम्बद्धया, शास्त्रनिष्ठया, विवेकपूर्णया च कथया, एते मन्त्राः एकस्मिन्नेव प्रवाहे संलक्ष्यन्ते।