तदा तस्मिन्समरे महत्यत्यन्तदुर्दर्शे, तस्य भूमेः गजाः पाणिप्रहारैः क्षताः, शैलसमूहाश्च महाग्रहपातेन भग्नाः विच्छिन्नाश्चाभवन्। तत्र तु राक्षसाः क्रुद्धाग्निजालैः दग्धाः, अग्निश्च एकमुष्टिसंहितः समुद्रवदुत्थितः। यस्य च महोदधयः शीतरश्मेः शीतलेन स्तब्धाः, शिलासमूहाश्च दावानलज्वालैः विलीनाः। तत्र च प्रलयानिशि शस्त्रनिर्मिततमोगूढा जगति, मायासूर्यतेजसा तु तस्य तिमिरावरणं दग्धम्। तत्र मायामयात् व्योम्नः अग्निवृष्टयः पतन्ति, अग्निवायुवज्रसंघर्षोत्थिताः प्रचण्डाः वाताः प्रवर्तन्ते। शैलवृष्टयः पावकवज्रवर्षेण नीताः, युद्धेषु च निद्राजागरवृष्टिप्रभावयुक्तानि ग्रहास्त्राणि च प्रयुक्तानि। तत्र करालं कर्त्रास्त्रं, वृक्षच्छेदनास्त्रं, जलास्त्रं, वह्न्यस्त्रं, ब्रह्मास्त्रं च तेजोऽस्त्रेण निगृहीतानि। व्योम्नि सर्वतः शरवृष्टिभिः समाकीर्णानि शस्त्रसेनासमूहानि, शिलावृष्टिभिः भूषितानि, ज्वलनास्त्रदीप्तानि च। ध्वजाः चन्द्रांशुसंलिहिताः, चक्रनिनादैः गर्जन्तः, रथाः क्षणेनैव प्राचीप्रतिचीशिखराणि तरन्ति। तत्र महादैत्याः सततमाशनिपातैः हताः पतन्ति, अन्ये च शुक्रदैवतसिद्धमन्त्रोत्पन्नाः दैत्याः समुत्तिष्ठन्ति। शुभग्रहकेतुसंरक्षितेषु तत्र तत्र, घोरयुद्धेषु अपशकुनसंघाः शिरांसि उत्तोल्य नृत्यन्ति। शत्रुत्वात्, भूमिः पर्वतसागराकाशयुत्ता रक्तप्रवाहैः प्लाविता, किंशुकवनसदृशी जाताऽभवत्। सागरः पर्वतसंख्यैः शवैः पूर्णः, महाशवाः शाखात्रुणेषु लम्बमानाः कम्पन्ते। वातप्रेरिताः पक्षिपुष्पफलयुक्ताः उच्चतलतालवनानि बाणवनानि च व्योम्नि व्याप्तानि। पर्वतसमूहशवबाहवः, नृत्यन्त्यः सुराङ्गनास्तारका अपि विमानात् पतित्वा जलनिधौ पतन्ति। शरप्रासगदशक्तिनिस्त्रिंशैः पर्वताः विदारिताः, सप्तलोकपतनभित्तिशकलैः आकाशं समाकीर्णम्। अविरतं मदोत्कटं मर्दलध्वनिं घनघोषं महायुद्धदुन्दुभीनां गर्जितं, यदिव पातालतलगजाः अपि कम्पिताः इव। विनायकादिभिर्दैत्यशक्तिभिः पर्वताः हस्तेनोत्क्षिप्ताः क्षिप्ताश्च, तत्रैव पार्श्वे सिद्धवायुसंघाः निश्चलाः तिष्ठन्ति। गन्धर्वकिन्नरदेवर्षयः दिशो दिशः पलायमाना, तेषां नायकाः क्षतशरीराः भूमौ पतिताः। दैत्यदानवसंघाः अल्पं जयमासाद्य विनष्टप्रायाः, सुरसेना विदार्यते, इन्द्रः एकाकी चिन्तान्वितोऽभवत्। उत्तरदिक्प्रदेशे रक्तशस्त्रसमुज्ज्वलितो वह्निः, सदा दीप्तज्वालः तमः विदारयन् प्रकाशते। वाताः महानागगर्जनसमनादाः, दिशः संचारयन्तः, वज्रहतशिलाशरीरखण्डान् विक्षिपन्तः, देवानां प्रलयानिमित्तानि सञ्जनयन्ति। रक्तनद्यः गगनात् प्रावृड्गङ्गेव वहन्त्यः, सुरसंघाः बन्धनैः बद्धाः, मुक्तगर्जितवज्रनिनादेन नादयन्ति। सर्पः स्वहस्तेन सर्वदेवायतनानि गृहीत्वा दारयित्वा, युद्धगर्जितेन कमलं कट्यां गूढम् अकरोत्। ऐरावतः स्वमदमपाकृत्य पलायनाय यतमानः, दैत्यसेनया परिवृतः, मध्याह्नसूर्य इव मेघसंघेनावृतः। देवसेनाः शस्त्राङ्गविपातिताः रक्तप्रवाहिण्यः, भग्नसेतुनदीव पलायमानाः। ते बन्धनपाशनागमेखलाः चिरं गुह्यत्वेन स्थिताः, प्रज्वलितज्वालाः इव ध्वनिनाऽनुसरन्ति। दैत्याः यत्नेन देवाञ्छोधयन्तः अपि, तान् नापश्यन्, यथा घनसमूहे प्रविष्टान् मृगान् सिंहाः न पश्यन्ति। देवसंघेषु अप्राप्तेषु, ते बन्धनपाशनागमेखलाः हृष्टाः स्वस्वामिनं पातालकोशवासिनं जग्मुः। ततो देवाः विषण्णचित्ताः, क्षणमुत्थाय, ब्रह्माणं तेजोराशिं गताः, विजयोपायमिच्छन्तः। तेषां पुरतः ब्रह्मा बभूव, यस्य मुखं रक्तप्रभया विराजितं, सागरेषु रजतसंध्याचन्द्रमिव। तमेव प्रणम्य, देवाः शम्बरवचः, दामव्यालकटसेनानुक्रमणं च, विस्तार्य निवेदयामासुः। तच्छ्रुत्वा, ब्रह्मा, विचार्य, देवसंघं प्रोत्साहयन् इदं वचः प्रोवाच— "सहस्रवर्षान्ते शम्बरो हरिणा हन्यते; तावत् प्रतीक्षध्वं, अमराधिप। अद्य त्वं दामव्यालकटसेनाभिः सह युद्ध्य, ततः मायाविभूतिदैत्यैः सह युद्धात् निवर्तस्व। युद्धाभ्यासात् एषां योद्धृणां मदः स्वप्रतिबिम्बवत् स्वाभिमानात् जायते। यदा एते दामव्यालकटयो वासनां प्राप्स्यन्ति, तदा यूयं तान् जाले पतितपक्षिवन्नियच्छथ। अद्य तु वासनारहितास्ते, सुखदुःखास्पृष्टाश्च; शत्रून् हत्वा, अमेयं जयलाभं प्राप्तवन्तः। ये वासनासूत्रैः बaddhāḥ, कामपाशैश्च निगृहीताः, ते अस्मिन्संसारे पक्षिरज्जुवद्वशगाः। ये तु वासनामुक्ताः, सर्वत्रासक्तचित्ताः, न हृष्यन्ति, न क्रुध्यन्ति; तादृशा बुद्धिमन्तः दुरजयाः।" इत्येवं तत्र महायुद्धे विविधविप्लवदृश्यमानं जगत्, सुरासुरसंघर्षेण भूयोऽपि सम्प्रवृत्तम्।