अनन्तानि प्रेमबाणानि तस्याः कोमलाङ्गेषु मृदुलतया पेतुः, यथा नववर्षा कमलपत्रेषु प्रवहन्ति। सापि प्रेमणा व्याकुला अभवत्, तस्याः कङ्कणानि च केशाः चलन्ति स्म, यथा मृदुनीलवायुः पुष्पसमूहं कम्पयति। मदनः तां नीललोचनां हंसगामिनीं च प्रमथयामास, यथा महाप्लवः कमलह्रदं विक्षोभयति। ततः तां तादृशां स्थितिं दृष्ट्वा, शुक्रः स्वाभिलषितं सम्प्राप्तवान्, तमः चिन्तयामास, यथा प्रजापतिः प्रलयं चिन्तयति। तस्मिन स्वर्गप्रदेशे तमसि पूर्णे अभवत्, यथा जगत्परिसरः गाढान्धकारे आवृतः। तस्मिन तमोमण्डले, यत्र लज्जा घनछाया च व्याप्ते, तौ प्रेमवशौ युगपद् स्थितौ, यथा प्रेमपारवश्यम्। यदा सर्वे भूतानि स्वस्वमार्गे गतानि, तस्मात् तौ भूमिम् अगच्छताम्, यथा पक्षिणौ दिवसान्ते। सा दीर्घदीप्तदृष्टिः, बलवती कामेन, भृगुपुत्रं समीपं गता, यथा नीलकण्ठी मेघं समीपं गच्छति। श्वेतगृहे, सन्नद्धशय्यायाम्, भृगुवंशजः प्रविष्टवान्, यथा माधवः क्षीरसागरं प्रविशति। सा सुन्दरमुखी तस्य चरणयोः आश्रिता, देवेशपादसंसक्तकमला इव दीप्तिमती अभवत्। ततः, सासौ हास्यप्रेमपूर्णया मधुरया वाचा, रम्या च, वाक्यं मनोहरं उवाच— "पश्य, चन्द्रमुख, धनुर्धरः मदनः मां अनाथां अनुयाति, किमेतत् अनङ्ग?" "रक्ष माम्, अनाथां दीनां, यः तव शरणं प्राप्ता; सत्पथनिष्ठा मां जानीहि, दीनां सुखकामिनीम्।" "बुद्धिमन्, ये प्रेमदृष्टिं न जानन्ति, मूढाः केवलं घनिष्ठतां तिरस्करन्ति; ये तत्त्वज्ञाः तु कदाचित् न।" "यदा प्रेमः निर्विशङ्कः उत्पद्यते, तयोः परस्परप्रेमिणोः मध्ये, तदा मधुरधारा प्रवहति, यथा चन्द्ररसम् आस्वाद्यते, प्रिय।" "त्रैलोक्यराज्येन अपि हृदयस्य तादृशं सुखं न भवति, यथा प्रथमप्रेमिणोः परस्परसुखम्।" "तव पादस्पर्शेन, सम्मानदायक, अहं सान्त्विता, यथा निशायां कमला चन्द्रकिरणस्पर्शेन जीवन्ति।" "तव स्पर्शामृतपानात्, सुन्दर, अहं जीवामि, यथा चकोरी चन्द्रकिरणरसपानात् जीवति।" "मां, यः तव पादयोः मधुकरवत् लीनम्, तव कमलहस्तैः आलिङ्गय, तव हृदयमधुर्यशुद्ध्या।" एवं उक्त्वा, सा कोमलपुष्पाङ्गी तस्य उरः पतिता, तस्याः नेत्राणि भ्रमरसमूहवत् भ्रमन्ति स्म, यथा पुष्पं कम्पते। तौ दम्पती, प्रमोददीप्तौ, वनान्तरेषु सह विचरन्ति स्म, यथा मदोन्मत्तौ भ्रमरौ कमलानि मन्दवायौ कम्पयन्तौ। ततः, प्रवालवनमध्येषु, दिव्यरसपानात् मदोन्मत्तः, सः तया सह रम्यां द्वितीयचन्द्रमिव उपभोगं कृतवान्। तौ सुवर्णकमलयुक्तह्रदेषु, मदोन्मत्तहंसैः सहितौ, दिव्यनदीतीरे किन्नरचरनवाद्यैः सह विचरन्ति स्म। पारिजातशाखासु कुटीषु, सोमरसधारया देवैः सह, क्रीडायुक्तैः सह पानं कृतवन्तौ। चैत्तरथस्य रम्यदोलवनान्तरे, विद्योत्तरैः सह दीर्घकालं क्रीडितवन्तौ। नन्दनवनविस्तारे, मन्दरपर्वतसागरस्य उत्साहं शिवगणैः समुत्सारितम्। सुवर्णलतासंक्लीष्टगुहासु, मदोन्मत्तौ, मेरुकमलवनान्तरे भ्रमराविव विचरन्ति। कैलासवनान्तरे, प्रियया सह, श्वेतरात्रौ, गीतसमूहैः पूर्णे, कालं यापितवान्। सा, शिरःपादपर्यन्तं सुवर्णकमलैः भूषिता, गन्धमादनशिखरे तेन सह शयाना अभवत्। तया सह रामः अद्भुतलोकेषु, लोकालोकपर्वतसीमायाम्, हास्यक्रीडायुक्तः विचरति स्म। मन्दरपर्वतगिरिप्रदेशेषु, मृगैः सह, षष्टिवर्षाणि दिव्यप्रासादवत् निवासं कृतवान्। क्षीरसागरतीरे, स्त्रीभिः सहितः, श्वेतद्वीपवासिभिः सह कृतयुगार्धं कालं यापितवान्। गन्धर्वनगरवनक्रीडया, सः अनन्तविश्वसृष्टिं कालानुसारेण अनुकरणं कृतवान्। पुनः, शुक्रः, शशाङ्कलोचना सह, पुरन्दरपुर्यां अष्टचतुर्युगपर्यन्तं सुखेन निवासं कृतवान्। ततः, पुण्यक्षयात्, सा गर्विता स्त्री सहितः, भूमौ पतितः, तस्य रूपं दीप्तिहीनम् अभवत्। तस्याङ्गानि भग्नानि, रथवनविहीनः, चिन्तया पीडितः, युद्धे पतितवीरवत् क्षीणः अभवत्। यदा सः भूमौ पतितः, दीर्घध्यानसहितः, तस्य शरीरं शतधा विदारितम्, यथा शिलाघातेन जलधारा। उभयशरीरविनष्टौ, संस्कारावरणितचित्तौ, तौ आकाशे गृहनिर्हीनपक्षिणौ इव विचरन्ति स्म। तत्र, तयोः मनसि, शशाङ्ककिरणजालं प्रविष्टवन्तौ, शीघ्रं हिमवत् जातौ, ततः तौ शालिधान्यौ अभवत्। दशार्णदेशे, श्रेष्ठद्विजैः तानि पक्वशालिधान्यानी उपभुक्तानि; मालवदेशराजा तानि बीजयोषित्संभूतानि अन्नानि उपभुक्तवान्।