शुक्रः कदाचित् बालकः सन् सुमनःशय्यायाम्, शुभ्रपद्मेषु, प्रवालवृक्षलम्बितस्विङ्कायाम् च विहरन् सुखेन क्रीडितवान्। स तु तदा परमं पदं न प्राप्तवान्, ज्ञानाज्ञानयोः मध्ये विचरन् त्रिशङ्कुवत् मध्येऽन्तरिक्षे लम्बमानः इव बभूव। एकदा तु तस्य पितरि निर्विकल्पसमाधौ लीनः सन्, शुक्रः स्वयमेव निर्बाधः, विजितशत्रुरिव राजा, एकाकी तिष्ठन् आस। तस्मिन् काले स दिव्यां अप्सरसं गगनमार्गे गच्छन्तीं अपश्यत्, यथा जनार्दनः क्षीरसागरमध्यात् उत्पन्नां लक्ष्मीं पश्येत्। सा तु मन्दारमाल्यविभूषिता, मृदुलानिलेन कम्पितकेशपाशा, नूपुरध्वनिना चलिता, सुरभिगन्धवातपरिष्वक्ता च आसीत्। सा सौन्दर्यवृक्षस्य मूलदेशे लता इव, मदविह्वलनयनया, चन्द्रवदनप्रभया तं देशं सुधामयं कृतवती। तस्याः सौन्दर्यं दृष्ट्वा शुक्रस्य चेतः प्रमुदितम्, चञ्चलम् च जातम्, यथा पूर्णशशिनः प्रतिबिम्बं सागरजलनिधौ विलसति। स कामबाणशतैः हृदि विद्धः, मनसा चित्तेन च निगृहीतः, सर्वेषु कर्मसु विलीनेषु, तस्याः दिव्यायाः स्त्रियाः रूपमेव समभवत्। तदा शुक्रः चिन्तयामास—"एषा स्त्री गगने, सहस्राक्षस्य निकेतने वर्तते; अहं स्वर्गं प्राप्तवान्, यत्र रम्याः सुराङ्गनाः भूषिताः। एते ते देवाः, मृदुमन्दारपुष्पकेशविलसिनः, स्रवद्घनसुवर्णकान्त्या शोभमानाः। एताः चारुयुवतयः, नीलोत्पलवृष्टिकरदृष्टयः, निष्कलङ्कस्मितवदनाः, मृगाक्ष्यः। एते ते वाताः कौस्तुभप्रभया द्योतमानाः, परस्परमिव प्रतिफलन्तः, विश्वरूपसमन्विताः, दीप्तमत्ताः। एतानि गीतानि, यानि ऐरावतशुण्डागन्धविमुखैः भ्रमरैः श्रूयन्ते, तानि देवगणगीतस्वराणि। एषा सा दिव्या कन्या, मन्दाकिन्याः तटवने विश्रान्ता, सुवर्णपद्मेषु ब्रह्महंसैः सह विचरन्ती। एते लोकपालाः—यमः, सोमः, इन्द्रः, सूर्यः, वायुः, आपः, अग्निश्च—दीप्तज्वालाकायाः। अयं स ऐरावतः, यस्य मुखं महादेवास्त्रैः विदारितम्, यस्य दन्तरवः दैत्यराजमण्डलं विदारितवान्। एते ये पूर्वं पृथिव्यां स्थिताः, ते दिव्यगन्धमालाविलासपङ्कजावर्तकुण्डलधारिणः, तारारूपेण नभसि शोभन्ते। एते विमानपङ्क्तयः, विविधोद्यानरत्नमन्दिरमण्डिताः, सुवर्णछत्रशोभिताः। एते मेरुशिखरनिपातितजलकणैः विकीर्णाः देवाः, मन्दारपुष्पपूर्णगङ्गातरङ्गाश्च। एते इन्द्रवनमार्गाः, यत्र अप्सरसां गणाः कम्पन्ते, मन्दारपुष्पकिसलयैः रञ्जिताः। अत्र वाताः कुन्दपारिजातपुष्पामृतगन्धिनः, चन्द्रकिरणोपमाः। एष नन्दनवनं, यत्र पुष्पलताकदम्बाः, रजःकेशरकणैः उत्सुकाः। अत्र नारदः तुंबुरुश्च, मधुरवीणास्वरेण नर्तयन्ति, प्रियगीतेषु प्रमोदिताः सुराङ्गनाः। अत्र पुण्यकर्माणः, नानाभूषणभूषिताः, विमानैः आकाशे विहरन्ति। एता अप्सरसः, मदमोहमत्ताः, इन्द्रपतिं वल्लरीव वृक्षं सेवन्ते। एते कल्पवृक्षाः, चन्द्रकिरणपुष्पजालयुक्ताः, रत्नकदम्बगुच्छविततशाखिनः।" इति मनसि निधाय, शुक्रः आदरात् इन्द्रं नमस्कृतवान्, स च तत्र द्वितीयभृगुरिव पूजितः। ततः शुक्रः उत्थाय, इन्द्रेण पाणिग्राह्य समीपं नीतः, सम्मानितः, सन्निषीदितः। इन्द्रः तम् उवाच—"शुक्र, त्वया आगतेन अयं स्वर्गः अद्य शोभितः, चिरं तिष्ठ।" इत्युक्त्वा, भृगुपुत्रः प्रफुल्लमुखः, निर्मलचन्द्रकान्तिं सर्वां च शोभां अतिक्रान्तवान्। सर्वैः देवगणैः पूजितः, इन्द्रस्य पार्श्वे निषण्णः, दीर्घकालं परमं तृप्तिं प्राप, मानुषचिन्तां परित्यज्य, प्रशान्तचित्तः अभवत्। शचीपतिसमीपे क्षणमुपविश्य, दिव्यवासिनां प्रेरणया, शुक्रः स्वर्गे विचरितुम् उदतिष्ठत्। स्वर्गस्य सौन्दर्यं निरीक्ष्य, चञ्चललोचनाभिः स्त्रीभिरलंकृतम्, सस्त्रीसमूहमवलोकयितुं हंस इव पद्मिन्यां जगाम। तत्र स तां मृगाक्षीं प्रियाम् अपश्यत्, या तदा काननसीम्नि स्थित्वा, आम्रकिसलयसंनिकर्षे भ्रमरीव आसीत्। तस्याः लीलामृदुलविलासवतीं रूपमवलोक्य, शुक्रस्य शरीरे चन्द्रकान्तमणेरिव चन्द्रप्रभायां विलयं गतवती। स सर्वाङ्गविलयेन, तां कामयन्तीं स्त्रीं पश्यन्, चन्द्रकान्तमणिरिव चन्द्रप्रभायाम् आकाशे विलसन्तीं, सस्मर। एवं दृष्ट्वा, सा अपि तस्मै पूर्णरागवती बभूव, यथा चक्रवाकी निशान्ते प्रियं प्रति कूजति। उभयोरपि प्रमोदस्नेहवर्धनात्, तयोः मध्ये प्रभा प्रभातसूर्यस्य पद्मिन्याः च इव बभूव। यतः तद्वनं कामसमुत्कण्ठया कल्पिताभिलाषसिद्धिदं जातम्, सा अप्सराः सर्वाङ्गविजृम्भितया शुक्राय समर्पिता बभूव।