वनमध्ये बहुकौशेयपट्टैः संयुतं वस्त्रं धारयन्, काष्ठभारं वहन्, दुःखरूपः स दृश्यते स्म। तत्र वयोवृद्धत्वेन मलिनः, शुष्कः, तिक्तगन्धयुक्तः, केवलं शृङ्गाटकेन आवृतः, धनाढ्यगृहाणामधः घनघनानां मेघानां समीपे नीतः। शीतकालस्य वातैः कम्पमानः, क्लान्तया पत्न्या सह, निर्जनवनान्तरे लुप्तः, दुःखमिव अनुभूतवान्। विविधकलहैः, वैरस्य ज्वलनैः, नेत्रेभ्यः अश्रुरूपेण रक्तबिन्दवः स्रविताः। स्त्रियः, वनमध्ये शूकरमांसं खादन्त्यः, वर्षमघैः अभिभूताः, शिलातले कुटीरकोणेषु स्थापिताः। कालात्क्रान्तेन स्नेहः क्षीणः, पत्नी अप्रतिसंवादिनी जाता, स्वजनानाम् अनौर्जन्येन, सततकलहेन च। सर्वत्र शङ्का, बालकाः पक्षिशावकवत् कलकलं कुर्वन्तः, दुःखितहृदयः अहं परगृहेषु वर्षाणि यापितवान्। पतितजनानां कलहैः, तीक्ष्णनिन्दाभिः, मुखं शिथिलं, राहुग्रस्तचन्द्रमिव क्षतं जातम्। क्रुद्धोष्ठेन चर्वितं, व्याघ्रमांसस्य तन्तवः, यमलोके वासिनां जिह्वावत्, विक्रीतानि, उपयुक्तानि। हिमालयगुहाभ्यः निष्क्रान्ताः तीक्ष्णाः शिशिरवाताः, नग्नकायेन सहिता, मृत्युप्रसृतबाणानामिव सहिता, सहिता। वृद्धः, दुर्बुद्धिः, शुष्कवृक्षमूलानि पुनःपुनः उत्खातवान्, पुण्यवत्सजनानाम् पुण्यानि यथा एकैकशः निष्क्रान्तानि। वनमध्ये, लघुपात्रेषु, अपक्वमृत्तिकं, जनैः अपशोधितं, दुष्टया पत्न्या सह, उत्सुकतया खादितम्। भोजनशक्तिक्षये, स्वभागः, स्वधनवत्, बहुवक्त्रविकृतया अन्यत्र विक्रीतः। जीवन्मांसं स्वकायस्य, पुनःपुनः छिन्नम्, विन्ध्यपतनानां भूमिषु विक्रीतम्, आयुःवत्। स्वपापमिव, सहस्रजन्मनां वृद्ध्यर्थम्, उद्यानेषु, विहारस्थलेषु, वितरितम्, मिश्रितम्। कुदालं स्नेहदृष्ट्या अपश्यं, रौरवपातितस्य काकः स्नेहपूर्णः अभवत्। विन्ध्यवनस्य झाडेषु, गुल्मेषु भ्रमन्, पत्रपङ्क्तयः काये स्थापिताः, वनजनैः सगौरवम्। पत्नीपुत्राः स्थूलं भोजनं, ग्रामजनात् याचितम्, दण्डबलात् प्राप्तम्, तेन तुष्टाः, बलवान् दमनः कृतः। शुष्कतालपत्रेषु रात्रयः यापिताः, वनमर्कैः सह, मृगाणां रोधनैः, शीतात् दन्ताः कम्पिताः। वर्षकाले तीक्ष्णशीतात् रोमावलिः स्फुरति, जलबिन्दवः मुक्ताफलश्रृङ्गवत् कायं आलिङ्गन्ति। महावने, पत्नीया सह, क्षुधाक्रान्तपेट्या, अद्रकचूर्णस्य विवादः अभवत्। वनमध्ये, दन्तकम्पनं, नेत्रविस्तारः, शीतात्, अंगानि कालिमा लिप्तानि, स्वजनानां प्रति पिशाचवत् दृश्यते स्म। नदीतीरे मीनान्वेषणाय बन्धनसहितः भ्रमन्, मृत्युरिव जीवेषु यत्र यत्र विचरति। बहुव्रतान्ते, हतपशोः नूतनं, उष्णं रक्तं पानम्, शिशोरिव मातुः स्तन्यपानम्। मत्ताः, रक्तलिप्ताः, पलाशपत्रैः आच्छादिताः, श्मशानवासिनः, तीक्ष्णदेव्या प्रेरिताः, वनपिशाचवत् पलायिताः। वनमध्ये जालं विहितम्, पशुपक्षिणां बन्धनाय, यथा आशा संतानपत्नीस्वजनैः वृद्ध्यर्थम्। मया मायामयाः लोकाः, तन्तुवितानपक्षिणः, जालानि च नष्टानि, यथा साधुवृत्तिनां दिशाः। तत्र, मनः पापकर्मणि अतीव धावति, आशा दीर्घा, वर्षकाले नदीवत्। यथा सर्पः शीघ्रं त्वचा त्यजति, तथाऽनुकम्पा कायात् दूरं त्यक्ता, लज्जया परित्यक्ता। क्रूरता, तीव्रकोपः, बाणवर्षाः, ग्रीष्मान्ते आकाशस्य कृष्णमेघवत् स्वीकृताः। यः स्थिररूपः, समृद्धः, तं जनाः वर्जयन्ति, यथा दीर्घकालं मया धारितं दुरभाग्यं, गह्वरे लुप्तम्। श्वकाकसमूहेषु, जनदुःखक्षेत्रेषु, पापबीजानि मुष्टिभिः रोपितानि, मोहवर्षेण सिंचितानि। यथा पर्वतगुहायां निर्दयः व्याधः जालं पातयति, तथा पशुषु विचरन्, मृत्युरिव जीवेषु विचरति। क्लान्तमस्तकं कृषकगृहस्य मृद्भित्तौ उपविश्य, अज्ञानं निद्रितवान्, यथा शयाने विष्णौ सर्पः अंगेषु विश्राम्यति। पत्रैः आवृतम्, बाणदीप्तिमिश्रं धूम्रं, शरीरं शीतगुहायां विन्ध्यशिखरेषु स्थितम्। दीर्घकालं, श्यामपट्टं, भग्नं, कन्धरे धारितम्, मलसङ्कुलं, ग्रीष्मे भूमिः वाराहभारं यथा वहति। बहुवारं, युगान्ताग्निवत्, वनजीवान् दग्धवान्, कालवत् जगत् समापयन्। तत्र, पत्न्यः, अपि पुत्राः, मम जाताः, कष्टसाध्याः, लौहशृङ्खलावत्, दुःखप्रदाः। एकपुत्रेण, शिशुना, षष्टिवर्षाणि तत्र क्षिप्तानि, अनारोग्यदोषैः पीडितः। तत्र, दुष्टाचारशृङ्खलाभिः बद्धः, बहु दुःखम अनुभूतवान्—शब्दितः, कठोरवचनैः ताडितः, दुःखविलापः कृतः, दारिद्रभोजनम्, भग्नगृहनिद्रा च, हे आर्याः।